لزوم نوسازی مینی‌بوس‌ها و اتوبوس‌های کلانشهرها و تخصیص بودجه آن
در شرایطی که مینی‌بوس‌ها و اتوبوس‌ها کلان شهرها فرسوده و دارای مصرف سوخت و آلودگی زیادی هستند بهترین راهکار اختصاص بودجه ویژه برای نوسازی ناوگان مینی‌بوسرانی و اتوبوس‌ها است.
به گزارش خبر فوری ، چند سالی است که به نوسازی ناوگان حمل و نقل عمومی و بویژه مینی‌بوسرانی و اتوبوسرانی توجهی نمی‌شود که مهم‌ترین دلیل آن کمبود بودجه بوده اما این در حالی است که هر ساله آلودگی کلان شهرهای ایران افزایش یافته و بر مصرف گازوئیل افزوده می‌شود.
معاون عمرانی وزیر کشور می‌گوید دولت برنامه‌ای برای خریداری اتوبوس و مینی‌بوسرانی ندارد و این در حالی است که نیمی از ناوگان اتوبوسرانی پایتخت فرسوده است. قرارنیست به این زودی‌ها اتوبوس تازه‌ای از سوی دولت به شهرداری تهران داده شود. این موضوع را هوشنگ خندان دل، معاون عمران و توسعه امور شهری و روستایی وزارت کشور می‌گوید. او معتقد است دولت در این سال‌ها به اندازه بضاعت خود به شهرداری تهران کمک کرده است و به مصوبه سال گذشته شورای اقتصاد اشاره می‌کند که بر اساس آن قرار بود برای تهران ۲ هزار واگن مترو خریداری شود.
خندان دل ادامه می‌دهد: زمانی که شهردار و شورای شهر یک شهر در حال برنامه‌ریزی برای منایع یک شهر هستند باید بر اساس اولویت‌های آن شهر منابع را تخصیص دهند. وقتی اولویت یک شهر حمل‌ونقل عمومی است باید در اسناد بودجه‌ای این شهر هم منعکس شود. دولت به دلیل محدودیت منابع مالی امکان مداخله ندارد و شهرداری‌ها باید با افزایش سهم خود این مشکل را جبران کنند.
به گفته معاون وزیر کشور اتوبوس جدیدی توسط دولت خریداری نشده است
در حالی این مقام دولتی از عدم خرید اتوبوس جدید برای شهرداری‌ها خبر می‌دهد که سال‌هاست (بیش از ۶ سال) که شهرداری تهران حتی یک اتوبوس از دولت نگرفته و نیمی از ناوگان اتوبوسرانی پایتخت فرسوده است و سه هزار و ۵۶۷ اتوبوس فرسوده که عمر آنها بالای هشت سال است در سطح شهر تهران تردد می‌کنند.
نشانی از خروج اتوبوس‌های فرسوده نیست
بر اساس تکالیفی که لایحه هوای پاک بر عده نهادهای مسوول گذاشته است تمامی اتوبوس‌های بالای هشت سال باید از ناوگان حمل‌ونقل عمومی خارج شوند اما نشانه‌هایی برای اجرای این حکم قانونی و نوسازی ناوگان که بر سن فرسودگی آن نیز افزوده شده دیده نمی‌شود. تنها هر از گاهی برخی از مسوولان دولتی بر لزوم تصویب این لایحه در مجلس تاکید می‌کنند. سال‌هاست که مسوولان دولتی به نسخه‌ای علمی و عملی برای مهار آلودگی هوای پایتخت و سایر کلان شهرها که درگیر آلودگی هوا هستند رسیده‌اند اما اجرای دستورالعمل‌های ۲۲ گانه آن با دشواری‌هایی همراه بوده است.
هیات وزیران در جلسه چهارم دی‌ماه سال ۹۰ بنا به پیشنهاد سازمان حفاظت محیط زیست «برنامه کاهش آلودگی هوا در شهرهای بزرگ کشور» را به تصویب رساند. مطابق با متن قانون «برنامه کاهش آلودگی هوا» به دستگاه‌های ذی‌ربط در هشت شهر کشور شامل تهران، اهواز، اراک، تبریز، مشهد، شیراز ، کرج و اصفهان تکلیف داده شد تا نسبت به اجرا و رعایت احکام ۲۲ گانه این برنامه در محدوده و حریم شهرهای نام برده اقدام کنند. در بند نخست مصوبه دولت، نیروی انتظامی مکلف شده است تا از ابتدای تیرماه سال ۹۱ از تردد وسایل نقلیه با عمر زیاد در شهر جلوگیری کند. سن مشخص شده برای سواری‌های شخصی ۲۰ سال، وانت معادل ۱۵ سال، تاکسی معادل ۱۰ سال و مینی‌بوس معادل ۱۰ سال است. به این معنی که از ابتدای تیرماه سال ۹۱ تردد خودروهای سواری، تاکسی و مینی‌بوس با عمر بیش از ۲۰ سال، ۱۰ سال و ۱۰ سال در کلانشهرهای کشور ممنوع بوده است. ممنوعیت تردد برای اتوبوس‌های شهری با عمر بیش از ۸ سال، برای اتوبوس‌های برون‌شهری با عمر بیش از ۱۲ سال و برای کامیون‌ها با عمر بیش از ۲۰ سال نیز لازم‌الاجرا است. یکی از بندهای مهم این قانون افزایش پنج درصدی سهم حمل‌ونقل عمومی به‌صورت سالانه است، به‌طوری که در بند سوم این مصوبه آمده است: سهم حمل‌ونقل عمومی در هشت کلانشهر موضوع این مصوبه تا پایان برنامه پنجم توسعه کشور (پایان سال ۹۴) باید سالانه حداقل معادل پنج درصد نسبت به سال قبل از آن افزایش پیدا کند.
