یا علی! یا محول الاحوال! / حال ما در شب تنور گذشت
احمد بابایی، شاعر آئینی در تقارن عید میلاد امام علی (ع) و عید باستانی نوروز، چهارپاره‌ای را به امیر المومنین (ع) تقدیم کرده است.
تقارن روز عید میلاد مسعود حضرت امیرالمومنین علیه السلام با شب عید نوروز بهانه‌ای شد تا احمد بابایی دست به قلم خیال ببرد و چارپاره‌ای مکتوب کند. گفت «تلخ است»! گفتمش «تلخی از دوست هم رسد نیکوست!» و او خود، نیک‌تر از همگان می‌داند که این تلخیِ مبارک در شب و شام دو عید، حوالتی از دوست‌رسیده است.
بابایی آئینی‌سرا ست، ولی گذشته‌گرا نیست. سهم بالایی که در شعرش به آئین می‌دهد، صرفاً معطوف به گذشته نیست. او بارها گذشته آئینی ما را روایت کرده، ولی از روایت آن، امکاناتی را برای امروز بیرون می‌کشد. در شعر پیش‌رو از انسان کاملی سروده است که در شانش گفته‌اند «کُنْتَ لِلْمُؤْمِنینَ أباً رَحیماً اِذْ صاروُا عَلَیْکَ عِیالاً» و حالا شاعر در آخرین روزهای سالی سخت برای عیال امیر مؤمنان تیغ نقدش را آخته و برای امروز حماسه ساخته.
چارپاره تازه سروده شده احمد بابایی را در تقارن روز میلاد امیر المومنین علی علیه السلام و عید نوروز می‌خوانیم.
«یا علی (ع) یا محول الاحوال»
ما سرابیم و خیرمان مکر است
آب و تاب از فریب می‌گیریم
وسط معرکه، به جای مَصاف
ختم «امّن یُجیب» می‌گیریم!
مثل تیغی که در غلاف طلاست
عمر، پشت نقاب سر کردیم
تشنه‌کُش، مثل ابر یائسه‌ایم
سرِ انگشت مرگ، تر کردیم
دست از پا خطا نکرده کسی
همه اینجا نَشُسته‌ی پاکند!
مفت‌خورهای خوش‌سلیقه‌ی شهر
همه در لاک خویش، دلّاکند!
مسخ شد در حقیقت آتش‌مان
شعله‌ی آه‌مان مَجازی شد
رجز ما قیام لکنت‌ها...
پرسش ما «جواب‌بازی» شد!
شاه تک‌چشم شهر کورانیم
بی‌سبب نیست هیچ‌کاره شدیم
آرزومان قضای حاجت شد
بسکه درگیر استخاره شدیم
تلخی شعر را حلال کنید!
طعنه بر روزگار کج زده‌ام
غرضم عرض بی‌قراری بود
گام اگر در ره فرج زده‌ام
سنگ بستیم بر ترازوها
عدل از لاف ما خجل مانده
خشک و تر سوخت در تنور امید
خرده‌ریزی به نام دل مانده
یا علی (ع)! یا محول الاحوال!
حال ما در شب تنور گذشت
دست‌کم از غروب جمعه نداشت
صبح عیدی که بی‌ظهور گذشت
زندگی بی امام، زندان است
تلخی شعرم از تعارف نیست
روزگار کجی که می‌بینم
جای خوبی برای یوسف نیست
بی‌تعارف! غرورمان زخمی‌ست
بی امام آبرویمان رفته است
غافلیم از امام و جمعه‌ی ما
روز تعطیلِ آخرِ هفته است!
بیش از این در مرام عاشق‌ها
صبر، مطلوب نیست یا حیدر (ع)!
بهتر از هرکسی، تو می‌دانی
حالمان خوب نیست، یا حیدر (ع)!
کاش می‌شد چو موج در دریا
گوهری غرق در صدف باشیم
وقت تحویل سال‌های جدید
کاش می‌شد که در نجف باشیم
حُرمتش واجب است در دو جهان
هر که در فکر احترام علی (ع) ست
از یمن تا به شام، معلوم است
هرچه دعواست پای نام علی (ع) ست
پای نام علی (ع) ست، دعواها
دامن زخم را ز کف ندهیم
اختیار مناره را هرگز
به اذان‌های بی‌طرف ندهیم
در اذان‌های بی‌طرف، ارثی‌ست
که به اَشراف بی‌شرف برسد
کوری چشمِ تنگ این اَشراف
روزی شیعه از نجف برسد
یا علی (ع)! یا محول الاحوال!
رو به راه است حالمان با تو
پدر! ای تکیه‌گاه بی‌منت
تخت باشد خیالمان با تو
زیر دِین توایم یا حیدر (ع)
عشق مدیون توست، مذهب هم
پدری کن شکسته‌بالان را
نان و خرما بیار امشب هم!
دم تیغ دو دم نبود اگر
مُرده‌ای خاک‌خورده می‌ماندیم
شهدا را اگر نمی‌دیدیم
بی‌تعارف، فِسرده می‌ماندیم!
