روزنامه چریک نمی‌خواهد
«باید تا می‌توانیم فاصله‌ها را کم کنیم؛ چرا که جامعه ما مثل پرنده‌ای است که اگر هر دو بال آن را بگیریم دیگر آن پرنده نمی‌تواند پرواز کند.»این گفته مهدی رحمانیان - مدیر مسؤول روزنامه شرق - است که بر اص...
«باید تا می‌توانیم فاصله‌ها را کم کنیم؛ چرا که جامعه ما مثل پرنده‌ای است که اگر هر دو بال آن را بگیریم دیگر آن پرنده نمی‌تواند پرواز کند.»
این گفته مهدی رحمانیان - مدیر مسؤول روزنامه شرق - است که بر اصل گفت وگو برای کم کردن فاصله‌ها تاکید دارد و معتقد است که اصلاح‌طلبان و اصولگرایان باید با یکدیگر گفت‌وگو کنند؛ چرا که اشتراکات زیادی با هم دارند؛ بنابراین این دو جریان نباید همیشه یکدیگر را در شکاف مگسک ببینند.
مهدی رحمانیان در بازدید از خبرگزاری ایسنا منطقه اصفهان ضمن دیدار با مسؤولان این خبرگزاری، به تشریح شرایط سیاسی کشور و وضعیت مطبوعات و سیر تحول آن در ۱۰۰ سال اخیر پرداخت و گفت: با حذف هیچ یک از جریان‌های اصولگرا و اصلاح‌طلب، جامعه روبه جلو حرکت نخواهد کرد؛ بنابراین این دو جریان بیشتر باید بر مشترکات خود تأکید کنند تا بر نکات افتراق.
مدیرمسؤول روزنامه شرق با بیان اینکه باید به شکلی رفتار کنیم که فضای گفت‌وگو در جامعه ایجاد شود، گفت: شش ماه پیش که خدمت مرحوم آیت‌الله هاشمی رفسنجانی بودیم این مطلب را تأکید کردم که به این درد در جامعه مبتلا هستیم که نمی‌توانیم با یکدیگر گفت‌وگو کنیم. این مشکل از نهاد خانواده شروع می‌شود؛ به طوری که فرزندان با والدین گفت‌وگو نمی‌کنند و در مدرسه هم این منوال ادامه می‌یابد.
پیشنهادی به آیت الله رفسنجانی
وی افزود: در جریان‌های سیاسی اصل گفتگو مغفول مانده است؛ البته مردم هم با حاکمیت گفت‌وگو نمی‌کنند. به مرحوم آیت الله هاشمی رفسنجانی پیشنهاد کردم که نهضت گفت وگو با محوریت شما راه‌اندازی شود چراکه شما در همه مقاطع انقلاب از قبیل جنگ و دوران سازندگی حضور داشتید و همگان از شما نهضت گفت‌وگو را می‌پذیرند. ایشان در آن مقطع پیشنهاد بنده را پذیرفتند، اما همان‌طور که می‌دانید موانع گفتگو در جامعه زیاد است.
مدیرمسؤول روزنامه شرق تصریح کرد: وقتی با اصولگرایان جلسه‌ای می‌گذاریم می‌بینیم که با یکدیگر خیلی اشتراکات داریم، ولی این اشتراکات را نادیده می‌گیریم و همیشه بر نکات افتراق تأکید می‌کنیم. اصل گمشده جامعه ما تفاهمی است که باید صورت بگیرد.
رحمانیان با بیان اینکه فاصله‌ها در جامعه به‌خصوص بعد از حوادث سال ۸۸ زیاد شده است، گفت: رییس دولت اصلاحات به درستی بحث "آشتی ملی" را مطرح کرد که در تاریخ می‌ماند؛ چراکه نیاز جامعه امروز ما همین آشتی ملی است. باید تا می‌توانیم فاصله‌ها را کم کنیم چرا که جامعه ما مثل پرنده‌ای است که اگر هر دو بال آن را بگیریم دیگر آن پرنده نمی‌تواند پرواز کند.
وی با بیان اینکه با حذف هیچ‌کدام از جریان‌های اصلاح‌طلب و اصولگرا کشور به جلو نخواهد رفت، گفت: در جامعه امروز دو جریان ریشه‌دار اصلاح‌طلب و اصولگرا وجود دارند که وزن هر یک معلوم است. در مقاطع مختلف این اصل تجربه شده است؛ بنابراین باید به سَمتی برویم که اصل گفتگو در جامعه را محترم بشماریم.
