تنهایی چیست؟ راهکارهای مقابله با آن کدامند؟

احساس تنهایی همانند مصرف سیگار برای سلامتی انسان مضر است، بیماری که دراز مدت می‌تواند احتمال مرگ زودرس را در افراد افزایش دهد.

هرچند افراد تنها در دراز مدت بخاطر اندوه و استرس مداوم ناشی از تنهایی که به بدنشان وارد می‌شود، دچار مشکلات جسمی مشخص و قابل توجهی می‌شوند اما گاهی از مواقع این تنهایی مضر نیست و باعث می‌شود ما زندگی‌هایمان را تنظیم و تعدیل کنیم، این نوع از تنهایی به ما شکیبایی، ثبات و توانایی برای برآوردن نیازهایمان اهداء می‌کند.

تنهایی چیست؟

تنهایی میل ما به کنجکاوی برای کشف ناشناخته‌ها، فردیت و امید به آزادی را دو چندان می‌کند، اما این تنهایی می‌تواند یکی از بارزترین خطرات خود یعنی بی‌کس شدن را هم به همراه داشته باشد.

تنهایی یعنی هیچ کس نمی‌تواند شما را درک کند، هیچ کس نمی‌تواند در مشکلات کمک‌تان کند و شخصی که در کنار او احساس آرامش، امنیت، آسایش و راحتی خیال کنید وجود ندارد.

احساس تنهایی یعنی نداشتن دوستان نزدیک، نداشتن ارتباطات اجتماعی که این احساس ما را غمگین می‌کند؛ صرف نظر از اینکه چقدر با دیگران صمیمی باشیم و تجربیات خود را با آن‌ها در میان بگذاریم، انزوا و تنهایی وضعیتی از زندگی است که موجب اضطراب در ما می‌شود.

اضطراب تنها بودن احتمال طرد از دیگران را به همراه دارد؛ ترس از تنهایی، ترس از بی‌کسی و اینکه نکند تا پایان عمر کسی در کنارم نباشد که من را درک کند اغلب باعث آزار ذهنی در فرد می‌شود.

دلایل تنها ماندن چیست؟
هر کس در زندگی احساس تنهایی می‌کند، مانند زمانی که فرد عزیزی را از دست می‌دهد و داغدیدگی را تجربه می‌کند؛ یا جدا شدن از یک دوست، شکست عاطفی و یا زمانی که از حلقه اجتماعی کنار گذاشته می‌شویم و یا زمانی که از سوی افراد طرد شده و نادیده گرفته می‌شویم و یا رفتارهای پرخاشگری را نشان می‌دهیم، تنها می‌شویم.

تنهایی می‌تواند زمینه ساز اندوه و ناراحتی، افسردگی، ناامیدی، کناره‌گیری، درماندگی، عصبانیت، اضطراب، خجالتی بودن، عدم مهارت در برقراری ارتباط با دیگران، ضعف در اعتماد به نفس، عدم وابستگی در زندگی، احساس فقدان و بی تفاوتی، اشتغال ذهنی و آسیب پذیری می شود.

مهارت ارتباط برقرار کردن با دیگران هنر است
ارتباط به معنای تعامل و ارسال پیام از یک فرد به فرد دیگر از طریق ارتباط کلامی یا غیرکلامی است؛ لازم است افراد با یکدیگر ارتباط برقرار کنند، تبادل افکار و احساسات خود با دیگران به معنای رهایی از تنهایی، دوست‌یابی، یاری رساندن به یکدیگر و تبادل تجارب، رشد فردی و اجتماعی، موفقیت در شغل، ازدواج و تحصیل است.

انسان باید نیازهای روانی به تعلق خاطر، دوست داشتن و دوست داشته شدن، احساس امنیت و آرامش را در خود برطرف کند و نگذارد این حس در او سرکوب شود چرا که عدم توجه به این حس برای فرد آسیب‌زاست.

