رها شده در دریا؛ ایران از خیر نفتکش‌هایش می‌گذرد؟

در سایه‌ تحریم‌ها، جنگ‌ها و بی‌ثباتی‌های ژئوپلیتیکی، پدیده‌ای نگران‌کننده در آب‌های بین‌المللی در حال گسترش است: رها شدن نفتکش‌ها و کشتی‌های تجاری به حال خود، همراه با خدمه‌ای که ماه‌ها بدون حقوق، غذا و چشم‌انداز روشن در دریا سرگردان می‌مانند.

رها شده در دریا؛ ایران از خیر نفتکش‌هایش می‌گذرد؟

به گزارش خبر فوری، آمارها نشان می‌دهد این بحران انسانی و اقتصادی در سال گذشته به اوج تازه‌ای رسیده است. بر اساس داده‌های فدراسیون بین‌المللی کارگران حمل‌ونقل (ITF)، در سال ۲۰۱۶ تنها ۲۰ کشتی در جهان رها شده بودند، اما این عدد در سال ۲۰۲۵ به ۴۱۰ کشتی افزایش یافت. بیش از ۶۲۰۰ دریانورد قربانی این وضعیت شدند؛ افزایشی نزدیک به یک‌سوم نسبت به سال قبل. این کشتی‌ها گاه در بنادر رها می‌شوند و گاه، خطرناک‌تر از آن، در آب‌های آزاد باقی می‌مانند؛ جایی که دسترسی به کمک‌های فوری محدود است.

زندگی معلق در دریا

ایوان، افسر ارشد یک نفتکش حامل نفت خام روسیه، نمونه‌ای از این واقعیت تلخ است. کشتی او با محموله‌ای به ارزش حدود ۵۰ میلیون دلار، ماه‌هاست در آب‌های بین‌المللی نزدیک چین متوقف مانده است. خدمه نه حقوق منظم دریافت کرده‌اند و نه تدارکات کافی داشته‌اند. کمبود غذا، آب آشامیدنی و فشار روانی ناشی از بلاتکلیفی، سلامت جسمی و روحی آنان را به‌شدت تهدید کرده است. اگرچه ITF موفق شده بخشی از حقوق معوقه و کمک‌های اولیه را تأمین کند، اما بسیاری از خدمه همچنان روی کشتی مانده‌اند.

نقش تحریم‌ها و ناوگان سایه

کارشناسان، تحریم‌های بین‌المللی و رشد «ناوگان سایه» را از عوامل اصلی این بحران می‌دانند. ناوگان سایه معمولاً از نفتکش‌های قدیمی با مالکیت نامشخص، ایمنی پایین و پوشش بیمه‌ای مبهم تشکیل شده است. این کشتی‌ها برای دور زدن تحریم‌ها و انتقال نفت کشورهایی مانند روسیه، ایران و ونزوئلا فعالیت می‌کنند و تلاش دارند از دید نهادهای نظارتی پنهان بمانند. نتیجه‌ی این پنهان‌کاری، افزایش خطر برای کشتی‌ها و به‌ویژه خدمه‌ی آن‌هاست.

بیشتر بخوانید:

 امپراتوری خاموش | چگونه دو خواهر سعودی به غول مالی جهان تبدیل شدند 

پرچم‌های مصلحتی و مسئولیت‌گریزی

بخش بزرگی از این کشتی‌ها تحت «پرچم‌های مصلحتی» ثبت شده‌اند؛ یعنی در کشورهایی با نظارت ضعیف دریایی. پاناما، لیبریا و جزایر مارشال از مهم‌ترین این کشورها هستند، اما در سال‌های اخیر کشورهایی مانند گامبیا نیز وارد این چرخه شده‌اند. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۸۰ درصد کشتی‌های رهاشده تحت چنین پرچم‌هایی فعالیت می‌کردند. اتحادیه‌های دریانوردی این وضعیت را نمونه‌ای آشکار از فرار از مسئولیت مالکان کشتی و دولت‌های ثبت‌کننده می‌دانند.

Screenshot 2026-02-09 100737

بهای انسانی تجارت پنهان

طبق تعریف سازمان بین‌المللی دریانوردی، رهاشدگی زمانی رخ می‌دهد که مالک کشتی حقوق، هزینه‌ی بازگشت یا پشتیبانی حداقلی خدمه را تأمین نکند. مجموع حقوق پرداخت‌نشده‌ی دریانوردان رهاشده در سال گذشته به بیش از ۲۵ میلیون دلار رسید. بیشترین قربانیان از میان دریانوردان هندی، فیلیپینی و سوری بوده‌اند.

آینده‌ای نامطمئن

در حالی که تجارت نفت در سایه‌ تحریم‌ها ادامه دارد، کارشناسان هشدار می‌دهند بدون همکاری بین‌المللی مؤثر، این بحران انسانی تشدید خواهد شد. نفتکش‌های رهاشده شاید از دید رادارها پنهان بمانند، اما خدمه‌ آن‌ها، بهای واقعی اقتصاد پنهان انرژی را با زندگی خود می‌پردازند.

شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 3
  • چای دبش باغ ازگل ک

    با جان انسان ها بازی نکنید برای بقاء و منافع شخصی خودتان چرا مثل انسان و قانونمند تجارت زمینی و دریایی انجام نمی دهید آیا جان و سلامت انسانها برای بقاء خودتان بی ارزش است؟؟؟ اگر چنین است خیلی خودخواه و بی رحم هستید

  • ناشناس

    دائم میگیم با طناب روسیه توی چاه نرین. اینا همه راهکارهای روسهاست.

  • ناشناس

    اموال مردم ایران، رها و‌بب سرانجام روی آب!!!!!!