مطبوعات ایران در چرخه زمان
مدیرمسؤول روزنامه شرق درباره وضعیت مطبوعات کشور در زمان قبل و بعد از انقلاب اسلامی ایران، گفت: درجه آزادی مطبوعات در کشورمان با ضعف و قوت دولت‌ها ارتباط دارد. یعنی در مقاطعی که دولت‌ها ضعیف بودند مطبوعات قوی شده‌اند؛ البته در مقاطع مختلف تاریخی بر مطبوعات کشور یک هرج و مرج حاکم بوده است.
وی گفت: اولین روزنامه در کشور با نام کاغذ اخبار در سال ۱۲۱۶ هجری قمری چاپ شد، البته ۳۰ سال قبل از این تاریخ روزنامه‌های فارسی در هند چاپ می‌شد.
رحمانیان افزود: معمولاً روزنامه‌ها دولتی بودند تا به انقلاب مشروطه در سال ۱۲۸۵ می‌رسیم. در این زمان رسانه‌ها به نوعی شورشی می‌شوند که به هیچ کس رحم نمی‌کنند. سال ۱۳۰۰ هجری شمسی که فرا می‌رسد یک خفقان خاصی بر مطبوعات حاکم می‌شود و تقریباً هر مطلبی در روزنامه با اجازه حکومت چاپ می‌شده است.
وی تصریح کرد: دو دهه بعد در سال ۱۳۲۰ و در زمان جنگ جهانی دوم که متفقین وارد ایران می‌شوند به دلیل نبود یک قدرت مرکزی واحد، مطبوعات آزادی عمل پیدا می‌کنند. از سال ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰، آزادی مطبوعات به نسبت خوب است تا اینکه کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ رخ می‌دهد و یک خفقان خاص و سانسور کامل تا سال ۱۳۴۲ بر فضای رسانه‌ای کشور حاکم می‌شود.
رحمانیان ادامه داد: در سال ۱۳۵۶ روزنه‌ای در فضای مطبوعاتی کشور حاکم می‌شود که این امر به دلیل بحث حقوق بشری بود که کارتر مطرح کرد و از آنجا آرام آرام فضای مطبوعات بهتر می‌شود تا انقلاب به پیروزی می‌رسد.
مدیرمسؤول روزنامه شرق، افزود: در ۳ ماه اول انقلاب وضعیت مطبوعات خوب بوده است و یک آزادی نسبی برقرار می‌شود، اما از این آزادی همیشه استفاده ناصحیح شده است. در این مقطع زمانی و با هرج و مرج زیادی که حاکم می شود تعداد زیادی نشریه توقیف شد.
رحمانیان افزود: بعد از یک سال جنگ تحمیلی آغاز شد و ضد انقلاب ترورهای زیادی را انجام دادند که در نتیجه مطبوعات باز هم محدودتر می‌شوند.
وی ادامه داد: در سال ۱۳۶۹ یک سری نشریات جدید پا به عرصه می‌گذارند. با روی کار آمدن دولت اصلاحات در سال ۱۳۷۶ چند مقطع را در مطبوعات شاهد هستیم. در دو سال اول این دولت مطبوعات آزادی خوبی دارند، اما اشتباه بزرگی که در این سال‌ها صورت گرفت این بود که مطبوعات از کارکرد اصلی خود خارج شدند و به نوعی مطبوعات در این زمان کارکرد حزبی پیدا می‌کنند.
رحمانیان در همین خصوص گفت: اگر روزنامه کارکرد حزبی پیدا کرد دچار یک آفت شده است به همین دلیل همیشه در روزنامه خود سعی می‌کنیم از این آفت به دور باشیم.
محدودیت‌ها صاحبان رسانه را پخته‌تر می‌کند
مدیرمسؤول روزنامه شرق ادامه داد: هم‌اکنون وضعیت آزادی مطبوعات در مقایسه با قبل از سال ۷۶ بهتر شده است، اما مانند سال ۷۶ هم دیگر این آزادی وجود ندارد؛ البته محدودیت‌ها همیشه بد هم نیست چراکه می‌تواند صاحبان رسانه و خبرنگاران را پخته کند.
