دانشمندان ایران و بحران آب

چگونه شیخ بهایی بحران آب اصفهان را حل کرد؟/ کرجی، نابغه ای که فراموش شد

همیشه و حتی در بدترین شرایط، این دانشمندان بوده اند که معضل آب را حل کرده اند و عجب آنکه در بیشتر موارد سیاستمداران چاره ای نداشتند جز اینکه به این گروه اعتماد کنند.

به گزارش خبر فوری، مشکل کم آبی در ایران همیشه بوده اما حالا گویا کارد به استخوان رسیده و این معضل همانند کوه یخ از زیر آب بیرون آمده است. مسئولان خواب و ناهشیار سالها است که به ندای دانشمندان و جغرافی دانان توجه نکرده و هر یک شعار دم را غنیمت شمار سر می دادند اما دیگر جایی برای تعلیق و تعویق زمین و زمان نیست. حالا اعتراضات گسترده کشاورزان و ساکنین شهر و روستا از اصفهان، خوزستان، سیستان و بلوچستان و سایر مناطق خشک و کم آب ایران به گوش می رسد؛ اعتراضاتی که هر چند مسالمت آمیز، منصفانه و حق است اما اگر به آن رسیدگی نشود می تواند تبدیل به یک بحران  بزرگ شود.

آب کرجی 4

نکته جالب و عجیب در اینجا این است که مسئولان ما آنطور که حافظ گفته " از سابقه نومید شدند". مشکل کم آبی همیشه در ایران وجود داشته است. بررسی تاریخ ایران نشان می دهد که این معضل از زمان مادها تا قاجار و بعد هم پهلوی همواره زمینه ساز درگیری های قبلیه ای، قومی و یا سرتاسری بوده است. با این حال، همیشه و حتی در بدترین شرایط، این دانشمندان بوده اند که این معضل را حل می کردند و عجب آنکه در بیشتر موارد سیاستمداران چاره ای نداشتند جز اینکه به این قوم اعتماد کنند و آنها نیز همیشه به این اعتماد پاسخ مثبت می دادند.

مروری بر خلاقیت های دانشمندان ایران باستان برای حل مشکل آب

کشف کاریز یا قنات شاید اولین جرقه اصلی یک دانشمند و مهندس گمنام ایرانی بوده است که سعی کرده مشکل کم آبی را حل کند. کانال کشی آب، لایه روبی رودخانه ها، اجرای طرح دقیق ساخت سد و حتی سهمیه بندی آب کشاورزی همه و همه از روش ها و خلاقیت های دانشمندان ایران باستان بودند که تلاش کردند به نوعی آب را از زیر زمین به سطح آورده و یا با تقسیم عادلانه آن، مانع از درگیری و اختلاف و جنگ شوند.

دانشمندان تمدن اسلامی و معضل آب

آب کرجی

اگر به تاریخ ایران بعد از اسلام نیز نگاهی بیندازیم متوجه می شویم که بیشتر دانشمندان بزرگی که به نوعی با دربار و سلاطین حشر و نشر داشته و گاه حتی وزیر شده اند، با معضل تقسیم آب یا کمبود آن  مواجه بوده و با ارائه یک راه حل علمی و مهندسی مانع از بحران های سیاسی مختلف شده اند.

یک نمونه مشهور شاید مساله کمبود آب در اصفهان و حل آن به دست شیخ بهایی باشد. در زمان حضور او در اصفهان در دوره صفویه، کشاورزان مختلف که هر یک از یک تبار و قوم بودند بر سر آب زاینده رود و شاخه های آن و حقآبه دچار اختلاف شده و چیزی نمانده بود که کل اصفهان دچار یک شورش بزرگ شود. شیخ بهایی به مساله ورود کرد و بعد از دعوت همه به آرامش از آنها خواست که حکم شود. مشهور است که حدود چند ماه روی این مساله تمرکز کرد و سرانجام  توانست این مساله را حل کند. این دانشمند در یک تقسیم بندی دقیق، آب زاینده رود را به 33 قسمت تقسیم کرد و حقآبه هایی برای کشاورزان و مردم تعیین کرد و بدین ترتیب ماجرای درگیری و شورش کشاورزان ختم به خیر شد.

