فروشندگان دلار، خریدار ریال شدند؛ دلار تراولی 35 هزار تومان زیر قیمت بازار
موضوع «دلار تراولی» که در ازای تسویه دلار با تراولهای بانکی باب شده، این روزها سروصدای زیادی کرده وگمانهزنیهایی در مورد منشأ این دلارها به وجود آورده است. در این نوع دادوستد معمولا دلار تا ۳۵ هزار تومان ارزانتر معامله میشود. بانک مرکزی تحقیقاتی را در این باره در شبکه بانکی آغاز کرده است.
در روزهایی که اقتصاد ایران با چالشهای متعدد، از جمله تحریمها، مسائل ناشی از جنگ و نوسانات شدید قیمتی دست و پنجه نرم میکند، پدیدهای نوظهور با نام «دلار تراولی» در بازار ارز، توجه کارشناسان و فعالان اقتصادی را به خود جلب کرده است.
این پدیده که حدود ۱۰ روز است، جست و گریخته در بازار ارز دیده میشود، به معنای دادوستد دلار به صورت نقد، در ازای تراولهای بانکی ۵۰۰ هزار تا یک میلیون تومانی با اختلافی قابل توجه (۲۰ تا ۳۵ هزار تومان) نسبت به قیمت دلار صرافیهاست.
گزارشهای اولیه، این مکانیزم را به قاچاق سوخت، فرار از شفافیت مالی، تسویه کالاهای قاچاق و پولشویی نسبت میدهند. به این ترتیب، به نظر میرسد مسیر چرخش پول در بازار ارز معکوس شده است؛ به عبارت دیگر، در حالی که پیشتر، خریداران بازا ارز به دنبال خرید دلار بودند، حالا دلاریها به دنبال خرید ریال هستند!
این رفتار مشکوک و پدیده نادر در بازار ارز، بازوی نظارتی بانک مرکزی را نیز فعال کرده و این نهاد، اقدامات نظارتی خود را در شبکه بانکی آغاز کرده است. برخی فارس گزارش کرده، بررسیهای مقدماتی حاکی است، برخی از شعب بانکها در تامین نقدینگی ریالی برای تسهیل این روش در بازار ارز نقش داشتهاند.
اختلاف قیمت دلار تراولی با دلار صرافی 35 هزار تومان است
در همین راستا کامبیز افسری فعال و کارشناس بازار ارز با تاکید بر اینکه منشا این اقدام هنوز مشخص نیست، گفت: «حدود ۱۰ روز است که شاهد این پدیده هستیم که چیزی به اسم دلار تراولی در بازار ارز بهوجود آمده است. این مبادله در کف بازار انجام میشود و اختلاف قیمت این دلارها با دلار صرافیها چیزی حدود ۲۰ تا ۳۵ هزار تومان است و این موضوع در بازار ارز ایران رایج شده است.»
او با اشاره به اینکه باید از دید متفاوتی به این موضوع، فارغ از مسائل قاچاق سوخت، دلار هرات یا دلارهای تقلبی نگاه کنیم، خاطرنشان کرد: «منطقی نیست که این مکانیزم صرفاً برای قاچاق سوخت کاربرد داشته باشد؛ زیرا قاچاق با اسکناس دلار نیز قابل انجام است. بنابراین، اگر کسی بخواهد قاچاق کند، دلار میگیرد. به طور مثال، اگر الان ۵۰۰ میلیارد یا هزار میلیارد اسکناس ریال دست یک نفر باشد، به چه دردی میخورد؟ این پول باید دوباره به چرخه اقتصاد کشور برگردد.»
فعالان بازار ارز: حجم معاملات دلار تراولی روزانه ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دلار ارزیابی میشود
یکی دیگر از معاملهگران بازار ارز در خصوص دلارهای تراولی میگوید: «بانک مرکزی باید از طریق الگوهای اقتصاد سنجی موفقیت این اقدام را بررسی کند.» او افزود: «اگر ۶ یا هفت سال پیش، قانونی وضع میشد که خرید دلار از طریق سیستم بانکی فقط با اسکناس ریال و به صورت نقد معامله شود، الان قیمت دلار روی ۶۰ تا ۷۰ هزار تومان بود. این روش فعلا به کنترل قیمت در بازار کمک کرده است.»
این فعال بازار ارز گفت: «در روزهای اخیر حجم دلاری که در بازار ارز فردوسی از طریق تراول خرید و فروش شده، روزانه نهایتاً ۷۰۰ تا ۸۰۰ هزار دلار بیشتر نبوده است.»