رحمانیان با بیان اینکه به‌طور کلی اگر بخواهیم یک چشم انداز کلی از مطبوعات امروز جامعه ارائه دهیم باید بگوییم وضعیت راضی‌کننده نیست، گفت: این مساله دلایل مختلفی دارد. در کل تیراژ مطبوعات در جهان به دلایلی کاهش پیدا کرده است. تیراژ روزنامه‌ها در کشور خیلی بد است و به زحمت تیراژ روزنامه‌های کشور به یک میلیون می‌رسد. این در حالی است که تیراژ روزنامه‌های کشورهایی مانند ترکیه و پاکستان بسیار بیشتر از ایران است.
وی افزود: البته در کشوری مانند ژاپن تیراژ روزنامه‌ها بین ۱۵ تا ۲۰ میلیون است. ژاپن جامعه‌ای کاملاً توسعه یافته دارد به طوری که وقتی در این کشور پا می‌گذارید یک آرامش عجیبی به انسان دست می‌دهد چراکه حس می‌کنید همه چیز سر جای خودش است.
وضع موجود مطبوعات ناامید کننده نیست
مدیرمسؤول روزنامه شرق افزود: با تمام این تفاسیر اعتقاد دارم هنوز مردم به رسانه‌های مکتوب توجه دارند. هر چند شبکه‌های اجتماعی زیاد شده‌اند، اما عمق زیادی ندارند و اعتماد به آن‌ها کم است، چراکه افرادی که در آنجا کار می‌کنند شناسنامه مشخصی ندارند، حرفه‌ای نیستند، عجولند و اخبار غیر موثق می‌گذارند. بنابراین وضع موجود مطبوعات کشور نا امید کننده نیست هر چند مطلوب هم نیست.
رحمانیان در پاسخ به این سؤال که آیا هنوز هم فکر می‌کنید برخی روزنامه‌ها کارکرد حزبی دارند؟ گفت: این کارکرد خیلی کمتر شده است، اما هنوز هم در برخی روزنامه‌ها وجود دارد. دلیل اصلی‌اش هم این است که احزاب در کشور ارگان ندارند و به یک شکلی به این رسانه‌ها مراجعه می‌کنند.
روزنامه، چریک نیاز ندارد
وی در همین خصوص افزود: به علاوه فضا هم برای کار حزبی وجود ندارد و برخی خبرنگاران برای خود رسالتی قائل هستند که در روزنامه کار حزبی انجام دهند که این یک سَم برای رسانه است؛ بنابراین باید کم‌کم به سمت فضای حرفه‌ای برویم و بین این حوزه‌ها تفکیک قائل شویم چراکه روزنامه چریک نیاز ندارد، نیاز به روزنامه‌نگار دارد.
مدیرمسؤول روزنامه شرق تصریح کرد: هم‌اکنون مشکلی که در آموزش روزنامه‌نگاران داریم فاصله مرکز - پیرامون است. بنده روزنامه شرق را با یک هفته‌نامه محلی در سیستان بلوچستان که حتی یک صفحه بند هم نداشتیم تأسیس کردم. اینکه همه امکانات در یک شهر متمرکز شده است به طوری که دیگر شهرها از سایر امکانات محروم می‌شوند خیلی بد است.
برای حرفه‌ای شدن در خبر باید موانع را برطرف کنیم
رحمانیان بابیان اینکه داشته‌هایمان کم نیست، خاطرنشان کرد: نداشته‌ها همیشه خیلی زیادند. برای حرفه‌ای شدن در عرصه خبر باید موانع را برطرف کنیم و واقع‌بین باشیم؛ البته جهان پیشرفته هم در ابتدا مانند ما بودند و ۲۰۰ یا ۳۰۰ سال طول کشیده است که خود را به این وضعیت در مطبوعات برسانند.
جریان مقابل بجنبد و فضا را انتخاباتی کند
وی در پاسخ به این سوال که فضای انتخاباتی کشور را چگونه ارزیابی می‌کنید، گفت: این فضا خیلی سرد است. هیچ وقت یاد ندارم که فضای انتخاباتی کشور این‌قدر سرد بوده باشد؛ برای مثال قبل از سال ۷۶ تقریباً برنده انتخابات ریاست جمهوری معلوم بود اما در سال ۷۵ که فضای ماقبل انتخابات ۷۶ است شما با یک جامعه کاملاً انتخاباتی روبرو بودید.