انواع سبک‌های ارتباطی در برقراری رابطه با دیگران
یکی از سبک‌ها، سبک ارتباطی پرخاشگرانه است که در آن شخص پرخاشگر حقوق دیگران را نادیده می‌گیرد و او را تهدید می‌کند، از دیگران سوء استفاده می‌کند و در دیگران احساس حقارت، جهل و نادانی، خشم و احساس گناه ایجاد می‌کند؛ استفاده از این سبک پرخاشگرانه در ابتدا سبب انجام کارها و پیشرفت در امور و فرمانبرداری دیگران می‌شود.

پرخاشگری در طولانی مدت باعث می‌شود افراد از او فاصله بگیرند. این افراد با فرد دیگری صمیمی نمی‌شوند و باعث احساس انزوا و تنهایی در خود فرد پرخاشگر و احساس گناه در دیگران می‌شود.

سبک دیگر برقراری ارتباط فرد، سلطه پذیری است. شخص منفعل به دیگران اجازه می‌دهد به راحتی حقوق و احساساتش را نادیده بگیرند و زیر پا بگذارند؛ فرد منفعل در نظر دیگران مهربان، آرام، همراه، صبور، مطیع جلوه می‌کند ولی در بلند مدت به دلیل سرکوب احساسات دچار مشکلات جسمانی، افسردگی و اضطراب می‌شود.

افراد فریبکاری که با تملق گویی از افراد سوء استفاده می‌کنند
سبک ارتباطی دیگر مربوط به افراد سلطه‌گر (فریبکار) است. این افراد حقوق دیگران را نادیده می‌گیرند و برای رسیدن به اهداف خود با احترام‌های افراطی، تملق گویی، دوستی به ظاهر صمیمی و ابراز احساسات مصنوعی از افراد سوء استفاده می‌کنند؛ فرد فریبکار در کوتاه مدت جذاب، مهربان و همراه دیده می‌شود ولی در دراز مدت رفتار وی موجب کم رنگ شدن احساسات او در روابط عاطفی و صمیمی شده و پس از این که سایرین متوجه نگاه ابزاری او در رسیدن به اهدافش می‌شوند، سبب انزجار و جدایی دیگران از او و تنهایی می‌شود.

دیگر سبک در ارتباط، سبک ارتباطی جراتمند است؛ فرد جراتمند ضمن احترام به حقوق دیگران بر حفظ حقوق شخصی خود ایستادگی می‌کند و آزادی عمل خود و دیگران را در نظر می‌گیرد، نه اجازه پایمال شدن حقوق خود را می‌دهد و نه حقوق دیگران را ضایع می‌کند و احساسات خود را به شکل سازنده بیان می‌کند، این روش کارآمدترین سبک ارتباطی می‌باشد.

روش‌های غلبه بر تنهایی چیست؟
از برقراری ارتباط نترسید و روش‌های برقراری ارتباط موثر را یاد بگیرید؛ به اجتماع و بین مردم بروید، صحبت کردن را یاد بگیرید، با دیگران همدردی کنید و سعی کنید هر کاری که انجام می‌دهید بهترین باشد؛ به دیگران و آنچه برایشان جالب است توجه کنید و علاقمندی خود را نشان دهید و از افراد تمجید کنید.

هنر خوب گوش دادن، توجه کردن، انعکاس دادن، زبان بدن مناسب، تماس چشمی، تشویق کلامی را نشان دهید؛ نسبت به خودتان خوشبین باشید و به نکات مثبت‌تان تمرکز کنید؛ جنبه مثبت دیگران را ببینید که این کار باعث می‌شود به دیگران علاقمند شوید، در برقراری ارتباط با دیگران پیش قدم باشید، با آن‌ها سلام و احوال پرسی کنید و در مورد خودتان اطلاعات بدهید.

فرد باید برای گوش دادن به صحبت‌های طرف مقابل خود علاقه نشان دهد. نسبت به صحبت‌های دیگران عکس العمل نشان دهید؛ در پایان گفت و گو یک احساس خوشایند ایجاد کنید، با گفتن جمله از آشنایی با شما خوشحال شدم، امیدوارم مجدد شما را ملاقات کنم، از صحبت‌های شما استفاده زیادی کردم، از صحبت با شما انرژی گرفتم، نشان دهید که شنونده خوبی هستید.

منبع: باشگاه خبرنگاران

10