سوشا مکانی، دروازه‌بان پرحاشیه، خواستار بازگشت به ایران شده است

ظاهراً روند بازگشت سلبریتی‌هایی که از ایران کوچ کرده‌اند، هر روز ابعاد تازه‌تری پیدا می‌کند. این روز‌ها از گوشه و کنار خبر می‌رسد که چهره‌ای دیگر قصد دارد به ایران بازگردد؛ فرقی هم نمی‌کند بازیگر باشد، خواننده، فوتبالیست یا بلاگری که به هر دلیل تصمیم گرفته فعالیت خود را خارج از ایران ادامه دهد.

بازگشت چهره‌ای پرحاشیه مانند محسن نامجو، این امید را در میان برخی از این افراد ایجاد کرده که شاید آنها نیز بتوانند به ایران بازگردند و زندگی و فعالیت خود را در سرزمین مادری ادامه دهند. آخرین نمونه، سوشا مکانی، دروازه‌بان سابق فوتبال ایران است؛ چهره‌ای که نامش در سال‌های حضورش در فوتبال ایران بار‌ها با حاشیه گره خورد.

کسانی که فوتبال ایران را در سال‌های گذشته دنبال کرده‌اند، سوشا مکانی را با اتفاقات مختلفی به یاد می‌آورند؛ از جمله گل به خودی عجیبی که در یکی از بازی‌های پرسپولیس به ثمر رسید تا ماجرای انتشار تصاویر او با شلوار باب‌اسفنجی که در نهایت به محرومیت چندماهه او از فوتبال منجر شد.

مکانی پس از ترک ایران راهی نروژ شد تا فوتبالش را در این کشور ادامه دهد و مدتی نیز برای چند تیم بازی کرد. با پایان دوران فوتبالش، اما حضور او در فضای سیاسی و اظهارنظر‌های تند علیه جمهوری اسلامی بیشتر از فعالیت ورزشی‌اش مورد توجه قرار گرفت. او در مقطعی در تجمعات و فعالیت‌های جریان سلطنت‌طلب نیز حضور پیدا کرد؛ جریانی که هدف خود را تغییر ساختار سیاسی جمهوری اسلامی اعلام کرده است.

با این حال، تحولات سیاسی مطابق انتظاراتی که بخشی از مخالفان جمهوری اسلامی داشتند پیش نرفت. حالا سوشا مکانی در یکی دو روز گذشته ویدیویی منتشر کرده و در آن از مقام‌های کشور و دستگاه قضایی خواسته است شرایط بازگشت او به ایران فراهم شود تا بتواند در کشور خود به فعالیت و اثرگذاری ادامه دهد.

ماجرای سوشا مکانی بار دیگر بحث حضور چهره‌های مشهور در عرصه سیاست را مطرح کرده است؛ چهره‌هایی که به واسطه شهرت و محبوبیت اجتماعی، گاهی وارد حوزه‌هایی می‌شوند که الزاماً در آن تخصص یا تجربه‌ای ندارند. این مسئله در سال‌های اخیر درباره برخی ورزشکاران و هنرمندان ایرانی نیز دیده شده است.

علی کریمی یکی از شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ها در این زمینه است. فوتبالیستی که پس از پایان دوران حرفه‌ای خود، به یکی از چهره‌های سیاسی مخالف جمهوری اسلامی تبدیل شد و در سال‌های اخیر مواضع تندی علیه حکومت ایران داشته است. در عین حال، مواضع او در مقاطعی با انتقاد یا فاصله‌گیری بخشی از جریان‌های مخالف جمهوری اسلامی نیز مواجه شده است.

تجربه سوشا مکانی و علی کریمی را می‌توان از زاویه دیگری نیز بررسی کرد. ورود چهره‌های مشهور ورزشی به میدان سیاست و هزینه‌هایی که ممکن است در این مسیر متوجه خود آنها شود. شهرت، اگرچه می‌تواند به یک چهره تریبون و مخاطب گسترده بدهد، اما الزاماً به معنای برخورداری از دانش و تجربه سیاسی نیست.

