واشنگتن پست: کمربندها را ببندید؛ جهش بزرگی در قیمت بنزین در آمریکا در راه است
واشنگتن پست نوشت: پیشبینی پیامدهای اقتصادی فراتر از انتخابات میاندورهای ماه نوامبر، با پیامهای خوشبینانه دولت ترامپ در تناقض است.
تحلیلگران پیشبینی میکنند که پیامدهای جنگ به رهبری ایالات متحده علیه ایران بهزودی در قالب جهشهای چشمگیر در قیمت بنزین و گازوئیل (دیزل) تشدید خواهد شد. و با وجود اطمینانبخشیهای دولت ترامپ، مرحلهای جدید و بهطور بالقوه ویرانکنندهتر از نظر اقتصادی در این جنگ ممکن است در آستانه آغاز باشد.
خسارت واردشده به خط لوله «شرق به غرب» عربستان سعودی در هفته گذشته، به همراه تداوم حملات به زیرساختهای نفتی و درگیری بر سر کنترل یک آبراهه کلیدی، این تهدید را ایجاد کرده است که بحران کشتیرانی پیشین، به اختلالی گستردهتر در عرضه نفت تبدیل شود.
این خط لوله ۷۴۵ مایلی (حدود ۱۲۰۰ کیلومتری)، اصلیترین مسیر زمینی جایگزین تنگه هرمز برای عربستان سعودی است که میادین نفتی شرقی را به پایانههای صادراتی دریای سرخ متصل میکند.
کریس رایت، وزیر انرژی ایالات متحده، روز سهشنبه گفت این خط لوله ظرف چند روز آینده مجدداً عملیاتی خواهد شد و کاخ سفید نیز از برقراری مجدد رفتوآمد نفتکشها از طریق تنگه هرمز تمجید کرده است.
با این حال، تحلیلگرانی که تصاویر ماهوارهای خسارات واردشده به این خط لوله را بررسی کردهاند، پیشبینی میکنند که این اختلال به مراتب طولانیتر خواهد بود و احتمالاً قیمتهای بالا برای مصرفکنندگان را تا مدتی طولانی فراتر از انتخابات میاندورهای پایدار نگاه خواهد داشت. از سوی دیگر، سازمانهای رهگیری دریایی اعلام میکنند نفتی که از تنگه هرمز عبور میکند بسیار کمتر از ادعای دولت ترامپ است.
اندرو لیپو، مشاور حوزههای حفاظت و تعمیر زیرساختهای نفتی، گفت تصاویر این خط لوله «حجم قابلتوجهی از خسارت را نشان میدهد» و تعمیرات احتمالاً «یک یا دو ماه زمان خواهد برد».
وی افزود: «آنها باید لولهکشیها، شیرآلات و تمام تجهیزات الکتریکی را تعویض کنند. اینطور نیست که مثل رفتن به فروشگاه کاستکو (Costco) بتوانید این قطعات را حاضر و آماده از قفسه بردارید.»
تصاویر ماهوارهای بررسیشده توسط واشنگتن پست، خسارت به دستکم دو ایستگاه پمپاژ در طول این خط لوله را نشان میدهد.
حملات پهپادی به یکی از این ایستگاهها که از روز پنجشنبه آغاز شد، بهطور گسترده گزارش شده بود و تصاویر با وضوح بالا که روز یکشنبه توسط شرکت «Vantor» ثبت شد، آسیبهای گسترده و قابلتوجهی را به نمایش گذاشت.
بر اساس بررسی تصاویر توسط واشینگتنپست، حداقل یک ایستگاه پمپاژ دیگر در فاصله حدود ۱۳۰ مایلی شرق ایستگاه نخست نیز در همان حوالی زمانی آسیب دیده است. در تصویر ماهوارهای ۱۰ سپتامبر شرکت «پلنت» (Planet)، ستونی از دود سیاه چنان عظیم به هوا برخاسته بود که از فضا قابل مشاهده بود و از بخش غربی این ایستگاه زبانه میکشید.
تحلیلگران بازار هشدار میدهند که به دلیل کمبود نفت خام و خساراتی که جنگهای خاورمیانه و اوکراین به پالایشگاههای تبدیلکننده نفت به گازوئیل و بنزین وارد کردهاند، شوکهای قیمتی تازهای در آستانه اصابت به رانندگان است.