قبل از شیخ بهایی دانشمندان دیگری نیز درگیر این مساله بوده اند. غیاث الدین جمشید کاشانی در زمان ایلخانان، خواجه نصیرالدین طوسی در زمان ایلخانان، ابوریحان بیرونی در زمان غزنویان و ... هر یک به نوعی درگیر این مساله بوده و آن را حل کرده اند.

به جز این در حوزه نظری نیز بسیاری از دانشمندان ایرانی و مسلمان رسالات بسیاری را درباره حل مشکل کمبود آب، حفر چاه و قنات، بیرون کشیدن آب های زیرزمینی، کانال کشی و تقسیم عادلانه حقآبه و آبیاری زمین های کشاورزی نگاشته اند.

کتاب ازمنه یوحنّا بن ماسویه، کتاب الفلاحیه النّبطیّه ابن وحشیه، کتاب الانواء ابوالحسن قرطبی، دیوان الفلاحه عبدالله بن بصال، کتاب الاخیار و الاثار رشید الدین فضل الله و ... از جمله مهم ترین آثار علمی تمدن اسلامی در باب کشاورزی و آب بوده اند.

ابوبکر کرجی، بنیانگذار علم آب شناسی/ دانشمندی که فراموش شد

آب کرجی 2

شاید بزرگترین دانشمند مسلمان و ایرانی که در عصر تمدن اسلامی در باب آب و کشاورزی کار کرد و می توان او را یکی از بنیانگذاران آب شناسی یا هیدرولوژی دانست، ابوبکر کرجی باشد. او که مدتی در بیت الحکمه بغداد درس می داده کتابی در باب آب شناسی و استخراج آب های زیرزمینی و تقسیم کشاورزی آن دارد به نام "انباط المیاء الخفیه". کرجی این کتاب را برای ابی‌غانم معروف بن محمد نوشته و در آن حاصل یافته‌ ها و تجربه ‌های شخصی خود و آنچه که پیشینیان درباره حفر قنات گفته و نوشته ‌اند را آورده است. این رساله با وجود اینکه به مسائل علمی پرداخته اما چندان مورد استفاده قرار نگرفته و در زمان خود به دست فراموشی سپرده شده است. علت این امر این بود که اولا حاکمان به یافته های او توجهی نکردند و ثانیا مقنیان و کشاورزان نیز نمی توانستند محاسبات ریاضی و کلمات و عبارات فنی او را بفهمند.

کرجی که سخنان شگفتی در کتاب انباط خود نوشته و چنان دقیق به مساله آب نگاه کرده که گویی چند صد سال جلوتر از زمان خود می زیسته، متاسفانه همانند بسیاری از دانشمندان و محققان کنونی مورد توجه حاکمان وقت قرار نگرفت و کم کم رو به فراموشی گذاشت.

احتمالا کرجی این کتاب را بعد از بازگشت از بغداد و زمانی که در طبرستان می زیسته نگاشته اما متاسفانه این کتاب و سایر یافته های او توسط حاکمان آن منطقه مورد توجه قرار نمی گیرند و او دچار افسردگی می شود. با این حال، سرانجام ابی غانم قد این گوهر را شناخته و از یافته های او (هرچند کم) استفاده می کند. خود او در مقدمه این کتاب نوشته است: چون به سرزمین عراق وارد شدم و مردم آن دیار را از کوچک و بزرگ دوستدار دانش دیدم، دریافتم که دانش و اهل دانش را بزرگ و محترم می‌شمارند، در مدتی که در آنجا بودم تصنیفی در حساب و هندسه پرداختم. سرانجام وقتی به سرزمین جبل [طبرستان] بازگشتم مطالبی که از اوضاع عراق تصنیف کرده بودم در جبل گم شد و ناپدید گشت. شعله اشتیاق تصنیف فرو نشست و طبع آماده به تألیف فرو افسرد تا آنکه خدا سرزمین جبل و مردم آن را به دیدار مولانا الوزیر، الرئیس، السید الاجل المنصور ولی النعم ابوغانم معروف بن محمد یاری فرمود.

