کشف راز تاثیر حمله قلبی بر مغز
پژوهشگران دانشگاه اتاوا در مطالعهای تازه به شواهدی دست یافتهاند که نشان میدهد حملات قلبی میتوانند تاثیرات جدی و بلندمدتی بر عملکرد مغز داشته باشند؛ تاثیراتی که از اختلالات روانی مانند افسردگی و اضطراب تا کاهش تواناییهای شناختی و حتی افزایش خطر ابتلا به بیماریهای عصبی را شامل میشود.
این پژوهش که در نشریه علمی Advanced Sciences منتشر شده، بر مفهوم «محور قلب ـ مغز» تمرکز دارد؛ مفهومی که بر اساس آن، آسیب به قلب میتواند مجموعهای از تغییرات مولکولی را در بدن فعال کند که در نهایت بر مغز اثر میگذارند. محققان معتقدند این یافته میتواند نگاه دانشمندان به پیامدهای طولانیمدت حملات قلبی را تغییر دهد و توضیح دهد چرا بسیاری از بیماران پس از سکته قلبی با مشکلات روحی و شناختی مواجه میشوند.
در مرکز این کشف، مولکولی بسیار واکنشپذیر به نام «متیلگلیوکسال» یا MG قرار دارد. به گفته پژوهشگران، پس از وقوع حمله قلبی، بدن وارد وضعیت شدید استرس میشود؛ سطح اکسیژن کاهش مییابد، التهاب افزایش پیدا میکند و فرایندهای متابولیکی تغییر میکنند. این شرایط باعث افزایش ناگهانی متیلگلیوکسال در خون شده و در ادامه این ماده در بخشهایی از مغز که با حافظه، شناخت و احساسات مرتبط هستند تجمع میکند.
بررسیها نشان میدهد میزان ابتلا به افسردگی و اضطراب در بیماران قلبی تا سه برابر بیشتر از افراد عادی است. همچنین افرادی که پس از حمله قلبی دچار مشکلات روانی میشوند، تا ۲.۷ برابر بیشتر در معرض خطر حمله قلبی مجدد یا مرگ قرار دارند. به باور پژوهشگران، این موضوع نشان میدهد ارتباط قلب و مغز تنها یک مسئله روانی نیست، بلکه ریشههای زیستی و التهابی مشخصی دارد.
دکتر «اریک سورونن»، نویسنده ارشد این مطالعه و استاد دانشکده پزشکی دانشگاه اتاوا، میگوید پژوهشهای قبلی نشان داده بود که متیلگلیوکسال در بافت آسیبدیده قلب تولید میشود. اکنون پژوهشگران دریافتهاند این ماده میتواند از طریق جریان خون به سایر اندامها، بهویژه مغز، منتقل شود و در آنجا موجب التهاب و آسیب سلولی شود.
اهمیت این یافته در آن است که میتواند مسیر تازهای برای درمان اختلالات عصبی پس از حملات قلبی ایجاد کند. تیم تحقیقاتی دانشگاه اتاوا پیشتر نوعی درمان طراحی کرده بود که قادر است متیلگلیوکسال را جذب کرده و از آسیب آن به سلولها جلوگیری کند. قرار است این روش درمانی بهزودی آزمایش شود تا مشخص شود آیا میتواند از مغز در برابر آسیبهای ناشی از حمله قلبی محافظت کند یا خیر.
پژوهشگران امیدوارند این دستاورد علاوه بر محافظت از عملکرد مغز، بتواند خطر حملات قلبی بعدی را نیز کاهش دهد و کیفیت زندگی میلیونها بیمار قلبی را بهبود بخشد.
