گرد و غبار با آب و هوای زمین چه میکند؟
اغلب ما گرد و غبار را همان چیزهایی میدانیم که پشت پنجره خانهمان جمع میشوند اما ما غافل از آن هستیم که بدانیم این گرد و غبارها چه نقش مهمی در سیستم آب و هوایی جهانی ایفا میکنند.
گرد و غبار با دو روش متفاوت بر روی تعادل تابشی نور خورشید بر سیاره زمین اثر میگذارد؛ یا به طور مستقیم با پراکندگی و جذب تشعشعات ورودی خورشید یا به طور غیر مستقیم با تغییر خواص نوری ابرها نقش مهمی در سیستم آب و هوایی زمین بازی میکند. گرد و غبارها همچنین دارای آهن هستند که مواد مغذی برای بسیاری از مناطق اقیانوسی محسوب میشوند، بنابراین وقتی گرد و غبارها به سمت اقیانوس میروند، میتوانند به عنوان یک کود برای رشد جلبکها یا فیتوپلانکتونها که از CO2 استفاده میکنند، عمل کنند.
گرد و غبار نه تنها بر آب و هوا تاثیر میگذارد، بلکه تحت تاثیر آن نیز قرار میگیرد. مثلا تولید گرد و غبار، جابهجایی و رسوب آنها به شرایط آب و هوایی بستگی دارد. خشکسالی و گرمای شدید، مهار آبهای سطحی، انحراف مسیر رودخانهها و برداشت بیرویه از منابع آب، وضعیت زمین و تغییر کاربری اراضی، دانهبندی و نوع خاک، کاهش پوشش گیاهی، حرکت صعودی هوا و انتقال قائم ذرات گرد و خاک معلق، انتقال ذرات معلق توسط جریانات سطوح فوقانی جو به نقاط دورتر و ... از جمله عواملی هستند که میتوانند با فرسایش خاک به تولید گرد و غبار کمک کنند. باد نیز به عنوان عامل ایجادکننده این پدیده میتواند گرد و غبار را تا مسافت بسیار طولانی جابجا کند.
توفان شن و گرد و غبار، چالش بزرگی برای توسعه پایدار است، به ویژه در مناطق خشک و نیمه خشک. در سراسر جهان بیش از 150 کشور به طور مستقیم تحت تاثیر این توفان قرار دارند و 45 کشور به عنوان کانونهای شن و ماسه و گرد و غبار طبقهبندی میشوند. تقریبا 2 میلیارد تن گرد و غبار در هر سال به جو وارد میشوند، در حالی که منطقه آسیا و اقیانوس آرام سهم 27 درصدی از این انتشار دارند. این گرد و غبارها حداقل بر روی یک هدف از اهداف توسعه پایدار که مربوط به سلامت انسان، بهرهوری، کشاورزی و زیرساخت (حمل و نقل) است، تاثیر میگذارد. این پدیده همچنان نواحی بسیاری از جمله مناطق جنوبی ایران را تحت تاثیر خود قرار داده و در چند روز اخیر نیز خوزستان دوباره با این پدیده روبهرو بوده است. پدیدهای که هر روز بر آمار مهاجرت میافزاید.
منبع: بهداشت نیوز
728