در دوره کنونی به نام و یاد کرجی توجه بیشتری می کنند. به طور مثال، در پنجمین جشنواره مهندسی و مدیریت آب ایران که در اواخر سال 1394 برگزارشد، از مقام این دانشمند تجلیل شد اما آنچه مهم است این است که یافته ها و رویکرد او به مساله آب هرگز جدی گرفته نشد. از این رو کسی به عمق کتاب او پی نبرد و در نتیجه، این بلای کنونی به سر ما آمد.

منبع: خبر فوری
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 54
  • محمد
    4

    مگه سپاه نگفت ما به بالا ترین دستاورد بارور سازی ابر دست پیدا کردیم!!!!!! یعنی اینم دروغ گفتن!!!؟

    نظرات شما -
    • ناشناس
      3

      نستغفروالله!اشتباهی چیز دیگری را بارور کردند!رادار کرونا یاب و کوانتوم اسلامی را همه ارج می نهیم!

    • ناشناس
      0

      یه راهکاری برای این موضوع خشکسالی وجود دارد،ا-اختصاص بودجه برای انتقال اب از خلیج فارس به شهرهای در شرف خشکسالی ۲-ایجاد تصفیه خانه ها جهت تصفیه اب انتقال داده شده جهت مصارف کشاورزی ۳-انتقال اب هدایت شده به شرکتهایی صنعتی و ایجاد تصفیه خانه مستقل برای خود شرکت) ۴، انتقال اب تصفیه شده به روان رودها ۴-طلب (حق ابه) ازکشور ترکیه،و کشور عراق،حالا سیاسیون محترم میخوان از راه دیپلوماسی درخواست کنند یا با تهدید دیگه میل خودشان هر جور راحت هستن انجام بدن ولی (در اولویت و اسرع وقت)۵-ایجاد ابر تصفیه خانه در جنوب ایران وانتقال اب به روان ابهای موجود در کشور .۶- دوستانی هم که با نظر بنده مخالف هستند،در صورت داشتن راهکار مناسب برای حل بحران خشکسالی لطف کنن راه کار خودشونو بنویسن و مشکلی از مشکلات ایران رو حل کنند.

  • سیاوش سلطان
    2

    فکرم مشغول شد ؟!!!!🤔
    یاد کلاغ و اُسکل افتادم ...🦜🌹

  • نظر
    2

    در عصر حاضر هم يكي رو داريم به اسم قاليباف وياران كه متوجه شد سگ ها و گربه ها هم در معيشت و هم در مصرف آب و انرژي و هم در گراني دلار و افزايش نرخ تورم در اقتصاد تاثير مستقيم دارند و دستور ثبت قانون جديدي داده اند كه به زودي همه چي درست ميشه.

    نظرات شما -
    • 0

      قدر این گنجهای ناشناخته را نمی دانیم,دچار زیان می شویم!باید اینها را صادر کرد تا قدرشان دانسته شود!

  • ناشناس
    1

    آنزمان دزدی نبوده و یا در حد استاندارد بوده

  • ناشناس
    1

    آب زاینده‌رود امروز عادلانه تقسیم میشود .
    صنایع صد درصد
    مردم و کشاورزان صفر
    آیا این عادلانه نیست ؟ در کشور ما رانت و باند حرف اول را میزند .

  • ناشناس
    10

    اون زمان اب زیاد بود و حاکمان وقت انرا تقسیم کردند، حالا اب نیست و کره زمین تغییر کرده است، هی حقابه حقابه نکنید، اگر هم ابی هست باید از صنایع اب بر استان بگیرند نه اینکه استانهای دیگر را نابود تا در کویر خشک اصفهان کشاورزی کنند.