دست ما کوتَه است و ناله بلند
تو دعا کن زمانه برگردد
پدر! از حق بخواه، از زندان
یوسف ما به خانه برگردد
هر چه هستیم، خاک پای فلک
یا اگر بر سر مَلَک، تاجیم
پدری کن برای ما امروز
به دعای تو سخت محتاجیم
بغض تلخی که چارپاره شده
با تو سنگ صبور خواهد شد
بی‌تعارف، اگر تو جلوه کنی
سال، سال ظهور خواهد شد
شمع سرخورده‌ایم در طوفان
دست تو جان پناه ماست، علی (ع)!
شاعرت را به قتلگاه بکش!
نجف، آغاز کربلاست، علی (ع)!
منبع: مهر
10
راه راست رسیدن سالم به اصول خداپسندانه ی نیازهای حیاتی کجا است؟ --- سرشت و عقل بشر به او فی البداهه حکم می کنند که برگزیدن هر چیزی برای بهره جویی بهینه از آن با نبود راهنمای آگاه به تمامی حقایق جزئیات آن چیز ناگزیر بشر را در این بهره جویی به خطا وتحمل زیانهای گوناگون دچار می سازد. باور به ضرورت داشتن راهنمای خطا ناپذیر برای بهره جویی بهینه از هر چیزی در عقل و سرشت بشر از بدو آفرینش نهادینه شده و زوال ناپذیر است. بر مبنای همین باور برخاسته از سرشت و عقل است که بشر از بدو آگاهی به چگونگی رساندن افکار و اندیشه های خود با رمز و اشاره و نقش و نگارش میلیونها و سیله ی راهنمایی از رمز و اشاره و نقش و نگارش برای چگونگی استفاده از چیزهای ساخته ی دست و اندیشه ی خود تاکنون برای بهره وری بهینه هم نوعان خود از این ساخته ها به جای گذاشته است. چون تجربه تاکنون برای بشر ثابت کرده که توان دست رسی به تمام حقایق جزئیات هیچ یک از اشیاء جهان آفرینش را نداشته است بدین علت او با عقل خود به ضرورت تحول زمانی در اندیشه ها و فراورده های عینی و مفهومی این اندیشه ها برای دست رسی به بهترین نتایج بهره وری از این فراورده ها باور کرده و بنا بر این همیشه به مرور زمان به ضرورت ایجاد تغییر و تحول در فراورده های عینی و مفهومی اندیشه های خود روی آورده است. جنبه ی عینی فرآورده های اندیشه های بشر همواره به پیشرفتهای قابل بهره برداری ناکامل رسیده است ولی علی رغم درک پیشرفته ی او به وجود نظم و سازماندهی و ضابطه مندی و قانون مندی هماهنگ در چیزهای در دست رس خود هرگز بتنهایی نتوانسته به راز وجود آفریننده ی یکتا برای این سازمان یافتگی هماهنگ بدرستی پی ببرد. این ناتوانی مطلق تغییر ناپذیر ، که در وجود آفریده ی عاقل و سایر آفریده ها نهادینه است و او را بعلت ظرفیتهای بی نهایت محدود خود ، که او را از تغییر به سوی تکامل مطلوب ، بعلت همه ی محدودیتهای آشکار و نهانی که دارد ، برای آگاهی بی خدشه به راز وجود باز می دارد ، بر راز وجود که دانا و حکیم مطلق است ایجاب کرده بنفع همه جانبه ی آفریده ی عاقل ، که از اراده آزاد برخوردار است ، برای جلو گیری از گمراهی همه جانبه ی او با آموزه های بی خدشه ی سرشت نشین اثبات پذیر از احکام و اعتقادات با وحی یکسان به همه ی پیامبران به او خود نمایی کند و در سطح درک محدود این آفریده بی هیچ گونه نیاز ضروری و حیاتی به دادن آگاهی بیشتر خود را معرفی نماید. زیاده خواهیهای آفریدگان عاقل خطا پذیر برای رسیدن بی تلاش به آگاهیها و نیازهای غیر ضروی و غیر حیاتی علی رغم وجود هشدارها و بایدهای و نبایدهای وحیانی از جانب آفریننده در کتابهای تحریف نشده ی وحی آسمانی به این آفریدگان ، همواره آنان را در منجلاب ترفندها و نیرنگهای پیچیده ی شیادان فرصت طلب دین فروش شیطان پرست فرو برده و در پیچ و خمهای تاریک این منجلاب اسیر و گمراه کرده است. شناختهای سرشت نشین رسا و گویای فرهنگ دین داری قرانی تنها وحی آسمانی تحریف ناپذیر در دست رس آفریدگان عاقل خطا پذیر است که می تواند با کمک عقل آنان را از این منجلاب رهایی بخشد. غلطیدن آگاهانه ی آفریدگان عاقل خطا پذیر در این منجلاب پر پیچ و خم با من در آوردیهای ساخته و پرداخته ی تخیلات هم نوعان خود که در تضاد و تعارض آشکار انکار ناپذیر با قرآن و عقل اند بجز افزایش گمراهی و افزایش خشم خداوند و گناه های کبیره نابخشودنی و مجازاتهای ابدی پایان ناپذیر در آخرت بازده دیگری ندارد.