مورچههای حیرتانگیزی که خود را به مردن میزنند
گونهای از مورچهها در جزیره کانگورو زندگی میکنند که به ماهیت سختکوششان شهرت دارند؛ اما این مورچهها مهارت جدیدی هم از خود نشان دادهاند که محققان دانشگاه استرالیای جنوبی را انگشت به دهان گذاشت.
گونهای از مورچهها در جزیره کانگورو زندگی میکنند که به ماهیت سختکوششان شهرت دارند؛ اما این مورچهها مهارت جدیدی هم از خود نشان دادهاند که محققان دانشگاه استرالیای جنوبی را انگشت به دهان گذاشته. به گفته این محققان، این نخستین باری است که آنها با چنین پدیدهای در یک کلونی مورچه روبرو میشوند: تظاهر به مرگ!
محققان هنگام بررسی جعبه آشیانههای صاریغهای کوتوله و خفاشها در جزیره کانگورو، به یک کلونی از مورچههای Polyrhachis femorata برخوردند که انگار مرده بودند، اما در کمال تعجب، ناگهان یکی از این مورچهها شروع به حرکت کرد.
دانشمندان بر این باورندکه این مورچهها بهعنوان یک استراتژی دفاعی برای اجتناب از خطرات احتمالی خود را به مردن زده بودند.
در گزارش منتشر شده، این اولین باری است که یک کلونی کامل از مورچهها، تظاهر به مرگ میکنند. پروفسور اس. توپا پتی، بومشناس حیاتوحش گفته که از کشف یک کلونی از مورچهها که در یکی از این جعبه آشیانهها خود را به مردن زده بودند، حیرتزده شده: «تمارض آنها عالی بود. وقتی جعبه آشیانه را باز کردیم، به یک کلونی از مورچههای مرده برخوردیم؛ ولی ناگهان یکی از این مورچهها کمی حرکت کرد. این نوع بیحرکتی دفاعی، تنها بین چند گونه مورچه (آن هم در قالب یک یا چند مورچه و نه در قالب یک کلونی) دیده شده بود و تا به حال ندیده بودیم یک کلونی از مورچهها، همگی تمارض به مردن کنند.
او ادامه داد: «درک محرکهایی که منجر به چنین رفتارهایی در آنها شده، سخت و دشوار است.»
پروفسور پتی در ادامه به این نکته اشاره کرد که این جعبه آشیانهها احتمالا فرصتی برای مطالعه تمارض مورچهها به مرگ خواهد بود که این موضوع برای اکولوژیستهای رفتاری که به بررسی تنوع گونههای جانوری میپردازند، بسیار جالب خواهد بود.
در جریان پروژه جعبه آشیانهها در جزیره کانگورو که در آن، دانشمندان ۱۳ ویژگی متنوع را در راستای تلاش برای بازیابی حیاتوحش پس از آتش سوزیهای ویرانگر سال ۲۰۲۰ بررسی کردند، ۹۰۱ جعبه آشیانهها تحت نظارت قرار گرفت و در نهایت دانشمندان توانستند به این کشف مهم دست یابند.
پیتر هاموند از محققان ایستگاه تحقیقاتی جزیره کانگورو، گفته که او در گذشته، پروژه جعبه آشیانهها را «دوستان بیمهره» مینامیده؛ چرا که معمولا موجودات بیمهره، تنها موجوداتی بودند که در جعبه آشیانههای خفاشها و صاریغهای کوتوله زندگی میکردند. او در این رابطه گفته: «ما در حال یادگیری نکات بسیاری در مورد بیمهرگان و همچنین مهرهداران موردنظرمان هستیم. بیشتر جعبه آشیانههای ما در زمینهای سوخته جزیره قرار دارند، ولی تعدادی جعبه آشیانه هم در مناطقی که از آتشسوزی جان سالم به در بردهاند قرار گرفتهاند؛ چون هدف ما تعیین اهمیت این جعبه آشیانهها در بازسازی مناطق آسیبدیده در جریان آتشسوزیهاست.»
یافتههای دانشمندان حکایت از آن دارد که این مورچهها، زیستگاههای مختلفی را انتخاب میکنند: «ما بر این باوریم که گونه مورچه Polyrhachis femorata به شدت تحتتاثیر آتشسوزیهای این جزیره قرار گرفته.»
پروفسور پتی هم معتقد است هنوز نکات زیادی برای کشف کردن درباره این گونه از مورچهها وجود دارد: «مورچه Polyrhachis femorata یک گونه از مورچههای زیبای درختی است که معمولا خجالتی است، ولی ما اطلاعات کمی در مورد اکولوژی یا رفتارهای آنها داریم. ما با دنیای ناشناختهای از دنیای مورچههای زیرپایمان و روی درختها روبرو هستیم. مورچهها خدمات حیاتی و مهمی به اکوسیستم میدهند و عضوی تعیینکننده در اکوسیستمهای کاربردی جزیره کانگورو و مناطق دیگر به حساب میآیند. شک نداریم مورچههای دیگر با رفتارهای مشابه (تمارض به مرگ) در استرالیا کشف خواهند شد.»