تام کلوزا، مشاور ارشد انرژی در «گالف اویل» (Gulf Oil)، در شبکه اجتماعی ایکس پیشبینی کرد که روز چهارشنبه «شاهد افزایشهای سرسامآور در جایگاههای سوخت، هم برای بنزین و هم گازوئیل خواهیم بود.»
او نوشت: «حاشیه سود سوخت هنوز خود را با جهشهای عمدهفروشی قبلی هماهنگ نکرده است. بهویژه در ایالتهای منطقه دریاچههای بزرگ و کوههای راکی منتظر افزایشهای عظیمی باشید.»
پاتریک دی هان، رئیس بخش تحلیل نفت در پلتفرم رهگیری قیمت «گازبادی» (GasBuddy)، صبح چهارشنبه نوشت: «کمربندها را ببندید. به نظر میرسد بنزین و دیزل ظرف ۴۸ ساعت آینده دچار جهش قیمت خواهند شد؛ شدیدترین ضربه به بخشهایی از نواحی مرکزی کشور وارد خواهد شد.»
طبق اعلام اتحادیه خودروی آمریکا (AAA)، میانگین ملی قیمت بنزین معمولی در روز چهارشنبه به ۴.۳۷ دلار به ازای هر گالن رسید؛ دامنهای که از ۶.۰۴ دلار در کالیفرنیا تا ۳.۷۵ دلار در ایندیانا متغیر بود. این رقم همچنان پایینتر از رکورد تاریخی ملی ۵.۰۲ دلار در ژوئن ۲۰۲۲ است. اما گازوئیل که تأثیر چشمگیری بر حملونقل جادهای و قیمتهای خردهفروشی دارد، پیوسته رکوردهای جدیدی ثبت کرده و میانگین ملی آن در روز چهارشنبه به ۶.۳۱ دلار رسید. در کالیفرنیا، میانگین قیمت گازوئیل ۸.۲۷ دلار است.
قیمت بنزین همچنین در ایالتهای کلیدی و میدان رقابت سیاسی غرب میانه با شتابی ویژه در حال صعود است؛ جایی که افزایش قیمت نفت خام با قطعی برق در پالایشگاه جولیتِ شرکت «اکسونموبیل» در نزدیکی شیکاگو تشدید شده است. این پالایشگاه معمولاً روزانه ۱۱ میلیون گالن بنزین و گازوئیل تولید میکند و تأمینکنندهای حیاتی برای این منطقه به شمار میرود.
بر اساس رهگیری دادههای زنده توسط دیهان، تا اوایل بعدازظهر چهارشنبه، قیمت هر گالن بنزین معمولی نسبت به روز قبل در شهرستان لارنس (اوهایو) و ادواردزبورگ (میشیگان) ۳۰ سنت جهش داشت. این قیمت در دیموئن ۲۸ سنت و در شهرستان بلمونت (اوهایو) ۲۶ سنت بالا رفت.
وی گفت که قیمت دیزل در مسیر ثبت میانگین ۶.۵۹ دلار در اوهایو و ۶.۷۹ دلار در میشیگان تا پایان روز چهارشنبه قرار دارد.
اختلال در بازار جهانی انرژی تا حد زیادی ناشی از اقدامات تلافیجویانه ایران و نیروهای طرفدار آن در پاسخ به حملات و جنگ اقتصادی آمریکا علیه ایران بوده است.
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، «عملیات خشم حماسی» را در ۲۸ فوریه آغاز کرد و در هفتههای اخیر، ترامپ به دنبال اعمال محاصره دریایی و تحریمهای اقتصادی برای مجازات ایران بوده است.
با این حال، ایران و نیروهای طرفدار آن به جای تسلیم شدن، رویکرد تهاجمیتری در پیش گرفتهاند.
عربستان سعودی آسیب به این خط لوله را به نیروهای طرفدار ایران در عراق نسبت داد. نیروهای مورد طرفدار ایران نیز حملات خود را به زیرساختهای نفتی عربستان شدت بخشیدهاند و مناطقی را به دست آوردهاند که تسلط بر تنگه بابالمندب را در اختیار ایران میگذارد.
روز چهارشنبه، درگیریها میان عربستان سعودی و نیروهای انصارالله بیش از پیش شدت گرفت؛ گروه انصار الله اعلام کردند یک جنگنده F-15 را سرنگون کردهاند و عربستان سعودی حوثیها را متهم کرد که یک پهپاد به نزدیکی مکان مقدس مکه شلیک کردهاند؛ اتهامی که حوثیها آن را تکذیب کردند.
