مردی که ژنوم انسان را رمزگشایی کرد، درگذشت
گریگ ونتر، دانشمند آمریکایی که بهعنوان یکی از چهرههای کلیدی در رمزگشایی ژنوم انسان شناخته میشد، در سن ۷۹ سالگی درگذشت. او در شهر سندیگو و بر اثر عوارض ناشی از درمان یک سرطان تازهتشخیصدادهشده جان باخت.
به گزارش خبرفوری، ونتر از پیشگامان علم ژنومیک مدرن بود و با رویکردی متفاوت، مسیر این حوزه را دگرگون کرد. او بنیانگذار مؤسسهای به نام خود و همچنین شرکت کلرا ژنوم بود؛ شرکتی که در اواخر دهه ۱۹۹۰ پروژهای موازی با طرح دولتی تعیین توالی ژنوم انسان آغاز کرد. برخلاف کنسرسیوم عمومی که از روشهای سنتی استفاده میکرد، تیم ونتر با بهکارگیری تکنیک «توالییابی شاتگان» توانست روند کار را بهطور چشمگیری تسریع کند.
در سال ۲۰۰۰، او در کنار فرانسیس کالینز و با حضور رئیسجمهور وقت آمریکا بیل کلینتون اعلام نخستین پیشنویس ژنوم انسان را مطرح کرد؛ رویدادی که نقطه عطفی در تاریخ علم بهشمار میرود.
فعالیتهای ونتر تنها به ژنوم انسان محدود نشد. او بعدها به یکی از چهرههای پیشرو در زیستشناسی مصنوعی تبدیل شد و موفق شد نخستین سلول با ژنوم مصنوعی را ایجاد کند؛ دستاوردی که افقهای تازهای برای تولید سوختهای زیستی و کاربردهای زیستمحیطی گشود.
بیشتر بخوانید:
پروژه مخفی پنتاگون برای ادغام سربازان و ماشینها
داراکسونراسیب چیست؟ | دارویی معجزهآسا برای کوچک کردن تومورها
شخصیت ونتر همواره با جنجال همراه بود. او بهعنوان دانشمندی جسور و گاه جنجالی شناخته میشد که از به چالش کشیدن ساختارهای سنتی علمی ابایی نداشت. زندگی شخصی او نیز مسیر غیرمعمولی داشت؛ از حضور در جنگ ویتنام گرفته تا تبدیل شدن به یکی از چهرههای برجسته علم در جهان.
با این حال، فعالیتهای او بدون انتقاد نبود. برخی منتقدان، بهویژه در دوران رقابت با پروژههای دولتی، رویکرد تجاری او را زیر سؤال بردند. همچنین ارتباط نام او با برخی حواشی، از جمله پروندههای بحثبرانگیز، بر تصویر عمومیاش سایه انداخت. با وجود این، تأثیر علمی او همچنان غیرقابل انکار است.
ونتر در سالهای پایانی زندگیاش نسبت به عقبماندن ایالات متحده از چین در سرمایهگذاریهای ژنتیکی هشدار داده و همواره بر اهمیت همکاری میان بخش دولتی و خصوصی تأکید میکرد.
مرگ او پایان زندگی یکی از تأثیرگذارترین دانشمندان معاصر را رقم زد؛ فردی که نهتنها درک بشر از ژنوم را متحول کرد، بلکه نشان داد چگونه نوآوری و جسارت میتواند مسیر علم را تغییر دهد.