آیا جنگلهای ایران در گرما دچار خودسوزی میشوند؟
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی با بیان اینکه از اواسط فروردین تا اواسط مهر ، جنگلهای زاگرس مستعد آتشسوزی میشوند، گفت: گونههای جنگلی ایران بهویژه گونههای پهنبرگ مقاوم به حریق هستند و دچار خودسوزی نمیشوند و عامل اصلی وقوع حریق در آنها انسانی است.
در پی گرم شدن هوا و افزایش خطر وقوع آتشسوزی در جنگلهای کشور، مهرداد اکبریان با اشاره به فصول حریق در جنگلهای کشور اظهار کرد: از اواسط فروردین تا اواسط مهر فصل آتشسوزی در زاگرس و منطقه ایرانی - تورانی و اواسط پاییز تا میانه زمستان فصل آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی است. اگر موردی از آتش سوزی در جنگلهای شمال کشور گزارش شود، بیشتر مربوط به شرق استان گلستان است زیرا همجوار منطقه ایران- تورانی و دارای شرایط آب و هوایی متفاوت است.
وی ادامه داد: در بخشی از استان گلستان مانند منطقه زاگرس مزرعههای گندم وسیع وجود دارد و کشاورزان برای آمادهسازی زمین بهمنظور کشت دوم، پسچَر (بقایای گیاهی به جا مانده در مزرعه) را میسوزانند که ممکن است موجب سرایت آتش به جنگلهای هیرکانی شود.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور اضافه کرد: بهار سال جاری بارندگی زیاد بود بنابراین پوشش علفی مراتع بیشتر است. حریق در چنین سالهای ترسالی، بیشتر در مراتع رخ میدهد.
وی با اشاره به سامانه پایش حریق سازمان منابع طبیعی گفت: سامانه پیشبینی، مسّاحی و کشف آنلاین حریق سه سال است که راهاندازی شده است و این خدمات را از یک شرکت خصوصی دانشبنیان خریداری میکنیم. الگوریتم این سامانه با شاخصهای اثرگذار، دادهها و اطلاعات را آنالیز و بر اساس آن یک نقشه پهنهبندی ریسک نقاط داغ (هات اسپات) - که احتمال وقوع آتشسوزی در آنها طی چهار روز آینده زیاد است - را ارایه میدهد.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با اشاره به شاخصهای سامانه پیشبینی حریق جنگلی گفـت: یکی از این شاخصها، اطلاعات درباره سالهایی است که در یک نقطه آتشسوزی رخ داده است. مکانی که طی چند سال متوالی دچار حریق شده است، نقطه بحرانی تلقی میشود. از جمله این مکانها میتوان به عرصههای همجوار جادهها و تفرجگاههای جنگلی اشاره کرد.
وی افزود: این سامانه میتواند از طریق دادههای ماهوارهای بر اساس میزان پوشش زیر اشکوب جنگل و رطوبت آن در کنار سایر شاخصها از جمله وضعیت آب و هوا احتمال آتشسوزی را تخمین بزند. برای مثال در سال گذشته در یک بافر چند کیلومتری احتمال حریق جنگلهای الیت پیشبینی شده بود و احتمال آتشسوزی در آن محدوده بالا بود.
مدیر کل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور با بیان اینکه حریقهای جنگلی در ایران خودبخودی رخ نمیدهد، گفت: جنگلهای بسیاری از نقاط دنیا گونههای دارند که به دلیل حرارت خیلی بالا در زمانهای خاص، احتمال آتشسوزی خود به خودی آنها وجود دارد ولی گونههای جنگلی ایران بهویژه گونههای پهنبرگ، مقاوم به حریق هستند. در یک صورت فوق العاده نادر شاید ارسها با دیرزیستی بالا در گرمترین روز مرداد دچار حریق شوند.
اکبریان در پایان تاکید کرد: عوامل طبیعی آتشسوزی جنگلی در ایران فقط صاعقه است. «گرمباد» نیز جنگلهای استانهای گلستان و گیلان را مستعد حریق میکند. ۹۵ درصد عامل آتشسوزیهای جنگلی در ایران، «انسانی» است که بسیاری از آنها غیرعمدی است. رهاسازی ته سیگار، شیشه و بطری آب نیم خورده در طبیعت میتواند موجب بروز آتشسوزی غیرعمدی شود.
