سایه جنگ روی سر فوتبال | یک بازی که با خون و خونریزی عجین شده
لیونل اسکالونی، سرمربی آرژانتین، تلاش کرد پیش از دیدار حساس تیمش مقابل انگلیس، فضای هیجانی را آرام کند.
به گزارش خبرفوری، او پس از پیروزی دراماتیک آرژانتین برابر سوئیس در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی در کانزاسسیتی گفت: «پیام من این است که این فقط یک بازی فوتبال است. همین. ما مقابل تیمی بسیار قدرتمند بازی میکنیم که مربی فوقالعادهای دارد. این یک مسابقه فوتبال است و تمام.»
اما پشت درهای رختکن آرژانتین، داستان متفاوت بود. بازیکنان این تیم در جشن پیروزی خود با شور ملیگرایانه آواز میخواندند، روی میزها میکوبیدند و از آرزوی قهرمانی چهارم کشورشان در جام جهانی میگفتند؛ قهرمانی برای لیونل مسی، برای دیهگو مارادونا و حتی برای «لاس مالویناس»؛ نامی که آرژانتینیها برای جزایر فالکلند به کار میبرند.
برای انگلیس و آرژانتین، این هرگز فقط یک مسابقه فوتبال نیست. نخستین رویارویی دو تیم پس از ۲۱ سال، یک نیمهنهایی جام جهانی است؛ دیداری که از نظر اهمیت ورزشی چیزی کم ندارد، اما تاریخچه این رقابت مملو از احساسات، تنشها و اختلافهای قدیمی است.
ریشه دشمنی در زمین فوتبال بیشتر به جام جهانی ۱۹۸۶ بازمیگردد؛ جایی که مارادونا در فاصله چهار دقیقه، یکی از جنجالیترین و سپس یکی از زیباترین گلهای تاریخ جام جهانی را برابر انگلیس به ثمر رساند. اما این خصومت از سال ۱۹۶۶ آغاز شده بود؛ زمانی که آلف رمزی، سرمربی انگلیس، بازیکنان آرژانتین را پس از یک بازی خشن در مرحله یکچهارم نهایی «حیوان» نامید. رقابتهای پرتنش سالهای ۱۹۹۸ و ۲۰۰۲، از اخراج دیوید بکام تا بازیهای سرشار از درگیری، این دشمنی را ادامه دادند.
اما اختلاف میان دو کشور فقط به فوتبال محدود نیست. ریشههای آن به جنگهای بریتانیا و آرژانتین در دوران ناپلئون و مهمتر از همه به مناقشه طولانی بر سر جزایر فالکلند بازمیگردد. بریتانیا نخستین بار در سال ۱۷۷۴ مالکیت این جزایر را مطرح کرد و در سال ۱۹۸۲، پس از حمله نیروهای نظامی آرژانتین، جنگی ۷۴ روزه آغاز شد که با کشته شدن ۹۰۷ نفر، بیشتر از میان سربازان آرژانتینی، پایان یافت و جزایر بار دیگر تحت کنترل بریتانیا باقی ماند.
با وجود اینکه بیشتر بازیکنان امروز دو تیم سالها پس از آن جنگ متولد شدهاند، میراث مارادونا همچنان بر هویت تیم ملی آرژانتین سایه انداخته است. نگاه او به انگلیس تا حد زیادی تحت تأثیر جنگ فالکلند شکل گرفته بود.
مارادونا بعدها درباره دو گل معروفش در سال ۱۹۸۶ گفت که آنها «انتقام همه اتفاقات گذشته» بودند و بازیکنان آرژانتین میدانستند که بسیاری از جوانان کشورشان در جنگ فالکلند کشته شدهاند.
با این حال، یک روز پیش از آن بازی تاریخی، مارادونا در موضعی آرامتر گفته بود: «این فقط فوتبال است، تمام.» جملهای که شباهت زیادی به سخنان اخیر اسکالونی دارد.
از نگاه بازیکنان انگلیس، خاطره تلخ آن مسابقه بیشتر به اتفاقات داخل زمین مربوط میشود. پس از یک نیمه بدون گل، مارادونا در دقیقه ۵۱ با ضربهای که بعدها به «دست خدا» معروف شد، توپ را با دست وارد دروازه پیتر شیلتون کرد. داور تونسی این صحنه را ندید و گل پذیرفته شد.
چهار دقیقه بعد اما مارادونا با یکی از زیباترین گلهای تاریخ فوتبال، همه چیز را تغییر داد. او چند بازیکن انگلیس را دریبل زد و توپ را وارد دروازه کرد؛ گلی که به «گل قرن» معروف شد.
انگلیسیها پس از شکست ۲ بر یک خشمگین بودند. وقتی شیلتون و دیگر بازیکنان متوجه شدند گل اول با دست به ثمر رسیده، احساس کردند فریب خوردهاند. مارادونا بعدها درباره گل اول گفت بخشی از آن با «سر دیهگو» و بخشی با «دست خدا» زده شده است؛ جملهای که خشم انگلیسیها را بیشتر کرد.
در سال ۱۹۹۸، نسل بازیکنان تغییر کرده بود اما دشمنی همچنان پابرجا بود. دیدار دو تیم در مرحله یکهشتم نهایی یکی از جذابترین بازیهای تاریخ جام جهانی شد. بازی با نتیجه ۲-۲ در ۹۰ دقیقه پایان یافت و در نهایت آرژانتین در ضربات پنالتی پیروز شد. مهمترین لحظه مسابقه اخراج دیوید بکام پس از درگیری با دیهگو سیمئونه بود؛ اتفاقی که باعث شد بکام ماهها در انگلیس مورد انتقاد شدید قرار گیرد.
در جام جهانی ۲۰۰۲ نیز رقابت دو تیم دوباره به اوج رسید. این بار انگلیس با پنالتی بکام یک بر صفر پیروز شد؛ بردی که برای کاپیتان انگلیس نوعی بازگشت حیثیتی بود.
با این حال، در سالهای اخیر نشانههایی از آشتی دیده شده است. بکام و سیمئونه که زمانی دشمنان سرسخت بودند، امروز رابطه دوستانهای دارند. حتی اسکالونی و بکام نیز پس از دوران بازی، اختلافات گذشته را کنار گذاشتهاند.
خاویر زانتی، کاپیتان سابق آرژانتین، درباره این رقابت میگوید: «این یک دشمنی بزرگ است، اما همیشه با احترام همراه بوده است. انگلیس را یک تیم بزرگ میدانیم و امیدوارم هواداران شاهد یک نیمهنهایی فوقالعاده باشند.»
با این حال، سایه فالکلند همچنان باقی است. وزیر خارجه آرژانتین اخیرا بار دیگر ادعاهای کشورش درباره این جزایر را مطرح کرد. حتی در گذشته، برخی مقامات فوتبال آرژانتین نیز این موضوع را وارد رقابتهای فوتبالی کردهاند.
در نهایت، شاید اسکالونی درست میگوید؛ این یک بازی فوتبال است. اما وقتی انگلیس و آرژانتین مقابل هم قرار میگیرند، تاریخ، سیاست، خاطره و احساسات نیز وارد زمین میشوند.
