سقوط قیمت جهانی طلا | چرا در ایران قیمت طلا کم نشد؟
سقوط قیمت جهانی طلا در روزهای اخیر بار دیگر این پرسش را در بازار ایران مطرح کرده است که چرا با وجود کاهش قابل توجه بهای اونس، قیمت طلا در بازار داخلی به همان نسبت پایین نمیآید؟
به گزارش خبرفوری، بررسی همزمان قیمتهای جهانی، نرخ ارز و معاملات بازار تهران نشان میدهد که پاسخ این پرسش را باید در وابستگی دوگانه طلای ایران به اونس جهانی و نرخ دلار جستوجو کرد؛ وابستگیای که گاهی اثر کاهش قیمت جهانی را تا حد زیادی خنثی میکند.
بر اساس گزارش رویترز در روز جمعه، بهای هر اونس طلا در بازارهای جهانی به محدوده ۳۵۵۰ تا ۳۵۷۵ دلار رسید و در مجموع هفته حدود ۸ تا ۹ درصد کاهش یافت. این افت، شدیدترین کاهش هفتگی طلا در حدود هشت ماه گذشته محسوب میشود.
چرا اونس جهانی سقوط کرد؟
تقویت دلار آمریکا، افزایش بازده اوراق قرضه و بالا رفتن انتظارات درباره احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو در ماه دسامبر از مهمترین دلایل فشار بر بازار طلا بودهاند. افزایش نرخ بهره معمولا جذابیت داراییهایی مانند اوراق قرضه را در مقایسه با طلا بیشتر میکند؛ زیرا طلا برخلاف اوراق، سود دورهای پرداخت نمیکند.
بیشتر بخوانید:
پیشخور کردن آینده | وقتی خرید قسطی سبک زندگی است
از خرید قسطی تُن ماهی تا تخممرغ دانهای ۲۷ هزار تومانی
بازگشت بخاریهای نفتی به خانههای ایرانی | ترس از زمستان بیگاز بازار علاءالدین را داغ کرد
سود بانکی ۳۴ درصد شد | دلار و طلا ارزان میشوند یا بورس سقوط میکند؟
از سوی دیگر، فروش بخشی از داراییهای طلایی برای جبران زیان سرمایهگذاران در بازار سهام و تأمین نقدینگی نیز به فشار فروش دامن زده است.
دلار؛ عامل اصلی تفاوت بازار ایران با جهان
در بازار ایران، قیمت طلا مستقیما از نرخ اونس جهانی تأثیر میگیرد، اما این تنها عامل تعیینکننده نیست. نرخ دلار آزاد نیز در محاسبه قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار نقش اساسی دارد.
به زبان ساده، اگر قیمت جهانی طلا کاهش پیدا کند اما دلار در بازار ایران گران شود، بخشی از اثر کاهش اونس از بین میرود. به همین دلیل ممکن است در بازارهای جهانی شاهد سقوط شدید طلا باشیم، اما در بازار تهران کاهش قیمت محدودتری اتفاق بیفتد.
بررسی نرخهای ثبتشده در هفته منتهی به ۲۰ نوامبر نیز این تفاوت را نشان میدهد. بر اساس دادههای بازار، طلای ۱۸ عیار در ایران طی یک هفته حدود ۵.۱۶ درصد کاهش داشته، در حالی که افت اونس جهانی در همین دوره حدود ۸ تا ۹ درصد بوده است. همزمان، نرخ دلار آزاد نیز در مقایسه با هفته قبل افزایش محدودی را تجربه کرده است.
حباب طلا و سکه اجازه کاهش بیشتر را نمیدهد؟
عامل دیگری که باید در بررسی بازار ایران در نظر گرفت، حباب قیمتی است. قیمت واقعی طلای داخلی بر اساس ارزش اونس جهانی و نرخ ارز محاسبه میشود، اما قیمت معاملاتی ممکن است به دلیل عرضه و تقاضا با این ارزش تفاوت داشته باشد.
برای مثال، در اطلاعات منتشرشده از بازار ایران در ۲۰ نوامبر، قیمت هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۳ میلیون و ۶۷۰ هزار تومان بود؛ در حالی که ارزش محاسباتی آن بر اساس اونس و نرخ ارز حدود ۲۳ میلیون و ۳۷۰ هزار تومان برآورد میشد. این اختلاف نشاندهنده وجود حبابی محدود در بازار طلای داخلی است.
البته وضعیت سکه متفاوت است. سکه امامی علاوه بر ارزش طلای بهکاررفته در آن، از حباب ناشی از تقاضای سرمایهای نیز تأثیر میگیرد و به همین دلیل ممکن است کاهش قیمت آن با افت اونس جهانی تناسب نداشته باشد.
آیا طلا در ایران باز هم ارزان میشود؟
مسیر آینده قیمت طلا در ایران به رفتار همزمان دو بازار بستگی دارد. اگر اونس جهانی همچنان نزولی باشد و دلار آزاد نیز افزایش پیدا نکند، احتمال انتقال کاهش قیمت جهانی به بازار داخلی بیشتر خواهد شد.
اما اگر افت اونس با افزایش نرخ دلار همراه شود، ممکن است کاهش جهانی طلا در بازار ایران بهصورت محدودتری منعکس شود.
در واقع، برای خریداران ایرانی صرفا رصد قیمت جهانی طلا کافی نیست؛ بلکه باید تغییرات دلار، حباب سکه و قیمت واقعی معاملات داخلی را نیز در نظر گرفت. در ایران ممکن است طلا در جهان ارزان شود، اما تا زمانی که دلار گران میشود، کاهش قیمت آن در بازار داخلی به همان اندازه احساس نخواهد شد.