    نظرات شما -
    • ناشناس
      13

      این حق آبه همیشه بوده تااینکه آنرا دزدیدند تو اول ازتخم بیا بیرون بعد جیک جیک کن

    • سامان بیگ
      5

      در خبرها شنیدم خود شهرکرد مشکل کم آبی داره و مردم بخاطر همین تحصن کردند.چراغی که به خانه رواست به مسجد حرام است

    • ناشناس
      1

      مشکل اینجاست که آب شهر کرد به یزد می رود ولی شهر کرد هیچ کدام از امکانات یزدی ها را ندارد!!!

  • ali
    1

    مشکل کشور ما از بعد از انقلاب نبود مدیران و مسئولین فهمیده و کاربلد و مجرب است.
    تا قبل از انقلاب چند سد معدود داشتیم و همان کافی بود . آقای رفسنجانی خودشان را سردار سد سازی اعلام کردند و کلا زیست بوم ایران را نابود کردند. ایکاش مسئولین ما حداقل از تجربیات کشورهای دیگر استفاده کنند .
    در اسرائیل 90% آب بازیافت میشود و اینکار بسیار بسیار کار بزرگ و علم بزرگی است و این کشور در این حوزه آقائی میکند

    نظرات شما -
    • 1

      کجا کمبود داریم؟این همه دکتر مدیریت استراتژیک تولید شده است؛ان همه خبرگان رهبری چرتی از عهد حضرت نوح مانده است.استفاده نمی کنید اقاجان!

  • نا شناس
    0

    در پنجاه سال گذشته سدسازی در ایران با اقلیم خشک و نیمه خشک دستاورد بزرگی برای امنیت غذایی و کنترل سیلاب و تامین انرژی برقابی بوده است.
    ولی همزمان طرحهای غیر فنی و غیر اقتصادی این دستاورد بزرگ را کمرنگ کرد.
    پیگیری افزایش گلخانه ها+جلوگیری از هدر رفت آبهای بازیافتی از فاضلاب و تصفیه فیزیکی و شیمیایی آن برای کشاورزی+تشویق کشاورزان برای الگوی کشت بهینه+خرید برنج خارجی در حدود سالانه یک میلیون تن و خرید گندم خارجی در حدود ۵ میلیون تن سالانه جهت کمک به محیط زیست و جبران افت سطح آب زیر زمینی در چهل سال گذشته.
    عدم خرید و عدم بیمه گندم از زمین های دیم کم یازده که باعث فرسایش خاک میشوند.
    استفاده از اراضی کشت و صنعت های دولتی بدون استفاده برای کشت محصولات استراتژی و آموزش کشاورزان جهت استفاده از آب بهینه

  • نصر
    2

    مشکل بحران اب افزایش بی رویه جمعیت کشور و همچنین گسترش کشاورزی سنتی در کشوره

  • حسین
    0

    شاید اگه سواد و درک مسئولین ما در حد ۱۰ قرن پیش بود توجه بیشتری ب محیط زیست و مسئله آب و آینده کشور میکردند ولی متاسفانه فقط در فکر مدیریت داماد و پسرخاله و برادرخانوم و همسر و فرزندان هستند تا بفکر منافع ملی

  • کارگر
    1

    جا نمایی غلط صنایع در سرار کشور از دسته گلهای مدیران کار نابلد افزایش جمعیت و..... تنها راه کار انتقال اب از خلیج فارس وعمان البته اگر بودجه ای باشد.

  • یاسر
    1

    الان مسئولین کشور فهمیدن که از دست دادن نخبه ها چه مضراتی داره!!!! یه عده پخمه دور هم جمع شدن که ادای نخبه ها رو درمیاوردن حالا توش موندن… چون باید نتیجه رو نشون بدن

    نظرات شما -
    • 1

      نان مسئولان نا مسئول از نادانی مردم در می اید و دانایی برای انها سم مهلک است!

