پنج بازیکن را نام ببر | آیا زنان هنوز نمیتوانند درباره فوتبال حرف بزنند؟
جام جهانی فوتبال به پایان رسیده و حالا زمان جمعبندی فرا رسیده است؛ اما در کنار تحلیلهای فنی و ورزشی، یک موضوع قدیمی دوباره در شبکههای اجتماعی و رسانهها برجسته شده است: زنانی که درباره فوتبال صحبت میکنند، همچنان مجبورند بارها و بارها ثابت کنند که واقعا این ورزش را دوست دارند و درباره آن اطلاعات دارند.
به گزارش خبرفوری، پس از پایان جام جهانی، رافائل لیائو و نونو تاوارش، دو بازیکن تیم ملی پرتغال، در اینستاگرام جملهای منتشر کردند که موجی از انتقادها را به همراه داشت: «خب دخترها، جام جهانی تمام شد. میتوانید دیگر وانمود نکنید که فوتبال را میفهمید.»
لیائو پس از اعتراضها این پست را حذف کرد، اما به جای عذرخواهی گفت که این مطلب تنها یک شوخی بوده است. با این حال، برای بسیاری از زنان علاقهمند به فوتبال، چنین «شوخیهایی» یادآور فشار دائمی برای اثبات علاقه و دانش خود درباره این ورزش است.
ماری، هوادار پاریسنژرمن که سالها درباره فوتبال در شبکههای اجتماعی فعالیت میکند، میگوید با وجود اینکه از کودکی همراه پدرش مسابقات را دنبال کرده، هنوز بارها دانش او زیر سؤال میرود.
او میگوید: «من صبح، ظهر و شب درباره پاریسنژرمن صحبت میکنم، اما باز هم بعضی مردها به من میگویند: پنج بازیکن پاریس را نام ببر.»
مونا ساماسا، تولیدکننده محتوای فوتبالی نیز تجربه مشابهی دارد. او این صفحه را با هدف آموزش قوانین فوتبال، معرفی بازیکنان و توضیح مسابقات برای زنان راهاندازی کرد. استقبال از این صفحه بسیار سریع بود و تنها در دو روز نزدیک به ۱۰ هزار دنبالکننده جذب کرد.
اما زمانی که ویدئوهای او مخاطبان بیشتری پیدا کرد، موجی از پیامهای جنسیتزده آغاز شد. برخی کاربران در پخش زنده از او میخواستند جملهای بگوید که ثابت کند فوتبال را میفهمد؛ حتی زمانی که در حال تحلیل ترکیب یک تیم بود. او میگوید: «این آزمونهایی که برای زنان میگذارند، هرگز برای یک مرد انجام نمیدهند.»
فوتبال؛ قلمرو مردانه؟
پیامهایی مانند «برو درباره آشپزی حرف بزن» یا «برو آرایش کن» از جمله حملاتی است که بسیاری از زنان فوتبالیستدوست در فضای مجازی دریافت میکنند.
مونا میگوید در ابتدا صفحه او فضایی تقریبا کاملا زنانه و دوستانه داشت، اما پس از وایرال شدن یکی از ویدئوها، توهینها و حتی تهدیدها آغاز شد: «یک ساعت قبل همه چیز خوب است، اما برمیگردی و ناگهان با موجی از توهین روبهرو میشوی: تو چیزی از فوتبال نمیفهمی، تو احمقی.»
حتی واژه «فوتیکس» که در ابتدا برای هواداران سطحی یا کسانی که تنها هنگام موفقیت تیمها طرفدار آن میشوند به کار میرفت، اکنون اغلب برای زنان استفاده میشود.
به گفته ماری، این موضوع تناقضآمیز است؛ زیرا زنان برای جلوگیری از حملات مجبورند دانش بیشتری درباره فوتبال کسب کنند، در حالی که مردان حتی با تحلیلهای اشتباه نیز معمولا زیر سؤال نمیروند.
مشکل فقط شبکههای اجتماعی نیست
این نابرابری در رسانههای ورزشی نیز دیده میشود. برای پوشش جام جهانی، رسانههای فرانسوی ۱۵۰ خبرنگار اعزام کردند که تنها ۱۰ نفر از آنها زن بودند. در مطبوعات مکتوب نیز از میان ۸۰ مجوز خبرنگاری، تنها دو نفر به زنان اختصاص داشت.
برخی خبرنگاران زن از تجربههایی مانند نادیده گرفته شدن، برخوردهای تحقیرآمیز در مناطق ویژه مصاحبه و حتی خطاب شدن با عبارت عمومی «بچهها» به جای اشاره مستقیم به حضور زنان گفتهاند.
با این حال، بسیاری از زنان هوادار فوتبال تلاش میکنند با طنز و حضور بیشتر در فضای عمومی این محدودیتها را بشکنند. در تیکتاک، هشتگهایی مانند «او میگوید من فوتبال نمیفهمم، در حالی که...» برای تمسخر این آزمونهای همیشگی شکل گرفته است.
به نظر میرسد تغییرات آرامآرام آغاز شده است؛ از جمله گزارشهایی که میگویند زینالدین زیدان، گزینه آینده نیمکت تیم ملی فرانسه، قصد دارد زنان بیشتری را در کادر خود به کار بگیرد. اما همچنان باید منتظر ماند و دید آیا فوتبال تا جام ملتهای اروپا ۲۰۲۸ واقعاً به فضایی برابرتر تبدیل خواهد شد یا نه.
