نوشتن خلاقانه بر دو اصل استعداد ادبی و ذاتی استوار است
داور دومین دوره جایزه داستان کوتاه سیمرغ نیشابورگفت: نویسندگان عصر ما کار بسیار سختی برای نوشتن داستان دارند و اگر ایده و سوژه آن‌ها تکراری باشد، مخاطب داستان آن‌ها را نخواهد خواند؛ نوشتن خلاقانه بر دو اصل استعداد ادبی و استعداد ذاتی استوار است.
علیرضا شکوهی در گفت‌وگو با خبرنگار ایسنا، با بیان این مطلب اظهار کرد: به عقیده بزرگان نویسندگی، نویسندگان در دوران و عصری که ما زندگی می‌کنیم کار سختی برای نوشتن داستان دارند؛ در واقع شما چه مطلب و داستان جدیدی به انسان این عصر می‌خواهید، ارائه بدهید که نداند. انسانهای این زمانه با دیدن صدها ساعت فیلم، تئاتر و خواندن حجم زیادی از اطلاعات در کتاب‌ها، روزنامهها و مجلات، منتظر و تشنه خواندن یک مطلب و داستان جدید هستند.
وی ادامه داد: اگر ایده و سوژه اندکی تکراری باشد، مخاطب آن را پس می‌زند و داستان را نمی‌خواند؛ در واقع یک نویسنده کاری که می‌خواهد بکند این است که به شما بگوید اگر داستان من را بخوانی درک جدید و متفاوتی از هستی و زندگی به تو خواهم داد و تو را در تجربه بی‌نظیر خود شریک می‌سازم و این مهم، نوشتن خلاقانه را می‌طلبد.
شکوهی استعداد ادبی و استعداد ذاتی را دو اصل مهم نوشتن خلاقانه دانست و افزود: استعداد ادبی یعنی لحن و زبان در داستان و استعداد ذاتی یعنی نوع قصه‌گویی و قصه‌پردازی که شما در داستان خود به کار می‌برید.
این نویسنده گفت: ممکن است یک نفر در نوشتن، زبان و لحن گیرایی داشته باشد، اما اگر نتواند قصه‌اش را جذاب و گیرا با توجه به آن پنج اصل مهم داستان‌نویسی یعنی حادثه محرک، مشکلات فزاینده، بحران، نقطه اوج و گره‌گشایی تعریف کند؛ داستانش با شکست مواجه می‌شود و خوانده نمی‌شود.
وی اضافه کرد: همچنین عکس این قضیه هم صادق است و بهترین داستان‌ها اگر با لحن بدی نوشته شوند، باز هم خوانده نمی‌شوند. در نتیجه این دو لازم و ملزوم همدیگر در نوشتن داستان هستند.
شکوهی با بیان این که نکته مهم در نوشتنِ خلاق نوع نگرش به موضوع و ایده اولیه است، تصریح کرد: اگر نویسنده بتواند از دیدگاه جدیدی به ایده اولیه بپردازد، در واقع نصف راه را رفته و از کلیشه نوشتن گریخته است. تمام موضوعات از ازل تا ابد تکرار می‌شوند، مهم نوع نگرش و زاویه دید نویسنده است که داستانش را نجات می‌دهد.
وی افزود: به عنوان مثال یک خودکار از ابتدا به یک شکل بوده، اما همین خودکار را می‌توانید از زاویه‌های مختلف نگاه کنید؛ از بالا، پایین، راست یا چپ و حتی کسی که دقیق‌تر باشد آن را تجزیه می‌کند مغز خودکار را در می‌آورد و اجزای مختلفش را مورد بررسی قرار می‌دهد و در واقع با این کار اشراف کاملی به آن پیدا می‌کند و نویسنده راحت‌تر و واقعی‌تر می‌تواند درباره موضوع و ایده خود بنویسد.
این نویسنده با تاکید بر اهمیت زاویه دید جدید در نوشتن و پرهیز از کلیشه‌نویسی عنوان کرد: اشتباه نویسندگانی که مرتکب کلیشه نوشتن می‌شوند نیز در واقع به همین موضوع برمی‌گردد؛ یعنی عدم شناخت کافی نسبت به موضوع و ایده. وقتی ایده‌ای را پیدا می‌کنند، بدون شناخت کافی شروع به نوشتن آن می‌کنند و پس از چند صفحه نوشتن به علت عدم شناخت کافی دیگر نمی‌دانند باید چه بنویسند؛ بنابراین از اطلاعات خود، از کتاب‌هایی که خوانده‌اند یا فیلم‌هایی که دیده‌اند کمک می‌گیرند و به همین علت کارشان شبیه دیگران یا به عبارت واضح‌تر کلیشه می‌شود.
وی افزود: نویسندگان باید سعی کنند در مورد موضوعی که می‌نویسند اشراف کامل داشته باشند و از زاویه دید جدیدی آن را مورد بررسی قرار داده و از تمرین برای نوشتن خلاق خسته نشوند.
به گزارش ایسنا، علیرضا شکوهی داور دومین دوره جایزه داستان کوتاه سیمرغ نیز بود، اختتامیه این جایزه پنجم اسفند ماه در فرهنگسرای وکیلی نیشابور برگزار شد؛ در ادامه این گفت‌وگو نظرات او را درباره این جایزه ادبی می‌خوانیم.
شکوهی اظهار کرد: نکته‌ای که برایم جالب و در مراسم اختتامیه به خوبی مشهود بود، شور و علاقه مردم خونگرم و مهمان‌نواز نیشابور نسبت به مقوله ادبیات و جدیت‌شان در پیگیری و برگزاری محافل و کلاس‌های داستان‌نویسی و تشویق جوان‌ترها نسبت به این امر بود؛ از گزارش‌های تصویری که در مراسم پخش شد مشخص بود که انجمن سیمرغ خوب کار می‌کند و مهم‌تر این‌که می‌داند چه می خواهد و هدفش چیست.
وی درباره برگزاری این رقابت‌ها و ثمره آن نیز تصریح کرد: قطعا حرکاتی از این دست در پرورش و رشد دوستان و علاقه‌مندان نو قلم ثمربخش است و در آینده‌ای نه چندان دور شاهد شکوفایی نویسندگان خوب نیشابور خواهیم بود کمااینکه نیشابور از دیر باز چون ققنوس از طوفان‌های حوادث سر از خاکستر برآورده و از نو ساخته شد و آرزو و عقیده من با پتانسیلی که در نویسندگان نیشابور دیدم این است که بار دیگر بر آسمان ادب ایران بدرخشد.
داور دومین دوره جایزه داستان کوتاه سیمرغ عنوان کرد: جشنواره‌ها و مسابقاتی از این دست، محلی است برای شناسایی استعدادهای تازه نفس و در صورتی که آن‌ها در کانال درست و صحیح آموزش داده و هدایت شوند؛ آن موقع می‌توانید امیدوار باشید که برگزاری جشنواره و مسابقات درست بوده است؛ به عبارتی صرفا برگزاری و دادن جوایز هدف نباشد و بعد از شناسایی استعدادها، تازه کار برگزارکنندگان شروع می‌شود و آن هم برگزاری کلاس‌های آموزشی و شناساندن استعدادهای کشف شده و همراه بودن شان تا چاپ کتاب است.
منبع: ایسنا
10
