پاکستان جای خالی امارات را برای ایران پر کرد

پاکستان در اقدامی راهبردی و با هدف جذب حداکثری بارهای ترانزیتی ایران، تعرفه‌های بندری بندر استراتژیک گوادر را به طور بی‌سابقه‌ای کاهش داده است. این تصمیم در حالی عملی می‌شود که تنگه هرمز تحت فشارهای نظامی قرار دارد و مسیرهای مرسوم واردات و صادرات ایران از طریق امارات با اختلال مواجه شده است.

بر اساس اعلام مقامات بندری پاکستان، بسته تخفیفی جدید شامل کاهش ۲۵ درصدی هزینه پهلوگیری برای کشتی‌های کانتینری حامل بار ترانزیتی و ترانشیپی است. همچنین هزینه‌های بندری مربوط به کانتینرهای ترانشیپی بین‌المللی ۴۰ درصد و برای بارهای کانتینری ترانزیتی ۳۱ درصد پایین آمده است. افزون بر این، یک ماه انبارداری رایگان برای تمام بارهای عمومی در نظر گرفته شده که حتی از امکانات بنادر امارات نیز رقابتی‌تر است.

چرا گوادر اکنون؟

زمان‌بندی این اقدام پاکستان تصادفی نیست. با تشدید درگیری‌ها در منطقه (جنگ رمضان) و افزایش ریسک در تنگه هرمز، بسیاری از کشتیرانی‌ها به دنبال مسیرهای جایگزین هستند. بندر گوادر که در سواحل اقیانوس هند و خارج از منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز قرار دارد، به گزینه‌ای طبیعی برای دور زدن محاصره دریایی تبدیل شده است. کارشناسان معتقدند که اگر این روند ادامه یابد، وابستگی تاریخی ایران به بندر جبل‌علی امارات که تاکنون سهم اصلی ترانزیت ایران را در دست داشته، برای همیشه پایان می‌یابد.

نخستین کشتی تغییرمسیر داده‌شده وارد گوادر شدهم‌زمان با اعلام این تخفیف‌ها، بندر گوادر میزبان نخستین کشتی ترانزیتی بود که مستقیماً به دلیل «شرایط منطقه» مسیر خود را تغییر داده است. کشتی «MV Shu Long» با حمل حدود ۱۶ هزار تن بار در ماه مه (اوایل اردیبهشت ماه) پهلو گرفت و عملیات تخلیه آن آغاز شد.

وزیر امور دریایی پاکستان، جنید انور چودری، این رویداد را نقطه عطفی در تقویت جایگاه‌ گوادر توصیف کرد.

آمارها نشان می‌دهد که پیش از این نیز در ماه آوریل، چهار کشتی ترانشیپمنت در گوادر ثبت شده است. علاوه بر این، بندر کراچی پاکستان تنها در مارس ۲۰۲۶ حدود ۱۱ هزار کانتینر ترانشیپی جابه‌جا کرده که رقمی بالاتر از کل عملکرد سال ۲۰۲۵ این بندر است.