تجاوز به حریم ثبت جهانی نقشجهان تخلف آشکار از کنوانسیون ۱۹۵۴ لاهه است
مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان از ریزش بخشی از کاشیهای ایوانهای مسجد جامع عباسی در اثر موج انفجار حملات صبح امروز خبر داد و گفت: گزارش آسیب به یونسکو ارائه میشود.
در پی حملات هوایی رژیم صهیونیستی به اطراف میدان نقشجهان اصفهان، صبح امروز بخشهایی از تزیینات ارزشمند مسجد جامع عباسی، یکی از ارکان اصلی میراث جهانی ایران، دچار آسیب شد؛ واقعهای که توجه نهادهای ملی و بینالمللی حوزه میراث فرهنگی را به جدیترین تهدید علیه سرمایه تاریخی ایران جلب کرده است.
امیر کرمزاده، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی استان اصفهان، در گفتوگو با خبرنگار مهر وقوع این حادثه را تأیید کرد و گفت: لرزش ناشی از موج انفجار در خیابان پاسداران، موجب ریزش شماری از کاشیهای ایوانهای شمالی و غربی مسجد جامع عباسی شد و تیمهای حفاظتی بلافاصله برای ارزیابی میدانی به محل اعزام شدند.
به گفته کرمزاده، اهمیت این سانحه فراتر از آسیب فیزیکی است؛ زیرا مسجد جامع عباسی بخشی از بافت واحد ثبت جهانی میدان نقشجهان اصفهان محسوب میشود و هرگونه آسیب در آن نهتنها خسارت ملی بلکه لطمهای به میراث فرهنگی بشریت به شمار میآید.
وی با تاکید بر اینکه در شرایط کنونی، حفاظت از این مجموعه مطابق با کنوانسیون ۱۹۷۲ یونسکو باید در اولویت بینالمللی قرار گیرد، اظهار کرد: مصالح سنتی بناهای تاریخی همچون کاشی، گچ و ملاتهای قدیمی، در برابر فشارهای شدید صوتی و لرزشی مقاومت محدودی دارند. از آنجا که بخشهایی از تزئینات مسجد عمر چندصد ساله دارند، هر ارتعاش سنگین میتواند اتصال کاشیها و پوششهای تزئینی را فروبپاشد و ترمیم آنها مستلزم بررسیهای دقیق بافتشناختی و استفاده از شیوههای حفاظتی اصیل است.
وی خاطرنشان کرد: اصفهان با تمرکز بینظیر بناهای تاریخی در هسته مرکزی شهر، یکی از بزرگترین موزههای زنده جهان بهشمار میرود و تکرار حملات در فضای پیرامونی این شهر میتواند پیامدهایی غیرقابل جبران برای چهره میراث جهانی آن در عرصه بینالمللی داشته باشد.
مدیرکل میراث فرهنگی استان با اشاره به مسئولیت دولتها در قبال صیانت از میراث بشری افزود: بر اساس توافقهای بینالمللی از جمله کنوانسیون لاهه مربوط به حفاظت از اموال فرهنگی در زمان مخاصمات مسلحانه، تجاوز به حوزههای ثبت جهانی تخلفی آشکار از اصول انسانی و حقوقی محسوب میشود و لازم است سازمانهای جهانی به این موضوع واکنش نشان دهند.
کرمزاده همچنین از اجرای طرح نشان «سپر آبی» بر فراز بناهای شاخص استان خبر داد و گفت: این نشان بینالمللی، بهعنوان علامت شناسایی اموال فرهنگی در معرض خطر، بر تمامی آثار ثبت جهانی استان نصب شده است تا مشخص شود این مکانها فاقد هرگونه کاربرد نظامیاند.
وی افزود: هرچند استفاده از روشنایی شبانه برای این نشان الزام رسمی ندارد، اما در حال مطالعه است تا در شب نیز دیده و شناخته شود.
مدیرکل میراث فرهنگی اصفهان اعلام کرد: رزمایش فنی برای پایش وضعیت پایداری سازههای تاریخی در محدوده نقشجهان، از جمله مسجد جامع عباسی و عمارتهای اطراف، از امروز آغاز شده و از نتایج آن به مرکز جهانی میراث یونسکو گزارش ارسال خواهد شد.
وی تاکید کرد: هدف اصلی، حفظ اصالت و حریم فرهنگی اصفهان است؛ شهری که میراث آن مرزهای ملی را پشت سر گذاشته و بخشی از حافظه مشترک جهانی است.
