خرسهای قهوهای دوباره در اشترانکوه آفتابی شدند
تصاویر تازه محیطبانان اشترانکوه، دو قلاده خرس قهوهای را در کنار کل و بزهای وحشی ثبت کرده است.
تصاویر تازهای که محیطبانان اشترانکوه هنگام گشتهای حفاظتی ثبت کردهاند، دو قلاده خرس قهوهای را در کنار تعدادی کل و بز وحشی نشان میدهد.
خرس قهوهای در رأس زنجیره غذایی بسیاری از زیستگاههای کوهستانی ایران قرار دارد. حضور این گونه معمولاً به معنای آن است که چرخه طبیعی منطقه هنوز از هم نپاشیده است. زیرا خرس برای ادامه زندگی به زیستگاهی امن، منابع غذایی متنوع و کمترین میزان مزاحمت انسانی نیاز دارد.
اشترانکوه سالهاست یکی از مهمترین پناهگاههای حیاتوحش زاگرس محسوب میشود. رشتهکوهی با صخرههای مرتفع، چشمههای دائمی و پوشش گیاهی متنوع که زیستگاه گونههایی مانند کل و بز، پلنگ، گرگ، روباه، کفتار و خرس قهوهای است.
کل و بزهای وحشی نیز در همین تصاویر دیده میشوند؛ گونهای که طعمه اصلی بسیاری از گوشتخواران بزرگ زاگرس به شمار میرود. حضور همزمان علفخواران و گوشتخواران، از نگاه متخصصان، نشاندهنده برقرار بودن بخشی از تعادل طبیعی در این اکوسیستم است.
معصومه سلمانی، کارشناس حیاتوحش میگوید که خرس قهوهای گونهای چتر است. یعنی حفاظت از آن، به حفاظت از بخش بزرگی از زیستگاه و دهها گونه دیگر کمک میکند. هر جا خرس بتواند با امنیت زندگی کند، معمولاً بسیاری از گونههای دیگر نیز شرایط مناسبی برای بقا دارند.»
وی توضیح میدهد که خرس قهوهای برخلاف تصور عمومی، حیوانی گوشتخوار مطلق نیست. بخش عمده رژیم غذایی این گونه را گیاهان، میوههای جنگلی، علفهای کوهستانی، دانهها، حشرات و مورچهها تشکیل میدهد. البته در برخی شرایط، بهویژه زمانی که منابع غذایی طبیعی کاهش پیدا کند یا دامها بدون مراقبت وارد زیستگاه شوند، احتمال حمله به دامهای اهلی نیز وجود دارد.
به گفته این کارشناس، بسیاری از تعارضهای میان انسان و خرس نتیجه کوچکتر شدن زیستگاههاست. توسعه جادهها، معدنکاری، چرای بیرویه دام، تخریب جنگلها و ورود انسان به مناطق بکر، فاصله میان انسان و حیاتوحش را کمتر کرده است.
خرس قهوهای در ایران پراکنش گستردهای دارد. از جنگلهای هیرکانی در شمال کشور تا ارتفاعات زاگرس و جنگلهای ارسباران، این گونه در بسیاری از مناطق کوهستانی حضور دارد. استانهایی مانند گیلان، مازندران، گلستان، تهران، لرستان، کردستان، فارس، خوزستان و آذربایجان شرقی از مهمترین زیستگاههای آن هستند.
خرسها با نزدیک شدن به پایان تابستان و آغاز پاییز، بیشتر به دنبال میوههای وحشی و منابع غذایی پرانرژی میروند تا برای زمستان ذخیره چربی کافی داشته باشند. سپس با سرد شدن هوا وارد خواب زمستانی میشوند؛ دورهای که یکی از شگفتانگیزترین بخشهای زندگی این حیوان است.
نکته جالب اینجاست که خرس ماده در همین دوران زایمان میکند. تولهها در حالی متولد میشوند که مادر هنوز در خواب زمستانی قرار دارد و از شیر او تغذیه میکنند. وقتی بهار از راه میرسد، معمولاً خرس ماده همراه یک یا دو توله از لانه خارج میشود.
کارشناسان تأکید میکنند که ثبت چنین تصاویر ارزشمندی نباید این تصور را ایجاد کند که وضعیت خرس قهوهای بدون تهدید است. شکار غیرمجاز، تخریب زیستگاه، کاهش منابع غذایی، تصادف با خودروها و تعارض با انسان همچنان از مهمترین عوامل تهدیدکننده این گونه به شمار میروند.