  • ناشناس
    2

    تا زمانی ک جنتی و چنتا آخوند پانصد ساله سران این مملکت هستن درست نمیشه آخه آخوند دعا نویس چطو میخواد این وضعیت افتضاح درست کنه اینا ضد نخبه مخ پرفسور دانشمند هم هستن یه آدم صاحب عقل هم ندارن تا یه نقشه طراحی کنه وضعیت درست کنن اینا از کشورهای عربی هم عقب افتادن

  • سعید
    4

    حضور دانشمندانی چون جنتی آملی لایجانی حضرات آیات مراجع تقلید سرمایه های بزرگی هستن حتی معضل هوارو هم میتونن حل کنن چه برسه به آب!!!!!!

  • ال
    2

    شیخ بهایی .فقط درباره.خوده اورده زاینده رود ..تصمیم گرفته بود.نه انتقال اب از .پروژه های گوهرنک ۱.در ۷۰ سال پیش.پروژه گوهرنگ ۲..پروژه بهشت اباد...شیخ بهایی .فقط اورده..خود زاینده رودو..تقسیم کرده بود...الان همه استانهای .خوزستان لرستان از این ۳ پروژه ...در رنج کامل هستند..

  • نجف
    0

    باسلام دریادداشتهای فوق اشاره ای به مصارف پنهانی آب نشده است به عنوان مثال یک خودرو حدود2000لیتر مصرف پنهان دارد که در ت.لید آن به کاررفته است در استان اصفهان صنایع آب بر زیاداست واقلیم استان را خشک کرده است ومانع سردشده وبارشهای آسمانی می شوددولت خر را رهاکرده ودنبال پالان است جنگ قومیتی در ایران قریب الوقوع است برسر آب...

  • حسین
    0

    تا چند سال اخیر مسئولین با آب و تاب از ساختن سدهای مختلف، بدون توجه ب آسیبهای زیست محیطی صحبت میکردند و هزینهای بسیار هنگفتی ب کشور تحمیل کردند حالا در مدت کوتاهی نه سدها از ظرفیت کامل و پایدار خود برخوردارند و نه، بسیاری از استانها از آب کافی، در تغییرات اقلیمی شکی نیست ولی ب لطف مسئولین نخبه،و آینده نگر، کشور ما خیلی سریعتر تغییرات آب و هوایی را حتی به نسبت کشورهای همسایه تجربه میکند.

  • مک
    2

    میدونید اسراییل واردکننده آبه؟...ولی بهترین کشاورزی دنیا هم خودشه...

  • صادق
    4

    تنها راه مبارزه با کم آبی سد سازی است ولی متاسفانه کارشناسان سد سازی را عامل این خشکسالی تلقی میکنند در کشور 88 سد بزرگ و کوچک وجود دارد که جواب گوی جمع آوری آب باران در زمستان و ذخیره کردن آب برای فصل های دیگر را ندارد و متاسفانه روند کند سد سازی عامل ای خکشالیهاست در آمریکا 283 سد بزرگ برای ذخیره آب احداث شده و هنوز هم دست بردار نیستند کشور ما نیاز به یک دانشمند عاقل ندارد نه مسولین بی لیاقت در کشور اصلا بفکر پیشگیری نیستند و مدیریت بحران بعد از حادثه نتیجه گیری میکند که چه کند .روند سد سازی را افزایش دهید اینقدر گشاد بازی در نیارید

  • لیل
    3

    از خلیج فارس لوله کشی کنید

  • م
    2

    در مورد اب همه مقصریم مسئول و عیر مسئول نداره مثل این میماند که بگوییم چرا زباله در حاشیه جاده ها و دریا و مازندران گیلان زیاده !!! همه مقصریم هرکس به اندازه سطح خودش همه به فکر پر کردن جیب خودمان هستیم کشاورز و باغدار بکجور شهردار و شورا شهر و دهیار و وزیر و وکیل یکجور

  • نوید
    1

    احتمالا مشکل از استکبار جهانی و آمریکای جنایتکاره و انگلیس و غرب و....که نمیخان زاینده رود پرآب بشه. پس همگی مشتها را گره کرده و محکم بصورت آمریکا مشت میزنیم تا بلکه پرآب بشه...

