انتقاد محیط زیست از برخورد دوگانه نهادهای بینالمللی با جنایات زیستمحیطی
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست با مقایسه استانداردهای دوگانه نهادهای بینالمللی در قبال حمله عراق به کویت در جنگ اول خلیج فارس و آتشسوزی چاههای نفت این کشور با بمباران انبار نفت تهران از سوی آمریکا و رژیم صهیونیستی، بر تداوم پیگیریهای بینالمللی درباره آلودگیهای زیستمحیطی تجاوز به ایران تاکید کرد.
آرمان خورسند تاکید کرد: حمله رژیم صهیونیستی و ایالات متحده به ایران بر همه ابعاد محیط زیست تاثیر منفی میگذارد؛ از آلودگی آبهای خلیج فارس و هوا گرفته تا تهدید گونههای گیاهی و جانوری بر اثر بمبارانها علاوه بر آن ممکن است آتشسوزی در مناطق چهارگانه تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست رخ دهد و در جنگ ۱۲ روزه این اتفاق رخ داد.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: ما ابعاد آلودگیهای محیط زیستی ناشی از حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی را به مجامع و کنوانسیونهای مرتبط با محیط زیست اطلاع دادهایم و خانم انصاری - رییس سازمان حفاظت محیط زیست - با ۱۱ نهاد بینالمللی مانند راپمی (مجموعه محیط زیست دریایی خلیج فارس و دریای عمان)، کنوانسیون رامسر، برنامه محیط زیست ملل متحد (یونپ)، کنوانسیون تغییر اقلیم سازمان ملل متحد و کنوانسیون تنوع زیستی در این زمینه مکاتبه کرد.
خورسند تاکید کرد: واضح است که شورای امنیت و سازمان ملل که متولی حفظ صلح و امنیت بینالمللی هستند در انجام وظایف خودشان ناکارآمد هستند و در نتیجه ساز و کارهای مرتبط با آنها نیز همین وضعیت را دارند ولی این موضوع نافی مسئولیت ما نیست و سعی میکنیم با ثبت و ضبط آلودگیها و خسارات محیط زیستی و اطلاعرسانی به نهادهای بینالمللی از حقوق قانونی خودمان استفاده کنیم.
وی اضافه کرد: حداقلیترین فایده این کار روشنتر شدن ناکارآمدی نهادهای بینالمللی است چون دربرابر قلدر و زورگو سکوت کردهاند علیرغم اینکه دولت آمریکا به خصوص در حوزه محیط زیست با تمام توان خود این ساز و کارها را تضعیف و تحقیر کرده و از آنها خارج شده است ولی در این حوزه تخصصی هم جرات محکوم کردن حملات زیستمحیطی را ندارند و نهایت واکنشها ابراز نگرانی بوده است!
خورسند درباره جزییات نامههای ارسال شده به نهادهای بینالمللی محیط زیستی گفت: در نامهها آلودگیهای ناشی از حمله به مخازن نفتی، اثرات مخرب این تجاوزها به تنوع زیستی چه در داخل خاک سرزمین ایران و چه در خلیج فارس و دریای عمان اشاره شده است. ما این موارد را مستند کردیم و درخواست پیگیری دادیم.
وی با بیان اینکه «متجاوز» در نظام حقوق بین المللی محکوم است، تصریح کرد: زمانی که کشوری بدون توجه به سازوکارهای منشور ملل متحد و خودسرانه به کشور دیگری حمله میکند، باید به عنوان «متجاوز» محکوم و تبعات عمل تجاوزکارانش از جمله پرداخت غرامت و سایر تنبیهات را متحمل شود. این سازوکار را کشورها بعد از جنگ جهانی دوم پذیرفتند پس از جنگ ۱۲ روزه نیز مکاتباتی با نهادهای بینالمللی در این زمینه انجام دادیم.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست ادامه داد: این نهادها برای مستندسازی و تعیین میزان خسارتها اعلام آمادگی کردند. نکته مهم این است که حتی برای ثبت و ضبط موضوع هم باید از عبارت صحیح مربوط به آن استفاده شود بنابراین خسارات باید به عنوان «آثار یک تجاوز نظامی غیر قانونی» مستندسازی شود نه «آثار یک اتفاق». ما موافق نیستیم که خسارات محیط زیستی ناشی از تجاوز به ایران به عنوان آثار یک اتفاق ثبت شود.