با در نظر گرفتن تمامی این موارد، پیشبینیهای تحلیلگران بازار رو به وخامت و تاریکی گذاشته است.
لیز توماس، استراتژیست ارشد بازار در شرکت سرمایهگذاری و بانکی «سوفای» (SoFi)، در ایکس نوشت: «ما اشاره کرده بودیم که بر اساس روندهای پنج روز پیش، قیمت دیزل میتواند تا روز انتخابات به ۶.۶۵ دلار به ازای هر گالن برسد. خب، روندها وخیمتر شدهاند؛ دیزل همین حالا از ۶.۲۶ دلار فراتر رفته است.»
تاکنون رانندگان آمریکایی در نتیجه جنگی که با حملات ۲۸ فوریه آمریکا و اسرائیل علیه ایران آغاز شد، حدود ۱۰۷ میلیارد دلار هزینه اضافی بابت بنزین و گازوئیل پرداختهاند.
این چشمانداز رو به وخامت در حالی رخ میدهد که جنگ به مرز هفتماهگی خود نزدیک میشود، در حالی که هیچ پایانی برای آن متصور نیست و تلاشهای دیپلماتیک اخیر نیز به بنبست خورده است.
ترامپ کوشیده است تا این خطرات را کماهمیت جلوه دهد و در پایان هفته گذشته، در پاسخ به پرسشی درباره تحولات یمن که به نظر میرسد آخرین روزنه باقیمانده عربستان برای صادرات نفت را مسدود کرده است، گفت: «همهچیز روبهراه خواهد شد.»
قیمتها در آمریکا چنان با سرعت در حال افزایش است که مسئولان این صنعت خود را برای مداخله احتمالی کاخ سفید یا کنگره آماده میکنند؛ نهادهایی که ابزارهای اندکی برای مقابله با این هزینههای لجامگسیخته در اختیار دارند. یکی از گزینههای باقیمانده، ممنوعیت صادرات گازوئیل است؛ اقدامی که میتواند هرجومرجی در بازارهای جهانی ایجاد کند و لزوماً به کاهش قیمتها در آمریکا هم منجر نشود، زیرا پالایشگاههای داخلی در حال حاضر با حداکثر ظرفیت کار میکنند.
جان تون، رهبر اکثریت سنا (جمهوریخواه از داکوتای جنوبی)، روز سهشنبه به خبرنگاران گفت که پذیرای بررسی این موضوع است. طبق گزارش بلومبرگ، وی در پاسخ به یک پرسش گفت: «ما هر پیشنهادی را که راهحلی قابلاجرا باشد بررسی خواهیم کرد، اما فکر میکنم اگر این عرضه را در داخل کشور داشته باشیم و هماکنون آن را صادر میکنیم، شاید یکی از راههای کنترل وضعیت باشد. اگر این کار فشار قیمتها را کاهش دهد، میدانید که من آماده بررسی آن هستم.»
برخی اقتصاددانان فوراً هشدار دادند که چنین اقدامی تنها بحران انرژی را در آمریکا و خارج از کشور تشدید خواهد کرد.
تریسی شوکارت، اقتصاددان ارشد پلتفرم معاملات کالای «نینجا تریدر» در ایکس نوشت: «معضل دیزل، مسئلهٔ ظرفیت پالایش و کیفیت نفت خام است که با یک جنگ همپوشانی پیدا کرده است. ممنوعیت صادرات هیچیک از این دو را حل نمیکند و هر دو را بدتر خواهد کرد.»
خط لوله شرق به غرب همچنین محدودیتهای تلاشهای واشینگتن برای حفاظت از جریان انرژی در خلیج فارس را آشکار کرده است. در میان ابهام درباره زمان بازگشایی مجدد خط لوله، مقامات صنعتی خود را برای حملات حتی بیشتر آماده میکنند.
تحلیلگران خاطرنشان میکنند که ایستگاههای پمپاژ آسیبپذیر متعدد دیگری در طول مسیر این خط لوله وجود دارند که در صورت وارد آمدن آسیب، میتوانند هرجومرج بسیار بزرگتری بیافرینند.