انتقاد از ناوگان فرسوده اتوبوسرانی
آقای محمد حقانی، رییس کمیته محیط زیست شورای اسلامی شهر با بیان این که تعداد اتوبوس‌های تهران باید ۱۰ تا ۱۲ هزار دستگاه باشد، در حالی که در حال حاضر تنها ۷۵۰۰ دستگاه است که ۵۰۰ دستگاه آن نیز از رده خارج هستند، می‌گوید: نیمی از هفت‌هزار دستگاه باقی مانده نیز فرسوده هستند و آلودگی بسیاری تولید می‌کنند و علاوه‌بر آن، ۱۱۰۰ دستگاه مینی بوس تهران کاملاً فرسوده‌اند و آلایندگی بالایی تولید می‌کنند و سؤالی که در اینجا پیش می‌آید، این است که چه کسی مسوولیت آلودگی هوای تهران را بر عهده دارد و به‌عنوان نماینده مردم تهران در شورای شهر از مسوولان می‌خواهم که یکی به این پرسش پاسخ دهد. وی با تأکید بر این که بر اساس قانون، ۸۲ و نیم درصد بودجه خرید اتوبوس‌های شهری را باید دولت تقبل کند، در صورتی که دولت گذشته با وجود درآمد نفتی ۹۰۰ میلیارد دلاری، هیچ کمکی به نوسازی ناوگان اتوبوسرانی تهران نکرد، اضافه می‌کند: تأمین ۵۰ درصد بودجه ساخت مترو و یک سوم هزینه بهره‌برداری از آن در قالب یارانه بلیت مترو، وظیفه دولت است که البته دولت قبل در این بحث کمکی نکرد و دولت فعلی هم که از نظر درآمد نفتی در مضیقه است و کمکی نمی‌کند.
معطل کمک دولتی نمانده‌ایم
به تازگی مدیریت شهری وعده‌های جدیدی در خصوص نوسازی ناوگان اتوبوسرانی داده است. آقای مازیار حسینی، معاون شهردار تهران با بیان این که به فکر نوسازی شبکه اتوبوسرانی هستیم، می‌گوید: با توجه به این که طی سال‌های اخیر حتی یک دستگاه اتوبوس دولتی نیز دریافت نکرده‌ایم، کمک دولت بسیار مهم و مؤثر است.
وی با بیان این که البته معطل نمانده‌ایم و در حال حاضر با تأکید شهردار تهران برای ورود سه هزار دستگاه اتوبوس به چرخه حمل‌ونقل شهری در حال مذاکره هستیم، می‌گوید: تهران با ۹ میلیون جمعیت، تنها چهار هزار دستگاه اتوبوس سالم دارد که اگر سه هزار دستگاه اتوبوس جدید وارد ناوگان اتوبوسرانی شود، این حوزه متحول خواهد شد. وی با تأکید بر اینکه تا کنون بالغ بر ۲۰۰ خط اتوبوسرانی تهران به بخش خصوصی واگذار شده و به دنبال واگذاری بقیه خطوط نیز هستیم، خاطرنشان می‌کند: از این سه‌هزار دستگاه اتوبوس، ۵۰۰ دستگاه اتوبوس جدید در روزهای پایانی مهر وارد ناوگان شدند و اگر بتوانیم هفت‌هزار دستگاه اتوبوس سالم داشته باشیم، شرایط اتوبوسرانی تهران به وضعیت مطلوب نزدیک می‌شود. در این روزهای آلوده و سرد که مسوولان و کارشناسان شهروندان را توصیه می‌کنند به استفاده از حمل‌ونقل عمومی برای کاهش ترافیک و آلودگی هوا، بهتر است سری هم به ایستگاه‌های شلوغ اتوبوس بزنند و از نزدیک با اتوبوس سوارانی که گاهی تا ۱۵ دقیقه منتظر هستند اتوبوسی نفس نفس زنان در افق پدیدار شود، این هم اگر موفق شوند خود را در ازدحام جمعیت به نحوی در آن اتوبوس جای دهند، آشنا شوند.
محمدحسین مقیمی استاندار تهران در جلسه کارگروه کاهش آلودگی هوای استان تهران با اشاره به اینکه 70 درصد آلودگی هوای تهران ناشی از وسایل حمل و نقل عمومی است، گفت: یکی از مسائل عمده در آلودگی هوای تهران وجود اتوبوس‌ها و مینی‌بوس‌های فرسوده است که براساس گزارش‌ها از 6500 دستگاه اتوبوسی که در سطح شهر تردد دارند 3500 دستگاه فرسوده و از رده خارج هستند.
حال با توجه به این شرایط آیا بهتر نیست در زمینه نوسازی ناوگان مینی‌بوسرانی بودجه‌ای ویژه اختصاص یابد و در زمینه گام‌های جدی برداشت.
آیا نمایندگان مجلس و وزارت کشور و شهرداران کلان شهرها این بودجه ویژه را در سال آینده دیده‌‌اند و در نظر گرفته‌اند؟
15
