آمریکا ۲۱ جنگنده میگ ۲۹ را خرید تا به دست ایران نرسد!

در یکی از دراماتیک‌ترین فصل‌های تاریخ نظامی پس از جنگ سرد، جزئیات عملیاتی فاش شده است که در آن ایالات متحده با پرداخت میلیون‌ها دلار، یک ناوگان کامل از جنگنده‌های پیشرفته روسی را تنها برای جلوگیری از رسیدن آن‌ها به دست ایران خریداری کرد. این ماجرا که به تازگی دوباره در کانون توجه رسانه‌های نظامی قرار گرفته، نشان می‌دهد که واشنگتن تا چه حد از تقویت نیروی هوایی رقیب دیرینه خود هراس داشته است.

ماجرا به سال ۱۹۹۷ بازمی‌گردد؛ زمانی که اتحاد جماهیر شوروی فروپاشیده بود و جمهوری کوچک مولداوی با خزانه خالی و ۳۴ فروند جنگنده پیشرفته میگ ۲۹ (مدل‌های Fulcrum) که روی دستش مانده بود، به دنبال خریدار می‌گشت. ایران که در آن زمان به شدت به دنبال نوسازی ناوگان هوایی خود بود، مشتری دست‌به‌نقدی برای این پرنده‌های آهنین محسوب می‌شد.

هراس از «میگ‌های اتمی» در تهران

آنچه خواب را از چشمان پنتاگون ربوده بود، یک ویژگی خاص در ۱۴ فروند از این جنگنده‌ها بود. این مدل‌های میگ ۲۹ نسخه C (Fulcrum-C)، به گونه‌ای سیم‌کشی و تجهیز شده بودند که قابلیت حمل و پرتاب تسلیحات هسته‌ای را داشتند. تصور اینکه ایران بتواند به اسکادرانی از جنگنده‌هایی با قابلیت حمل کلاهک اتمی دست یابد، برای مقامات آمریکایی کابوس بود.

معامله ۴۰ میلیون دلاری در سکوت خبری

برای خنثی کردن این تهدید، واشنگتن دست به جیب شد و تحت برنامه «کاهش تهدیدات مشترک» (Nunn-Lugar)، در یک معامله سریع و محرمانه، ۲۱ فروند از بهترین جنگنده‌ها شامل ۱۴ مدل اتمی را به قیمت ۴۰ میلیون دلار از مولداوی خرید. این جنگنده‌ها نه برای پرواز در نیروی هوایی آمریکا، بلکه برای اوراق شدن و مهندسی معکوس خریداری شدند.

بلافاصله پس از توافق، هواپیماهای غول‌پیکر C-۱۷ آمریکایی در مولداوی فرود آمدند، میگ‌ها را قطعه‌قطعه کردند و به پایگاه هوایی رایت-پترسون در اوهایو منتقل کردند. اگرچه این هواپیماها هرگز در نبردی علیه آمریکا شرکت نکردند، اما خرید آن‌ها یکی از موفق‌ترین عملیات‌های پیشگیرانه غرب برای خلع سلاح غیرمستقیم ایران در آن دوران لقب گرفت.