    نظرات شما -
    • 0

      دوره بوکس بازی دیده ای؟

  • سامان بیگ
    0

    در سال ۵۷ تعداد کل چاههای ایران ۱۵۷ حلقه بوده و سال ۹۷ به ۱۹۷۰۰۰ حلقه چاه رسیده نظر به مساحت کل ایران حدود ۱۶۰۰ هزار کیلومتر یعنی ما در هر ۸۰۰ متر یک حلقه چاه آب شیرین حفرکردیم و در بعضی از نقاط کشور ارتفاع پس از کف شکنی های بی رویه به ۸۰۰ متر تا سطح زمین رسیده واقعیت اینه که ما سفره های گران بهای آب شیرین مون را حیف و میل و نابود کردیم و جز فرونشست های زمین و نابودی اقلیم جیزی در انتظار مان نیست.

    نظرات شما -
    • 3

      محمود معجزه که به لطف روند بدتر از بد مدیریت خبرگهبانی کشور محبوب القلوب می شود,نقشه تقسیم زمینهای کشور از قرار هر نفر هزار متر مربع داشت تا هرکسی همه مورد نیازهای خودرا از خیار و بادمجان بکارد و گویا اب هم لازم نداشت.قدر این مخ را ندانستند؛ممکن است دزدیده و ازایران بیرون ببرند تا از برکاتش بهره مند شوند!در برابر سردار سد سازی ,ایشان جنبش چاه عمیق کنی راه انداخت!

    • 2

      دوست عزیز آمار تعداد چاه های حفر شده اشتبباه است چرا که در فقط دوران احمدی نژاد مجوز 300 هزار چاه عمیق صادر شده است!!!!!!!

  • سردار الاغ
    2

    به محمد: سپاه خیلی چیزا گفته و میگه، شنونده باید عاقل باشه

  • حجت الاسلام پناهیان
    1

    به زودی شیخ طوطی مشکل آب را حل خواهد کرد

  • ناشناس
    0

    اب را از اصفهان به بهانه مردم تشنه یزد می اورند وبین را به شهرک فولاد که در راه اردکان یزد است می دهند والان مردم یزد دچار کم ابی واب بسیار بد وشور هستند و نمی توانند چیزی بگویند حالا خودتان قضاوت کنید...

  • ناشناس
    2

    مشکل اصلی اب افزایش جمعیته

  • گوزوی انقلابی
    0

    ماشاا...این کشور دانشگاه امام صادق داره از فارقالتحصیلان و نخبگان اون برا این مشکل کوچولو هم استفاده کنید...

  • ناشناس
    1

    خدمت مردم همه جور متخصص ایران که من خودم یکیشون هستم عرض کنم که وقتی سیستم کشاورزی ما از روش‌های عهد بوق استفاده میکنه دیگه زاینده رود سهله، ما ایرانی‌ها میتونیم می سی سی پی و نیل رو هم خشک کنیم.
    البته در همه چی الکی هستیم. وقتی آمار میدن اندازه چین گاز مصرف میکنیم خوب راست میگن. وقتی خونه های آشغال با تخصص های معمار و بنایی و نه صنعتی و اصولی میسازیم باید هم مصرف گازسوز بالا بره. والله اگه این خونه هایی که تو ایران میسازن رو تو چین (جاهای دیگه رو فعلا نمیگم) میساختن سازنده و مهندس و بناش رو اعدام میکردن.
    خلاصه با این فرمون، زاینده رود کویری که هیچ، دریای خزر رو هم خشکش میکنیم.

  • مجید
    0

    سوالی که برام پیش اومده اینه که صنایع رو چرا نبردن کنار دریا و از سهم آب کشاورزان استفاده میکنند

    نظرات شما -
    • ناشناس
      0

      به احتمال زیاد اب شور دریا با دستگاههای صنعتی سازگار نیستند یا شاید هم نمک موجود در اب دریا برای فراوری اهن یا فولاد به مشکل بر میخوره.

