تعدد وعده‌‍‌های غذایی؛ نخستین راهکار تغذیه‌ای برای مقابله با آلودگی هوا

این روزها آلودگی های محیطی به جزئی از زندگی روزمره ما تبدیل شده اند.
هرچند زندگی شهری باعث مواجهه بیشتر افراد با این آلودگی ها می شود. با این حال زندگی چه در شهرهای بزرگ و چه در شهرهای کوچک و روستاها خواه ناخواه مترادف با مواجهه روزانه با این مواد آلوده کننده است.
به گفته دکتر‌ بهنود عباسی، متخصص تغذیه و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان یکی از معمول ترین آلودگی های محیطی این روزها آلودگی هواست که در فصول گرم بیشتر به صورت توده های گرد و خاک و در فصول سرد بیشتر به علت آلودگی ناشی از پدیده وارونگی دمایی اتفاق می افتد.
این پزشک متخص افزود: اثرات منفی ناشی از اسماگ و وارونگی هوا هم به صورت مستقیم از طریق دستگاه تنفسی و هم با توجه به زنش مژک های تنفسی دستگاه تنفسی فوقانی و تحتانی به سمت حلق و بلع ذرات آلوده ی رسوب کرده در مخاط تنفسی به صورت غیر مستقیم از طریق دستگاه گوارش بر سلامت افراد تاثیرگذار است.
وی بیان داشت: بنابراین لازم به نظر می رسد که علاوه بر توصیه های عمومی مبنی بر عدم فعالیت افراد و به خصوص گروه های آسیب پذیر در فضای باز، در زمان اوج آلودگی، توصیه های تغذیه ای به منظور کاهش این اثرات نامطلوب ارائه گردد.
به گفته عباسی تاثیر آلودگی هوا بر اختلالات تنفسی و قلبی عروقی در سالمندان و کودکان و نوجوانان مورد توجه زیادی قرار گرفته است. با این حال باید گفت این موارد تنها موارد تاثیرات منفی آلودگی هوا بر افراد نیست.
این عضو هیئت علمی در ادامه بیان داشت: مطالعات علمی متعددی به وجود رابطه بین آلودگی هوا و کاهش عملکرد تحصیلی، مسمومیت با فلزات سنگین از جمله سرب و جیوه، اوتیسم و حتی افزایش میزان خودکشی اشاره کرده اند.
به گفته وی اولین راهکار تغذیه ای برای مقابله با آلودگی هوا تعدد وعده های غذایی است. افزایش وعده های غذایی به ۶ وعده در روز به جای دو تا سه وعده که شامل سه وعده اصلی و دو میان وعده و یک وعده پیش از خواب است، می تواند به کاهش تاثیرات آلودگی، سلامت بیشتر و حتی کاهش وزن کمک کند.
عباسی افزود: در نظر داشته باشید که وعده های کم تعداد، خالی ماندن معده و گرسنگی کشیدن بین وعده های غذایی مساوی با جذب سریع تر و بدون رقیب این مواد آلوده کننده است.
وی اضافه کرد: در این وعده های غذایی بهتر است از ۲ تا ۳ وعده لبنیات کم چرب به خصوص انواع تخمیر شده و پروبیوتیک آن مانند ماست یا کفیر استفاده کرد.
این متخصص تغذیه در ادامه بیان داشت: با توجه به تاثیرات مثبت ویتامین ها و مواد معدنی بر جذب و صدمات ناشی از آلودگی هوا بهتر است مواد غذایی غنی از ویتامین ها و مواد معدنی استفاده کرد.
وی عنوان داشت: به خاطر داشته باشید که هیچ دارو یا قرص مکملی دارای تمام مواد مغذی مورد نیاز انسان نیست و بهترین روش تامین نیازهای غذایی از طریق یک رژیم غذایی سالم است. به این منظور استفاده از ۷ تا ۱۰ وعده متنوع از میوه جات و سبزیجات به خصوص برای مقابله با آلودگی هوا لازم است.

عباسی افزود: رعایت تنوع رنگی در مصرف میوه جات و سبزیجات بسیار مهم است. مصرف سبزیجات قرمز مثل گوجه فرنگی، نارنجی مثل هویج، بنفش مثل کلم قرمز و همچنین انواع دارای برگ های سبز بزرگ تیره مثل اسفناج و کاهو می تواند به مقابله با آلودگی هوا و بسیاری از بیماری ها کمک کند.
وی در ادامه اظهار داشت: اگر تصمیم دارید این مقابله را موثرتر کنید، مقدار بیشتری از سبزیجات خانواده کلم و پیاز و سیر مصرف کنید. این سبزیجات کمک زیادی به خنثی سازی مواد سمی ناشی از آلودگی های محیطی می کنند.
عضو هیات علمی دانشگاه با اشاره به اینکه در روزهایی که هوا آلوده است، استفاده از میوه ها با رنگ های متنوع قرمز، نارنجی و بنفش طی روز توصیه می شود، افزود: از مفید ترین این میوه ها می توان به سیب، مرکبات و انگور اشاره کرد.
وی یکی دیگر از راهکارهای تغذیه ای مفید را استفاده از فیبرهای محلول و نامحلول و جایگزینی منابع کربوهیدرات (نشاسته) تصفیه شده با انواع پر فیبر دانست.
عباسی گفت: استفاده از سیب، مرکبات، توت فرنگی، هویج، اسفرزه و استفاده از انواع پرفیبر نان، ماکارونی، برنج که امروزه با سهولت بیشتری در دسترس اند، تاثیرات مثبت زیادی بر کاهش صدمات ناشی از آلودگی هوا و دیگر بیماریهای شایع دارند.
وی بیان داشت: استفاده متعادل از گوشت های کم چرب و ترجیحا ماهی و گوشت سفید، تخم مرغ (زرده تخم تخم مرغ) و سویا به خصوص به صورت کامل (مانند آجیل سویا) و آب میوه های طبیعی و اسموتی ها در این زمینه بسیار مفید اند.
عباسی همچنین توصیه کرد: روزانه ۶ تا ۸ لیوان مایعات ترجیحا به صورت آب آشامیدنی، کمک قابل توجهی به عملکرد مطلوب بدن و دفع متابولیت های ناشی از سم زدایی می کند.
به گفته وی در نهایت می توان این طور نتیجه گیری کرد که با توجه به اجتناب ناپذیر بودن آلودگی های محیطی از جمله آلودگی هوا، تلاش برای مواجه کمتر با منشا آلودگی، رعایت توصیه های ذکر شده و رعایت یک رژیم غذایی مناسب و در موارد ضروری، استفاده از مکمل های غذایی برای مواد مغذی که دریافت آنها از طریق رژیم غذایی به سختی امکان پذیر است از راهکارهای مفید برای کاهش صدمات ناشی از این آلودگی هاست./منبع : ایمناذا

12