تبدیل ضایعات رولرهای سرامیکی به مولایت مصنوعی در صنایع ریخته‌گری و سرامیک
محققان پژوهشگاه مواد و انرژی طی یک طرح پژوهشی امکان تبدیل ضایعات رولرهای سرامیکی به مولایت مصنوعی در صنایع دیرگداز، ریخته گری و سرامیک را مورد بررسی قرار می‌دهند.
دکتر سید محسن امامی از محققان طرح با بیان این مطلب گفت: طرح "بازیابی رولرهای سرامیکی ضایعاتی جهت سنتز مولایت و مولایت-زیرکن مورد استفاده در صنایع دیرگداز، ریخته گری و سرامیک" با حمایت صندوق حمایت از پژوهشگران و فناوران کشور انجام می‌شود.
وی هدف از اجرای این طرح را بررسی امکان تبدیل ضایعات رولرهای سرامیکی به مولایت مصنوعی در صنایع دیرگداز، ریخته گری و سرامیک عنوان کرد.
این پژوهشگر با بیان اینکه این کار در نوع خود قبلا سابقه داخلی یا خارجی نداشته است، دستاورد این پروژه دیرگدازی است که هم می‌تواند در مواردی به عنوان محصول نهایی کاربرد داشته باشد مانند ماسه ریخته‌گری و هم می‌تواند به عنوان ماده اولیه در ساخت دیگر محصولات دیرگداز مانند پودر در صنایع الکتروسرامیک مورد استفاده قرار گیرد.
دکتر امامی با اشاره به اینکه ایران یکی از بزرگترین تولیدکنندگان کاشی و سرامیک در دنیاست، اظهار کرد: بیشتر تولیدات این صنعت در کوره‌های تونلی از نوع رولری انجام می‌شود. رولرهای کف کوره‌ها بر اثر تماس مستقیم با کاشی‌ها و لعاب گرفتگی یا بر اثر شوک‌های حرارتی بعد از مدتی کارکرد خود را از دست داده و به ضایعات تبدیل می‌شوند و به دلیل ناخالصی‌های آهنی و قلیایی، باید آهن‌زدایی و اسیدشویی شوند. رولرهای مختلف ترکیبات مختلفی دارند که اکثرا مولایت کوراندومی و بخشی نیز SiC هستند.
وی ادامه داد: رولرهای مصرفی در صنعت کاشی و سرامیک ایران عمدتاً رولرهای مولایت کوراندومی وارداتی از ایتالیا یا چین هستند. رولرهای ضایعاتی دارای ترکیب آلومینوسیلیکاتی مشابه با مولایت هستند. درصد آلومینای آنها معمولاً بین 69 الی 78 درصد متغیر بوده و معمولاً مقدار اندکی هم ZrO2 (بین نیم تا 6 درصد) در ترکیب خود دارند. ترکیبات فوق برای کارکرد در کوره‌های رولری باید دارای خواص منحصر به فردی مانند مقاومت به شوک حرارتی و دیرگدازی تحت بار بالایی باشند. لذا این ترکیبات را طوری در کوره‌های اولیه پخت می‌دهند که حداقل فاز مذاب ممکن در آنها ایجاد شود. طبیعی است در چنین شرایطی همه ترکیب فوق به مولایت تبدیل نشده و مقدار زیادی کوراندوم و مقدار اندکی هم سیلیس واکنش نکرده و بادلیت (مربوط به زیرکن) در ترکیب باقی بماند. در نهایت می‌توان با فرآوری، پودر کردن و مخلوط کردن این رولرها با مواد اولیه مختلف، دیرگدازهای متنوعی را تولید کرد که در این طرح دیرگدازهای مولایتی و مولایت - زیرکنی مدنظر است.
دکتر امامی افزود: همچنین در صورت دارا بودن درصد قابل توجهی از ZrO2 می‌توان با افزودن مقدار مناسبی از این اکسید، مولایت را به صورت مولایت - زیرکن سنتز کرد که دارای خواص گرم بهتری از مولایت است.
بر اساس اعلام روابط عمومی پژوهشگاه مواد و انرژی، این طرح بعنوان اولین طرح پسا دکترای پژوهشگاه مواد و انرژی توسط دکتر سید محسن امامی دانشجوی این پژوهشگاه و با مسئولیت دکتر محمدرضا رحیمی پور استاد پژوهشکده سرامیک پژوهشگاه انجام می‌شود.
منبع: ایسنا
728