وی تاکید کرد: هر مجموعه بین المللی که بپذیرد این حمله، تجاوز نظامی بوده است و تبعات محیط زیستی آن را به عنوان آثار تجاوز نظامی غیرقانونی ثبت، ضبط و پیگیری کند، ما نهایت همکاری را با آن خواهیم کرد اما تلقی این خسارات به عنوان آثار یک اتفاق، رویکرد فریبکارانهای است چراکه حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران یک تجاوز نظامی آشکار و نقض همه اصولی است که ۷۰ سال بعد از جنگ جهانی دوم قرار بوده حافظ صلح و امنیت بینالمللی باشد. دبیرکل سازمان ملل حمله نظامی به ایران را محکوم کرده است و امیدواریم ما هم بتوانیم به هر میزانی همراهی عادلانه مجامع بینالمللی را در حوزه محیط زیست جلب کنیم.
خورسند در پاسخ به این پرسش ایسنا که آیا نهادهای بینالمللی در قبال حمله به مخازن سوخت در جنگهای دیگر واکنش مشابه جنگ ۱۲ روزه و حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به ایران داشتهاند، خاطرنشان کرد: شورای امنیت هنگام حمله عراق به کویت در جنگ اول خلیج فارس - که منجر به آتش زدن چاههای نفت کویت شد - به وظایف خودش عمل و عراق را به عنوان متجاوز احراز کرد و کمیته غرامت تشکیل شد و عراق تا یکی دو سال گذشته در حال پرداخت غرامت بود. این رویداد مشابه حمله آمریکا و رژیم صهیونیستی به مخازن نفت تهران بود که مصداق جنایت زیستمحیطی یا اکوساید است.
وی ادامه داد: در حالی شاهد سکوت نهادهای بینالمللی درباره این تجاوز هستیم که هر سال اجلاس «کاپ تغییر اقلیم» درباره اتخاذ راهکارها برای مدیریت پیامدهای تغییر اقلیمی با حضور روسای کشورها برگزار میشود و سیاستهایی برای کاهش مصرف سوختهای فسیلی و کاهش انتشار آلایندههایی مانند مونوکسید کربن اتخاذ میشود.
رئیس مرکز امور بینالملل و کنوانسیونهای سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: در شرایطی که ایران با آمریکا در حال مذاکره بود و هیچ عمل تحریکآمیزی مانند استقرار ارتش در نزدیکی مرزهای کشورهای دیگر یا انجام عملیات و یا حتی تهدید لفظی هم انجام نداده بود، میبایست آمریکا و رژیم صهیونیستی به عنوان متجاوز احراز شوند، کمیته تعیین غرامت تشکیل شود و آنها موظف به پرداخت غرامت شوند.
خورسند در پایان به ذکر مثالی پرداخت و اظهار کرد: پس از حمله روسیه به اوکراین به غیر از سازمان ملل و شورای امنیت، رفتارهای تنبیهی زیادی از طریق نهادهای دیگر علیه روسیه اعمال شد اما مصونیت شرمآوری برای آمریکا و رژیم صهیونیستی از طریق همه ارکان دنیا فراهم شده است و این دو بچه لوس و قلدر نظام بینالملل هر اقدامی که دلشان میخواهد، انجام میدهند و تنبیه هم نمیشوند. در این شرایط قدرت ملی ماست که میتواند جلوی این تجاوزات را بگیرد. سازمان حفاظت محیط زیست نیز تلاش میکند با مکاتبه با نهادهای بینالمللی و تعیین خسارات زیستمحیطی ناشی از تجاوز به ایران و ارجاع آن به محاکم بینالمللی وظایف خود را در انعکاس این جنایتها انجام دهد.
