چالش شهریه مدارس غیرانتفاعی در سال نیمه تعطیل؛ آموزش آنلاین، شهریه کامل؟
تعطیلیهای پیاپی و آموزش مجازی، مطالبه کاهش شهریه را بالا برد؛ اما مسئولان بر پرداخت کامل تأکید دارند.
در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵، مدارس کشور با یکی از پرچالشترین دورههای آموزشی خود در سالهای اخیر مواجه شدند؛ دورهای که از آلودگی هوا و تعطیلیهای پیدرپی آغاز شد، با سرمای زودهنگام ادامه یافت و در نهایت با تحولات امنیتی و حمله رژیم صهیونی-آمریکایی، شکل تازهای به خود گرفت.
در این میان، مدارس غیردولتی بیش از سایر بخشها در معرض یک چالش جدی قرار گرفتند: «دریافت شهریه در شرایطی که آموزش حضوری بارها متوقف شده است.»
آغاز موج آلودگی هوا در پاییز، نخستین شوک را به تقویم آموزشی وارد کرد. پس از آن، کاهش دما و بارشهای زمستانی، مدارس را در بسیاری از استانها به تعطیلی کشاند. این روند با تشدید تنشها و آغاز جنگ، به اوج خود رسید و باعث شد آموزش حضوری در مقاطعی بهطور کامل متوقف و آموزش مجازی جایگزین شود.
در چنین شرایطی، مسئله شهریه مدارس غیردولتی به یکی از مهمترین دغدغههای خانوادهها تبدیل شد؛ دغدغهای که پیشتر نیز در دورههای مشابه مطرح بوده است. بهگونهای که گزارشها نشان میدهد حتی در شرایط تعطیلی گسترده و آموزش آنلاین، خانوادهها همچنان ملزم به پرداخت کامل شهریه بودهاند و این موضوع محل انتقاد جدی آنان قرار گرفته است.
دغدغه والدین؛ آموزش نیمهحضوری، شهریه کامل
برخی والدین معتقدند با تعطیلیهای مکرر، بخشی از خدمات مدارس عملاً ارائه نشده است؛ از جمله فعالیتهای پرورشی، کلاسهای حضوری، اردوها و تعامل مستقیم معلم و دانشآموز. به باور والدین، آموزش مجازی نمیتواند جایگزین کامل آموزش حضوری باشد و بنابراین دریافت شهریه کامل، منصفانه نیست.
این نگرانیها حتی در مقاطع مختلف زمانی نیز تکرار شده است؛ بهطوری که پیشتر نیز با مطرح شدن احتمال برگزاری کلاسها بهصورت مجازی، بحث درباره «سرنوشت شهریهها و هزینههای پرداختشده» به یکی از چالشهای اصلی نظام آموزشی تبدیل شده بود.
احمد محمودزاده، رئیس سازمان مدارس و مراکز غیردولتی و توسعه مشارکتهای مردمی وزارت آموزشوپرورش، موضوع شهریه مدارس در سال تحصیلی جاری را بررسی کرده است.
وی با اشاره به شرایط خاص امسال تأکید کرد: «خانوادهها باید شهریه مدارس غیردولتی را بر اساس قرارداد منعقد شده پرداخت کنند.»
وی با بیان اینکه بخش قابل توجهی از هزینههای مدارس حتی در دوران آموزش مجازی پابرجاست، گفت: حقوق معلمان، تأمین تجهیزات و نگهداری فضاهای آموزشی از جمله هزینههایی است که تغییر محسوسی نمیکند و حتی در برخی موارد با توجه به تولید محتوای آموزشی، افزایش نیز مییابد.
این موضعگیری در حالی است که پیشتر نیز مسئولان این حوزه اعلام کرده بودند بازگشت شهریه در صورت مجازی شدن کلاسها امکانپذیر نیست و مدارس باید برای جبران عقبماندگیهای آموزشی از زمانهای جایگزین استفاده کنند.
دریافت هزینه بابت خدماتی که ارائه نمیشود، مجاز نیست
با این حال، محمودزاده به یکی از مهمترین مطالبات خانوادهها نیز پاسخ داده و تأکید کرده است که دریافت هزینه برای خدماتی که ارائه نمیشود، مجاز نیست؛ از جمله سرویس ایابوذهاب، تغذیه و اردوها که در صورت عدم ارائه باید به خانوادهها بازگردانده شود.
در کنار این موضوع، سیاست رسمی آموزشوپرورش بر جبران زمانهای از دسترفته متمرکز شده است؛ بهطوری که مدارس میتوانند از روزهای تعطیل، حتی پنجشنبه و جمعه، برای تکمیل برنامههای درسی استفاده کنند تا آثار تعطیلیها به سالهای آینده منتقل نشود.
آنچه در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ رخ داد، نشاندهنده تلاقی بحرانهای بیرونی با ساختار اقتصادی آموزش در مدارس غیردولتی است؛ جایی که از یکسو خانوادهها با دغدغه «پرداخت در برابر خدمات» مواجهاند و از سوی دیگر، مدارس با هزینههای ثابت و تعهدات قراردادی.
در چنین شرایطی، به نظر میرسد شفافیت در نحوه تعیین و دریافت شهریه، نظارت دقیقتر بر عملکرد مدارس و ایجاد سازوکارهای جبرانی برای خانوادهها، میتواند به کاهش این شکاف و افزایش اعتماد عمومی کمک کند.
