آزمون اعتبار دولت؛ برق صنایع خوزستان قطع نمی شود؟
در سیاستگذاری، گاهی یک جمله میتواند مهمتر از یک مصوبه باشد؛ البته به یک شرط: اینکه در عمل نیز دیده شود. در غیر این صورت، حتی درستترین سخنان هم بهتدریج اعتبار خود را از دست میدهند، نه به این دلیل که نادرست بودهاند، بلکه چون در میدان اجرا تحقق نیافتهاند.
سخن اخیر رئیسجمهور مبنی بر اینکه «برق دولت را قطع کنید، اما برق صنایع را قطع نکنید»، از همین جنس است. معنای آن این است که در شرایط کمبود، تولید باید بیش از گذشته مورد حمایت قرار گیرد، زیرا هزینه توقف کارخانهها، تنها متوجه صاحبان صنایع نیست؛ دامنه آن تا اشتغال، صادرات، درآمدهای عمومی و معیشت مردم امتداد پیدا میکند.
اما اکنون پرسش مهم این است که آیا این اولویت، در لایههای اجرایی نیز به همان شکل دنبال میشود؟ اگر مدیر یک واحد تولیدی همچنان با همان محدودیتهای گذشته مواجه باشد، طبیعی است که تفاوت چندانی میان سیاست جدید و رویه پیشین احساس نکند. فاصله میان «اعلام سیاست» و «اجرای سیاست»، همان جایی است که اعتماد یا بیاعتمادی شکل میگیرد.
فولاد خوزستان نمونهای روشن از این واقعیت است. این مجموعه فقط یک کارخانه بزرگ نیست؛ یکی از ارکان زنجیره فولاد کشور و تأمینکننده مواد اولیه بسیاری از صنایع پاییندستی است. هر تصمیم درباره میزان برق این شرکت، آثار خود را فراتر از محوطه کارخانه و در بخش مهمی از اقتصاد کشور نشان میدهد. از همین رو، اگر قرار باشد اولویت حمایت از تولید بهطور واقعی اجرا شود، آثار آن باید در صنایع راهبردی از جمله فولاد خوزستان، پیش از هر جای دیگر قابل مشاهده باشد.
امروز مسئله اصلی این نیست که ناترازی برق وجود دارد یا ندارد؛ این واقعیتی است که همه آن را میدانند. مسئله اصلی این است که دولت چگونه میخواهد میان «پایداری شبکه» و «پایداری تولید» توازن برقرار کند. هنر حکمرانی دقیقاً در همین نقطه معنا پیدا میکند؛ جایی که تصمیمها باید هم شبکه برق را حفظ کنند و هم موتور تولید را خاموش نکنند.
در نهایت، موفقیت این سیاست را نه آمار جلسات مشخص خواهد کرد و نه تعداد بخشنامهها. آنچه قضاوت خواهد شد، میزان انطباق عمل با سخن است. اگر تولیدکنندگان در هفتههای آینده اثر این تغییر رویکرد را در برنامههای تأمین برق خود ببینند، جمله رئیسجمهور به یک سیاست مؤثر تبدیل خواهد شد؛ اما اگر وضعیت تفاوتی نکند، این تنها یک جمله خوب خواهد ماند؛ جملهای که بیش از آنکه در صنعت شنیده شود، در حافظه افکار عمومی ثبت خواهد شد.