سالانه حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر سوانح و حوادث جادهای دچار انواع معلولیتها میشوند/پای وضع روحی رانندگان در میان است
سال گذشته با حضور معاون رییسجمهور، مرکز آزمون تصادف افتتاح شد و به بهرهبرداری رسید. «تیمور حسینی»، رییس پلیس راهور فراجا با اشاره به افتتاح این مرکز اعلام کرده است: «چنین مرکزی آرزوی دیرینه پلیس بوده؛ این مرکز میتواند نقش تعیینکنندهای در ارتقای ایمنی ماشینهای تولیدی و کاهش پیامدهای ناشی از تصادفات داشته باشد، اما تا امروز حتی یک مورد از محصولات ماشینهایی که در حال تولید هستند یا قرار است در آینده وارد خط تولید و بازار شوند، برای ارزیابی ایمنی و میزان حفاظت از سرنشینان مورد آزمون قرار نگرفتهاند.
این مرکز دو کارکرد اصلی دارد؛ نخست اینکه با بهرهمندی از سامانههای ایمنی فعال، از قرار گرفتن ماشین در شرایط منتهی به تصادف جلوگیری کنند و اساسا مانع وقوع حادثه شوند. کارکرد دوم، مربوط به سامانههای ایمنی غیرفعال است؛ یعنی اگر ماشین به هر دلیل وارد یک تصادف شد، ساختار بدنه و تجهیزات ایمنی آن به گونهای باشد که از جان راننده و سرنشینان محافظت کرده و میزان صدمات وارده را به حداقل برساند. متاسفانه بخش عمده وسایل نقلیه موجود در کشور از هر دو دسته سامانههای مورد نیاز ایمنی، یعنی سامانههای پیشگیری از وقوع تصادف و سامانههای حفاظت از سرنشینان در زمان تصادف به میزان کافی برخوردار نیستند. ارتقای ایمنی وسایل نقلیه صرفا با افزودن برخی تجهیزات یا تغییرات ظاهری محقق نمیشود؛ ماشین باید هم از فناوریهای لازم برای پیشگیری از وقوع تصادف برخوردار باشد و هم در صورت وقوع حادثه، توانایی لازم برای حفاظت از جان سرنشینان را داشته باشد و این موضوع باید در فرآیندهای قانونی تولید و عرضه ماشین به صورت جدی مورد توجه قرار گیرد.» این در حالی است که بیشترین آسیب در تصادفات مربوط به موتورسواران و عابران پیاده میشود؛ رییس پلیس راهور فراجا در همین راستا گفته است: «این دو گروه در زمره آسیبپذیرترین کاربران ترافیک قرار دارند و آمار تصادفات به ویژه در حوزه شهری، نشان میدهد بیش از ۶۷ تا ۶۸ درصد جانباختگان مربوط به موتورسواران و عابران پیاده هستند که آماری بسیار بالا و نگرانکننده است. بخش قابل توجهی از تخلفات و رفتارهای حادثهساز به دلیل نبود پوشش کامل نظارتی در پهنه گسترده کشور رخ میدهد. اگر امکان ایجاد یک سامانه جامع برای نظارت بهنگام و مستمر بر رفتار ترافیکی فراهم شود، میتوان امیدوار بود سال ۱۴۰۵ با بیش از ۲۰ درصد کاهش در تصادفات و جانباختگان به پایان برسد. ایجاد این سازوکار صرفا وظیفه پلیس نیست و ماده ۳ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، مسوولیت دستگاههای مربوطه را در شهر و جاده مشخص کرده است.»
با این حال علت اصلی تصادفات عدم توجه به جلو اعلام شده است. همچنین هفته گذشته آماری از وضعیت روحی رانندگان که منجر به تصادفات شده از سوی کارشناس تصادفات و رییس مرکز جامع بر خط پلیس راهور تهران منتشر شده که طبق این آمار ۶۸ درصد از تصادفات متاثر از وضعیت روحی رانندگان بوده است؛ «رابعه جوانبخت» در این راستا عنوان کرده است: «خستگی و خوابآلودگی، خشم و عصبانیت و مصرف روانگردانها یا نوشیدنیهای غیرمجاز همگی رفتارهایی هستند که توان تصمیمگیری منطقی را از راننده سلب میکنند. در هر یک از این حالات، بدن و ذهن راننده در وضعیت طبیعی قرار ندارد و واکنشها به جای عبور از مسیر عقلانی، تحت تاثیر هیجانات منفی شکل میگیرد. راننده تمام هیجانات مثبت و منفی خود را پشت فرمان همراه دارد. اگر روز خوبی را شروع نکردهایم یا شرایط روحی مناسبی نداریم، باید بپذیریم که رانندگی نکنیم و از حملونقل عمومی استفاده کنیم. در غیر این صورت، کوچکترین رفتار نامناسب دیگران میتواند ما را وارد فاز هیجانی کند و تصمیمگیری منطقی را مختل سازد. در مجموع ۶۸ درصد از علل تامه تصادفات مربوط به عوامل روانی و حالات هیجانی مانند خشم و عصبانیت است؛ عدم توجه به جلو با ۳۸ درصد در رتبه نخست و عدم توانایی در کنترل وسیله نقلیه با ۳۰ درصد در رتبه دوم قرار دارند. تمام این تخلفات ناشی از رفتار راننده است و با مدیریت هیجانات میتوان از وقوع بسیاری از حوادث جلوگیری کرد. رانندگان عصبی معمولا رفتارهایی مانند لاییکشی، سرعت غیرمجاز و سایر تخلفات پرخطر را از خود نشان میدهند. تخلفات سرعت با بیش از ۱۹۰ هزار فقره و حرکات مارپیچ با حدود ۳۶ هزار فقره، از سوی پلیس اعمال قانون شدند.»
