چرا فیلم جدید بالیوود جنجالی شد؟ | آتش به خشم کشمیر

به گزارش خبرفوری،  دلیل این واکنش، دیالوگی در تیزر فیلم است که در آن از جراحات ناشی از شلیک تفنگ‌های ساچمه‌ای به عنوان «آسیب محدود» یاد می‌شود؛ عبارتی که بسیاری از قربانیان آن را توهینی به سال‌ها رنج و معلولیت خود می‌دانند.

«فیروز اسلم» ۲۸ ساله یکی از همین قربانیان است. او ده سال پیش، زمانی که برای خرید میوه از خانه خارج شده بود، در جریان اعتراضات در شهر سوپور هدف شلیک نیروهای امنیتی هند قرار گرفت. به گفته او، هفت ساچمه به چشم راست، شش ساچمه به چشم چپ و صدها ساچمه دیگر به سینه‌اش اصابت کرد و بینایی خود را برای همیشه از دست داد. امروز والدین سالخورده‌اش همچنان از او مراقبت می‌کنند و همین موضوع برایش دردناک و شرم‌آور است.

اسلم تنها یکی از بیش از هزار کشمیری است که از زمان استفاده از تفنگ‌های ساچمه‌ای توسط نیروهای امنیتی هند در سال ۲۰۱۰، به طور کامل یا جزئی نابینا شده‌اند. این سلاح‌ها با وجود آنکه از سوی مقام‌های هندی به عنوان ابزار «کم‌خطر» برای کنترل تجمعات معرفی شده‌اند، بارها به دلیل آسیب‌های شدید، به‌ویژه صدمات چشمی، مورد انتقاد نهادهای حقوق بشری قرار گرفته‌اند.

انتشار تیزر فیلم «چاوهان» که قرار است در سال ۲۰۲۷ اکران شود، خاطرات تلخ سال‌های اعتراضات را برای بسیاری از مردم کشمیر زنده کرده است. در بخشی از این تیزر، شخصیت اصلی فیلم با اشاره به استفاده از تفنگ‌های ساچمه‌ای می‌گوید این سلاح‌ها تنها «آسیب محدودی» ایجاد می‌کنند. همین جمله به سرعت با واکنش منفی فعالان حقوق بشر، روزنامه‌نگاران و قربانیان روبه‌رو شد.

قربانیان می‌گویند چنین تصویری نه‌تنها واقعیت را تحریف می‌کند، بلکه درد و رنج هزاران نفری را که بینایی یا سلامت خود را از دست داده‌اند، نادیده می‌گیرد. بسیاری معتقدند سینمای بالیوود به جای بازتاب واقعیت‌های تلخ کشمیر، تلاش کرده روایت رسمی دولت هند از این منطقه را به تصویر بکشد.

بر اساس آمار رسمی، بین سال‌های ۲۰۱۰ تا ۲۰۱۶ بیش از ۱۰ هزار نفر در کشمیر بر اثر شلیک ساچمه مجروح شدند. صدها نفر آسیب‌های جدی چشمی دیدند و بسیاری بینایی یک یا هر دو چشم خود را از دست دادند. بیمارستان‌های کشمیر در آن سال‌ها مملو از بیمارانی بود که با پارگی کره چشم، آسیب شبکیه و نابینایی دائمی دست‌وپنجه نرم می‌کردند.

منتقدان فیلم می‌گویند استفاده از عبارت «آسیب محدود» برای توصیف چنین فاجعه‌ای، نوعی بی‌اعتنایی به تجربه هزاران قربانی است. به باور آنها، این فیلم می‌تواند نسل جدید را با تصویری نادرست از یکی از دردناک‌ترین فصل‌های تاریخ معاصر کشمیر روبه‌رو کند.

در مقابل، سازندگان فیلم تاکنون واکنش رسمی مفصلی به این انتقادها نشان نداده‌اند. تیزر فیلم تنها بخش کوتاهی از داستان را نمایش می‌دهد و جزئیات کامل روایت هنوز منتشر نشده است. با این حال، همین چند ثانیه کافی بود تا موجی از اعتراض در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های محلی شکل بگیرد.

برای بسیاری از قربانیان، مسئله تنها یک دیالوگ سینمایی نیست، بلکه به رسمیت شناختن رنجی است که زندگی آنان را برای همیشه تغییر داده است. آنها می‌گویند زخم‌هایی که ساچمه‌ها بر چشم و بدنشان بر جای گذاشته، هرگز «محدود» نبوده و تا پایان عمر همراهشان خواهد ماند. به همین دلیل، معتقدند آثار هنری باید با دقت و مسئولیت بیشتری به چنین رویدادهای حساسی بپردازند و از ساده‌سازی یا کم‌اهمیت جلوه دادن درد انسان‌ها پرهیز کنند.