دروغی به نام مارمولک غول پیکر/ درباره یک خونگرم صحبت می کنیم

برای ده ها سال، کتاب ها، فیلم های سینمایی و حتی تصور عمومی،  دایناسورها  را به عنوان خزندگانی بیش از حد بزرگ، تنبل و کند به تصویر می کشیدند. موجوداتی خونسرد و بی حال که مجبور بودند ساعت ها زیر نور آفتاب لم بدهند تا بدنشان به اندازه کافی گرم شود و بتوانند تکان بخورند. در این میان،  تی رکس  همواره به عنوان پادشاه این مارمولک های غول پیکر شناخته می شد.

اما علم مدرن دیرینه شناسی، تمام این قاب های قدیمی را در هم شکسته است. تی رکس آن حیوانی نبود که ما فکر می کردیم؛ حتی نزدیک به آن تصویر هم نبود!

اما دانشمندان چطور به این حقیقت پی بردند؟ پاسخ در یک جمله خلاصه می شود: آن ها به درون استخوان ها نفوذ کردند.

شناسنامه ای که زیر میکروسکوپ لو رفت

وقتی  استخوان یک دایناسور  را برش می دهید و آن را زیر میکروسکوپ می گذارید، با ساختاری مواجه می شوید که دقیقا مانند یک شناسنامه، سرعت رشد آن جانور را افشا می کند.

حیوانات خونسرد امروز مثل مارمولک ها، تمساح ها و لاک پشت ها، فرآیند رشد بسیار کندی دارند. اگر به استخوان آن ها زیر میکروسکوپ نگاه کنید، حلقه هایی مرتب، لایه لایه و بسیار شبیه به تنه درختان می بینید که کانال های خونی بسیار کمی در میان آن ها وجود دارد؛ یک رشد آهسته و پیوسته.

اما استخوان های تی رکس هیچ شباهتی به خزندگان ندارند!

بافت استخوانی تی رکس از نوع  «فیبرولاملار»  است؛ بافتی فوق العاده متراکم و سریع الرشد که شبکه ای متراکم و پیچیده از کانال های خونی سراسر آن را سوراخ سوراخ کرده است. وجود این حجم از رگ های خونی در مغز استخوان، دقیقا همان ساختاری است که امروز در بدن پستانداران و پرندگان پیشرفته می بینیم؛ یعنی جاندارانی با نرخ سوخت و ساز بالا که توانایی تولید گرما در درون بدن خود را دارند.

اگر مقطع استخوان یک تی رکس را در کنار استخوان یک تمساح و یک فیل بگذارید، تی رکس با فیل مو نمی زند، نه با تمساح!

جهش رشد نوجوانی؛ محاسباتی که دروغ نمی گویند

افزون بر ساختار رگ ها، داده های مربوط به سرعت رشد این حیوان، تیر خلاصی بود بر نظریه خونسرد بودن دایناسورها. دانشمندان با شمارش حلقه های رشد در استخوان (که درست مثل حلقه های درختان، سن حیوان را نشان می دهد)، توانستند نمودار رشد تی رکس را شبیه سازی کنند.

نتیجه حیرت انگیز بود: این غول باستانی در دوران نوجوانی خود، روانه حدود ۲ کیلوگرم به وزنش اضافه می شده است! این یک سرعت رشد انفجاری و سرسام آور است. از نظر ریاضی و قوانین زیست شناسی، شما به هیچ وجه نمی توانید انرژی چنین رشد سریعی را با یک سیستم متابولیک خونسرد تامین کنید. فرمول های سوخت و ساز خونسردها اصلا جوابگوی این میزان از حجم گیری روزانه نیستند.

جدول مقایسه میکروسکوپی استخوان ها: تی رکس در کنار فیل و تمساح

برای درک بهتر این تفاوت، نگاهی به این مقایسه ساختاری بیندازید:

تی رکس  یک مارمولک خونسرد و بی حال نبود، بلکه یک شکارچی خونگرم، چابک و با رشد سریع بود که یک موتور متابولیکی قدرتمند (کاملا شبیه به پستانداران بزرگ امروزی) در درون بدنش روشن بود. پادشاه دایناسورها، بیش از آنکه به مارمولک ها شبیه باشد، نسخه ای بزرگ تر و ترسناک تر از پرندگان شکاری امروز بود.