تحلیلهای بصری واشینگتنپست نشان داد که تأسیسات نفتی سومی—یک انبار و تأسیسات توزیع عمده آرامکو در شهر اَبها در جنوب غربی این کشور—نیز به نظر میرسد هفته گذشته دچار خسارت شده است. ویدیویی که از فاصلهای دور از این تأسیسات ضبط شده بود، آتشسوزی در تأسیسات را نشان میداد و تصاویر ماهوارهای شرکت پلنت از ۸ سپتامبر، ستونی از دود به طول دستکم ۲۰ مایل را نمایان ساخت. تصاویر ثبتشده در روز بعد از حادثه نشان داد دستکم شش مخزن ذخیرهسازی آسیب دیدهاند.
برت اریکسون، کارشناس ژئوپلیتیک و عضو هیئتمدیره دانشکده دیپلماسی و روابط بینالملل سیتون هال، گفت در حالی که خط لوله در کانون توجهات و «تیتر اصلی» اخبار بوده است، نیروهای انصارالله مشغول «کوفتن و درهمکوبیدن» سایر زیرساختهای نفتی عربستان سعودی بودهاند.
در تازهترین نمونه در روز چهارشنبه، نیروهای انصارالله اعلام کردند که تأسیسات آرامکوی عربستان در ینبع را با دهها فروند موشک بالستیک و پهپاد هدف قرار داده و آتشسوزیهای گسترده و تخریب به بار آوردهاند.
اریکسون گفت: «آنچه آشکار شده، ناتوانی عربستان سعودی در محافظت از زیرساختهای خود است.» وی افزود تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که در جریان حمله روز جمعه به خط لوله، تنها یک ایستگاه پمپاژ هدف قرار نگرفته، بلکه سه ایستگاه هدف واقع شدهاند.
او تصریح کرد: «این مسئله عمدی است که نیروهای انصارالله و شبهنظامیان عراقی بیشتر به این خط لوله ضربه نزدهاند؛ زیرا تیر خلاص واقعی این خواهد بود که بگذارند خط لوله تا ۹۵ درصد تعمیر شود، و سپس دوباره به آن حمله کنند. آنجاست که واقعاً خطرناک میشوند.»
دادههای ماهوارهای آتشسوزی متعلق به سیستم مدیریت منابع اطلاعات آتشسوزیِ ناسا (FIRMS) نیز روز چهارشنبه زبانههای آتشی را بر فراز پالایشگاه آرامکو در بندر ینبع در دریای سرخ—که مقصد پایانی خط لوله شرق به غرب است—شناسایی کرد؛ هرچند واشینگتنپست نتوانست علت این شعلهوری را بهطور مستقل تأیید کند.
باب مکنالی، بنیانگذار شرکت پژوهشی «رپیدان انرژی گروپ» و مشاور انرژی دولت جرج دبلیو. بوش، پیشبینی کرد که ایران «به تلاش برای بالا بردن قیمت نفت خام ادامه خواهد داد تا ترامپ را برای تسلیم شدن تحت فشار بگذارد.»
او گفت ایالات متحده علیرغم تهدیدهای مداوم ناشی از حملات ایران، پیشرفتهایی در کمک به هدایت و عبور کشتیها از تنگه هرمز داشته است، اما این موفقیت زیر سایه خسارات بهمراتب ماندگارتری قرار گرفته که در اثر حملات به زیرساختهای نفتی پدید آمده است.
خط لوله شرق به غرب عامل مهمی در جلوگیری از جهش شدیدتر قیمتهای سوخت در طول چند ماه گذشته بود. این خط لوله بخشی از ساختاری بود که مکنالی آن را یک «صندلی سه پایه» توصیف کرد؛ پایههایی که به تعدیل خسارات اقتصادی ناشی از توقف بیشتر تردد کشتیها از تنگه هرمز کمک میکردند.
دو پایه دیگر این صندلی عبارت بودند از: کاهش چشمگیر واردات نفت توسط چین (که کمبود جهانی را تسکین داد)، و برداشت صدها میلیون بشکه از ذخایر اضطراری توسط ایالات متحده و دیگر کشورها. اکنون ذخایر تا حد زیادی تخلیه شدهاند، اشتهای چین برای واردات نفت با قدرت بازگشته است، و این خط لوله نیز از مدار خارج شده است. در عین حال، تردد از تنگه هرمز نیز با سطحی که پیش از جنگ داشت فاصله بسیار زیادی دارد.