مدیرمسؤول روزنامه شرق تصریح کرد: در سال ۸۴ جریان اصلاح طلب وقتی با ۴ کاندیدا به میدان آمد یک اشتباه استراتژیک کرد، اما با تمام این تفاسیر فضا انتخاباتی بود و ۴ سال بعد هم در سال ۸۸ کاملاً فضا انتخاباتی می‌شود.
رحمانیان گفت: اما هم‌اکنون فضا خیلی انتخاباتی نیست که می‌تواند دلایل زیادی داشته باشد. یکی از این دلایل شاید دولت باشد که خیلی نمی‌خواهد شلوغ کند، اما جریان مقابل هم باید بجنبد و فضا را انتخاباتی کند، منتها در جریان مقابل هم چند دستگی وجود دارد و بعید می‌دانم که بتوانند یک دست بشوند. همیشه جریان مقابل است که در انتخابات شور و نشاط ایجاد می‌کند نه جریان حاکم.
وی گفت: البته امیدواریم کم‌کم فضا انتخاباتی بشود. اعتقاد دارم جرقه اصلی برای ایجاد شور و نشاط انتخاباتی باید در بزرگان سیاسی و باتجربه‌ها در کشور زده شود و بعد دامنه‌اش را جوانان وسعت دهند. شاید دلیل این موضوع که هم‌اکنون این فضای انتخاباتی را شاهد نیستیم بیشتر به جریان‌های اصلی برمی‌گردد.
مدیرمسؤول روزنامه شرق تصریح کرد: در این خصوص زیاد جای نگرانی نیست چرا که معمولاً فضای جامعه به طور ناگهانی انتخاباتی می‌شود.
تک‌قطبی بودن انتخابات آمار مشارکت را پایین می‌آورد
رحمانیان در پاسخ به این سؤال که آیا انتخابات ریاست جمهوری دو قطبی باشد بهتر است یا تک قطبی؟ گفت: نتیجه انتخابات فعلاً معلوم نیست و از هم‌اکنون نمی‌توان گفت که نتیجه معلوم است. اعتقاد دارم داشتن رقیب به نفع حسن روحانی و کشور است چراکه اگر انتخابات به‌صورت تک قطبی برگزار شود آمار مشارکت پایین می‌آید.
وی ادامه داد: برای مثال در سال ۷۵ که کشورهای اروپایی سفرای خود را از ایران فرا خواندند و با تلاش مسئولان ایرانی حاضر به بازگشت نشدند، وقتی انتخابات ریاست جمهوری در سال ۱۳۷۶ برگزار شد به دلیل حماسه حضوری که مردم در این انتخابات آفریدند اروپایی‌ها خود پیش‌قدم شدند و اعلام کردند که سفرای ما به ایران باز خواهند گشت. بنابراین مشارکت بالای مردم در انتخابات، کمک زیادی به اعتلای کشور می‌کند.
دانشگاه دماسنج جامعه است
مدیرمسؤول روزنامه شرق با بیان اینکه دانشگاه دماسنج جامعه است، گفت: شما وقتی در جامه حرارتی نمی‌بینید دلیل ندارد جیوه دانشگاه بالا برود.
رحمانیان افزود: با این وضعیت در دانشگاه‌ها تحرک و شور انتخاباتی دیده نمی‌شود و هم‌اکنون از برنامه‌های سیاسی دانشگاه‌ها زیاد استقبال نمی‌شود به طوری که در بسیاری از سالن‌ها تعداد دانشجویان ۷۰ نفر است در حالی که در گذشته تمام سالن‌ها پر می‌شد و جایی برای نشستن نبود.
وی با بیان اینکه رسانه‌ها وظیفه‌ای جهت پرشور کردن فضای انتخاباتی ندارند، افزود: وظیفه اصلی رسانه توزیع است نه تولید. رسانه که نمی‌تواند خبر ایجاد کند باید رخدادی به وقوع پیوسته باشد تا رسانه آن رخداد را انعکاس دهد.
انتهای پیام
منبع: ایسنا
15