۱۰ هزار و ۸۵ نفر بر اثر تصادفات دچار ضایعه نخاعی شدهاند
حدود ۹۰ درصد از معلولان حوادث ترافیکی به بهزیستی ارجاع داده میشوند. بر اساس اعلام سازمان اورژانس کشور سالانه حدود ۶۰ هزار نفر بر اثر سوانح و حوادث جادهای دچار انواع معلولیتها میشوند که طبق برآوردها حدود ۹۰ درصد از این تعداد، توسط بیمارستانها و مراکز درمانی به سازمان بهزیستی ارجاع داده میشوند. با این وجود ۱۰ هزار و ۸۵ نفر از این افراد با ضایعه نخاعی ناشی از تصادفات مواجه شدهاند که ۲ هزار و ۱۶۶ نفر از آنها را جمعیت زنان و ۷ هزار و ۹۱۹ نفر از آنها جمعیت مردان را تشکیل میدهد. میانگین سنی آنها ۳۹.۵ سال اعلام شده است؛ «حسین نحوینژاد»، معاون توانبخشی سازمان بهزیستی در همین راستا اعلام کرده است: «پرونده ۲۳ هزار و ۷۰۶ نفر فرد آسیبدیده نخاعی در بانک اطلاعاتی سازمان بهزیستی ثبت شده است که ۴۲ درصد آنان بر اثر سوانح رانندگی دچار آسیب نخاعی هستند که با احتساب سرانه هر فرد برای دریافت حداقل خدمات موردنیاز، ۱۵ میلیون تومان برای هر معلول ناشی از حوادث ترافیکی در نظر گرفته و رقم کلی آن بالغ بر ۸۰۰ میلیارد ریال برآورد شده که بدون شک تامین این هزینه و ارایه خدمات بهینه به این افراد مستلزم همکاری سایر دستگاههاست.»
هشدار پزشکی قانونی درباره تصادفات سفرهای شهریور ماه
با توجه به افزایش سفرها و ترددهای جادهای در ماه پایانی تابستان و به دنبال آن احتمال افزایش وقوع حوادث رانندگی، سازمان پزشکی قانونی کشور به هموطنان هشدار داده با رعایت قوانین و مقررات از بروز حوادث جبرانناپذیر پیشگیری کنند. طبق مطالعات سازمان پزشکی قانونی کشور، فصل تابستان و به ویژه ماه شهریور بیشترین میزان تصادفات و به دنبال آن بیشترین آمار مرگ ناشی از حوادث رانندگی را به خود اختصاص میدهد و این موضوع حداقل در پنج سال گذشته ثابت بوده است. بنابراین با توجه به قرار داشتن در آستانه شروع ماه شهریور و تعطیلات این ماه، سازمان پزشکی قانونی با آرزوی کمحادثهترین سفرها در شهریور پیشرو به همه افراد توصیه کرده در صورت سفر، حتما نکات ایمنی را مورد توجه قرار دهند. با توجه به اینکه بر اساس آمارهای موجود در بهار امسال شاهد رشد ۲.۳ درصدی تلفات حوادث رانندگی در کشور بودیم، این نگرانی وجود دارد که در پایان فصل تابستان نیز این رویه تکرار شود به همین دلیل از هموطنان درخواست میشود در طول سفر و هنگام رانندگی از هرگونه اقدام پرخطر پرهیز کنند تا به این واسطه و با همراهی مردم کاهش تلفات تصادفات در پایان این فصل رقم بخورد و مرگ هموطنان در حوادث رانندگی به حداقل ممکن برسد.
بررسی آمارهای این سازمان نشان میدهد که بیشترین جانباختگان تصادفات مربوط به ماه شهریور است و در این ماه درصد بیشتری از هموطنان جان خود را در حوادث رانندگی از دست میدهند. هر چند در این ماه حجم سفرها نیز با توجه به روزهای پایانی تعطیلات تابستانی افزایش مییابد و میزان تردد در جادهها بیشتر میشود، اما با رعایت قوانین میتوان مانع بروز حوادث ناگوار در سفرهای تابستانی شد. بر اساس این گزارش و مطابق آمارهای موجود در سال ۱۴۰۴، بهطور کلی ۱۹ هزار و ۵۴۰ نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادند که دو هزار و ۶۲ نفر از این تلفات مربوط به ماه شهریور است، این آمار حدود ۱۰.۵ درصد از کل جانباختگان را در بر میگیرد. آمار تلفات شهریور طی سال گذشته در حالی بیشترین رقم در مقایسه با دیگر ماههای سال را به خود اختصاص میدهد که این آمار در مقایسه با تعداد تلفات در شهریور سال قبل از آن نیز 6 درصد بیشتر شده است. (تعداد تلفات تصادفات در شهریور سال ۱۴۰۳، یکهزار و ۹۴۵ نفر ثبت شده است.) آمارهای سازمان پزشکی قانونی کشور نشان میدهد که حدود ۱۰ درصد از کل تلفات حوادث رانندگی در هر سال مربوط به ماه شهریور است و این آمار بهطور مستمر در هر سال تکرار میشود؛ بنابراین لازم است افراد در صورت سفر حتما نکات ایمنی را مورد توجه قرار دهند. در فاصله سالهای ۱۴۰۰ تا ۱۴۰۴، ۹۵ هزار و ۲۸۸ نفر در حوادث رانندگی جان خود را از دست دادهاند که 9 هزار و ۶۴۵ نفر آنان مربوط به ماه شهریور است.