    • ناشناس
      0

      یه احتمال دیگه هم اینه که صنایع و کارخونه ها رو نزدیک معادن استخراج کننده میسازند.

  • بابک
    3

    شیخ بهایی هم مشکلی را حل نکرده.فقط حق چهارمحال را گرفته داده اصفهان.الان هم دیگه طلبکار شدند.فکر میکنی شیخ کار سنجیده ای انجام داده؟ اصلا اصفهان حق آبه نداشته که الان ادعای آب میکنه

  • بیژن
    0

    اگه اصفهان از چهارمحال ادعای حق آبه میکنه.پس چهارمحال هم باید در استخدام ذوب آهن و فولاد مبارکه سهیم باشه

  • رو
    0

    چون از تخصص کسی استفاده نمیشه همه تو کار هم دخالت می کنند که تجربه و سواد ندارن منفعت شخصی در میان هست آینده نگری نیست هزینه نمی خواهند بپردازند جز خودشانن نه کس را قبول دارن نه خودشان کار بلدن

  • امیر
    0

    سه قسمت از مجتمع را اقایون چهار محالی گرفتن نصف اصفهان را هم همینطور بعدن هم میگن اصفهانی حیاکن خجالت هم خوب چیزیه بخدا

  • مری
    0

    چرا انقدر اصرار داریم که اول مسلمان بوده بعد دانشمند مهم اینه که یه نابغه ایرانی این مشکلو حل کرده

  • ل
    0

    وقتی نفت و گاز خداوند به ما داده، چرا آنها را نمی‌فروشند و مابقی مشکلات کشور را حل کنند. اگر هر خانواده ایرانی یک خودروی مناسب خارجی داشته باشد، اگر پوشاک از ترکیه وارد شود و اگر محصولات غذایی وارد شود، و اگر.... دیگر کشاورز لازم نیست کشاورزی کند، و به آب نیاز داشته باشد‌. هر موقع باران آمد، آنموقع کار کند ، اگر باران نیامد استراحت کند. دولت هم نفت را بفروشد و به مردم بدهد. مناطق جنوبی و شمالی کشور را از جمعیت پر کند ، و مابقی کشور را از جمعیت تهی کند. ایجاد جنگ مابین مردم به بهانه های مختلف ، امری مذموم است و کشور را تضعیف می‌کند. از سوی دیگر فرض کنید سرتاسر ایران خشکسالی شد و آب نبود، آنگاه مردم باید به سایر ممالک مهاجرت کنند. مهاجرت دستور صریح خداوند است.

  • خخخ
    0

    اون موقع چمعیت چقدر بود و حجم کشت و کار و صنعت چقدر
    هرچی جمعیت بیشتر بشه مشکل آب و خود و خوراک و اقتصاد بیشتر و بیشتر و بیشتر میشود حالا هی بچه بسازید

  • ناشناس
    0

    آنزمان دزد ها فقط سرگردنه بودنند

  • ناشناس
    0

    سومدیریت و خشکسالی کشت محصولات که اب زیاد مصرف می کنن استفاده نکردن گلخانه ای اقای شیخ بهایی برای اصفهان مشکل کم ابی حل کرده اینها درست مصرف نکردن با حرمت نگذاشتن به محیط زیست نکاشتن درخت بدون همکاری مردم الان به جون هم افتادن برای زاینده رود ختم تحریم گرفتن

  • علی املی
    0

    درود بر همه. بنظرم یکی از این راه‌ها احیای ایران رود هست که بر اساس فاز های مختلف مورد بهره برداری قرار گیرد و به مرور تمام ایرانیان از این طرح بزرگ منتفع بشن.

  • .
    0

    درد کنونی دنیا این است
    مشکل بوجود آوریم و بعد به دنبال حل آن برآییم