قدرت خرید ایرانی ها چقدر سقوط کرده است؟

سرانه خرید خودرو در سال ۱۴۰۳ نسبت به سال ۱۳۹۰ حدود ۸۰ درصد کاهش پیدا کرده است.

قدرت خرید ایرانی ها چقدر سقوط کرده است؟

خرید کالاهای بادوام برای خانوارهای ایرانی بیش از هر زمان دیگری دشوار شده است. آمارها حاکی از آن است که سهم خانوارهایی که خودروی دست‌اول خریداری کرده‌اند، از ۲.۳درصد در سال۱۳۹۰ به ۰.۴۴درصد در سال۱۴۰۳ کاهش یافته است.در همین مدت، سهم خریداران یخچال‌فریزر نیز از ۵.۴درصد به ۱.۲۱درصد رسیده است.

این افت کم‌سابقه، حاصل همزمان تشدید تحریم‌ها، کاهش قدرت خرید، درآمدهای ارزی، افزایش هزینه تولید، افت دستمزد واقعی و رکود صنایع مبتنی بر فناوری مانند خودرو و لوازم خانگی است.

قدرت خرید خانوار

بررسی آمارها نشان از کاهش قابل‌توجه خرید خودرو و لوازم خانگی توسط خانوارها دارد. در سال 1390، حدود 2.3 درصد خانوارها خودروی دست اول خریده‌اند. در همین سال، 5.4 درصد خانوارها یخچال فریزر، و 3.6 درصد نیز ماشین لباس‌شویی یا ماشین ظرف‌شویی خریده‌اند.

تقاضای خرید این کالاها در سال 1403 با کاهشی شدید نسبت به سال 1390، به 0.44 درصد برای خودرو، 1.21 درصد برای یخچال فریزر، و 1.32 درصد برای ماشین‌ لباس‌شویی یا ماشین ظرف‌شویی رسیده است. در همین مدت، قدرت خرید حداقل دستمزد نسبت به قیمت خودرو نیز، به نصف کاهش پیدا کرده است.

قدرت خرید خانوار

سرانه خرید خودرو در سال 1403 نسبت به سال 1390 حدود 80 درصد کاهش یافته است. در همین مدت سرانه خرید یخچال فریزر و ماشین‌های شوینده نیز به ترتیب 77 درصد و 63 درصد کاهش یافته است. با گذشت زمان، امکان خرید لوازم خارجی و حتی داخلی به‌شدت کاهش یافت. 

 

تقاضای این کالاها از سال 1391 تا چند سال بعد از آن کاهشی بوده است. پس از آن به ثبات رسیده و در سال 1396 افزایش قابل‌توجهی داشته است. تقاضا در سال 1398 کاهشی شدید داشته و پس از آن دیگر افزایش نیافته است. الگوی تقاضا پس از یک کاهش و افزایش موقت در نیمه ابتدایی دهه 1390، به کاهشی شدید پایدار در انتهای دهه رسیده است. همزمانی تحولات تقاضا با تحولات خارجی به وضوح نشان‌دهنده نقش درآمدهای ارزی کشور به عنوان عامل اصلی پویایی‌های دهه گذشته است.

قدرت خرید خانوار

درآمدهای ارزی ایران در پی تحریم‌های اقتصادی کاهش یافته است. برای مثال فروش نفت ایران از حدود 119‌میلیارد دلار در سال 1390 به حدود 68‌میلیارد دلار در سال 1391 کاهش یافته است. به‌طور مشابه در موج دوم تحریم‌ها نیز فروش نفت از حدود 57‌میلیارد دلار در سال 1397 به حدود 26‌میلیارد دلار در سال 1398 کاهش یافت. کاهش منابع ارزی، از دو مسیر به صنایع مبتنی بر استراتژی جایگزینی واردات آسیب می‌رساند. با کمیاب شدن ارز، هزینه تولید این صنایع بیش از بنگاه‌های دیگر افزایش می‌یابد.

شاخص قدرت خرید حداقل دستمزد نسبت به قیمت خودرو، در سال 1399 به کمتر از نیمی از سال 1395 کاهش یافته و در سال‌های بعد نیز کاهش قابل‌توجهی نیافته است. بنابراین افزایش هزینه‌های تولید از یک‌سو و کاهش تقاضا به دلیل کاهش درآمد واقعی از سوی دیگر، صنایع خودرو و لوازم خانگی را با رکود شدید روبه‌رو کرده است.

بهبود تجارت خارجی، ثبات بخشیدن به اقتصاد کلان، اصلاح بودجه و نظام بانکی و آزادسازی بازارها، از جمله مهم‌ترین اصلاحات ضروری برای پیشرفت اقتصاد ایران است. 

منبع: دنیای اقتصاد
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 17
  • ناشناس

    این ها اکاذیب است . فقط آمار سفر به تفرجگاه ها و همچنین خرید خودرو و مسکن و طلا را که ببینید حقیقت دستتان می آید.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      خودت رو به خریت بزنی کیف میکنیا!!!

    • ناشناس

      آری مملکت گل و بلبل است

    • ناشناس

      آخه تو فقط سی چهل درصد جماعت پولدار را آدم می دانی بقیه را نه
      ۸۰۸

    • ناشناس

      دمت گرم ۸۰۸

  • علوی

    از بی کفایتی و کارنابلدی دولت‌هاست ونمایندگان مجلس هم درخواب غفلت

  • ناشناس

    طبق آمار رسمی افت خرید خودرو را نشان داده شما میگی کذب هست اصلا متن را خوندی مگه مجبوری نظر بدی .

  • ناشناس

    به زودی مطلع خواهید شد که عدد ناترازی ۱۵ میلیون لیتر بنزین کذب‌ بود.
    برای سقاب قبلا هم به دلیل اعلام عدد کذب ۶ میلیارد دلار وارادات بنزین در دیوان محاسبات پرونده تشکیل شده بود که به دادسرا ارجاع شد.

  • رضا

    خدا به داد ما با این تورم افسار گریخته برسه. گاهی نرخ تورم را نه ۱۰۰ درصد بلکه تا ۳۰۰ در صد هم میگویند . ما که نابود شدیم با این نرخهای تورم .

  • سعید

    هر کسی رو میبینی میناله از گرونی ولی تا دو روز تعطیل میشه همه مسافرت و تفریح،دلار و طلای که جمع کرده چند میلیارده، هر کی میگه ندارم زر مفت میزنه ، اونیکه نداره اصلا صداش نمیتونه دربیاد

    نظرات شما -
    • ناشناس

      نه عزیز من بعد یکسال و نیم بزور تونستم برم مسافرت اونم خونه اقوام اونم با اتوبوس ...فقط برا اینکه حال بچم یکم بهتر شه .....واقعا مردم گرفتارن

    • ناشناس

      خفه

    • ناشناس

      زر خودت داری میزنی

  • ناشناس

    پزشکیان به موبایل که نیاز ضروری همه است و افراد زیادی فارغ التحصیل اند فیلم می گیرند یا از آموزش های اینترنت استفاده می کنند تجمل می گه !!!!! موبایل ده تومنی شده پنجاه تومن

  • ناشناس

    پیش به سوی شعب برای عموم و پرواز به سوی کاخهای اموی برای خواص!

  • توس د شرس

    لعنت بر ذات و ریشه و ریش کاسبان تحریم نان در خون مردم زدن است
    همه چیز را احتکار میکنند به نرخ خون به مردم میدهند

  • ناشناس

    هیچی فقط جر خوردیم شما فعلا اون‌پرچمو نگه دارین در هر صورت با شکم خالی و سفره خالی ایمان میمونه