در بزنگاه‌های سیاسی، همین فاصله میان شهرت و تخصص می‌تواند تصمیم‌های پرهزینه‌ای ایجاد کند؛ تصمیم‌هایی که پیش از هر چیز زندگی و آینده خود این چهره‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد. ماجرای سوشا مکانی، فارغ از اینکه سرانجام درخواست او برای بازگشت به ایران چه خواهد شد، نمونه تازه‌ای از همین روند است؛ چهره‌ای ورزشی که از فوتبال به سیاست رفت و حالا پس از چند سال، دوباره خواهان بازگشت به ایران است.

سوشا مکانی کیست؟

سوشا مکانی متولد ۲۷ آبان ۱۳۶۵ در انزلی است. او فعالیت ورزشی خود را از باشگاه فجر شهید سپاسی آغاز کرد و بعد‌ها در باشگاه‌های استیل آذین، فولاد خوزستان و پرسپولیس بازی کرد و مدتی را هم در فوتبال نروژ به عنوان بازیکن فعالیت کرد.

زندگی فوتبالی سوشا مکانی همیشه با حاشیه گره خورده بود. در دی ماه سال ۱۳۹۴ بود که اخباری مبنی بر انتشار عکس‌های خصوصی سوشا مکانی منتشر شد که تا مدت‌ها او را درگیر حاشیه‌های متعددی کرد و تا مدت‌ها نقل محافل ورزشی و فضای مجازی بود. سوشا مکانی بعد از انتشار این عکس‌ها در فضای مجازی که اعتقاد داشت بدون اجازه او منتشر شده‌اند نوشت: «با سلام، چند روزی است یک سری افراد خدانشناس و بیمار شروع به دستبرد زدن به صفحات شخصی هستند این نمونه‌های بی‌اصل و نسب که احساس زرنگی هم می‌کنند بدانند از پخش کردن عکس‌های خانوادگی من سودی نخواهند برد و توجه شان را به قدرت پلیس مملکتی جلب می‌کنم که با قانونش خانواده‌هامون احساس آرامش می‌کنند و به ایرانی بودن خودمون می‌بالیم … مطمئن باشید یک قدم از حق شهروندیم کوتاه نمیام و تا آخر این ماجرا را پیگیری می‌کنم. سربلند و سلامت باشید.»، اما انتشار این متن هم نتوانست سوشا مکانی را نجات دهد و او چند روز بعد با احضار به دادسرای فرهنگ و رسانه دستگیر شد. در همان زمان بازپرس پرونده سوشا مکانی اعلام کرد که او تا اطلاع ثانوی حق حضور در میادین رسمی برای باشگاه پرسپولیس را ندارد.

زندگی فوتبالی سوشا مکانی همیشه با حاشیه گره خورده بود. در دی ماه سال ۱۳۹۴ بود که اخباری مبنی بر انتشار عکس‌های خصوصی سوشا مکانی منتشر شد که تا مدت‌ها او را درگیر حاشیه‌های متعددی کرد و تا مدت‌ها نقل محافل ورزشی و فضای مجازی بود

وکیل مکانی هم در همان زمان ضمن بی گناه دانستن موکل خود کل این اتفاقات را دسیسه‌ای بر علیه سوشا مکانی دانست و گفت: «هشت ماه از زمان هک صفحه تلگرام موکلم می‌گذرد، اما حالا که باشگاه پرسپولیس در حال نقل و انتقالات نیم فصل بوده و برانکو ایوانکوویچ بزرگ‌ترین حامی موکلم در حال جابه جایی است، این اتفاق روی داده و این باشگاه درحال انتخاب دروازه بان جدید است که همه این‌ها چیزی جز یک دسیسه علیه سوشا مکانی نیست.»

سوشا مکانی در نهایت توانست خودش را از این دردسر نجات دهد و از حبس و زندان خلاص شود، اما این آخرین حاشیه ورزشی سوشا مکانی نبود و او کمتر از یک سال بعد به واسطه چیزی دچار محرومیت دیگری شد که هیچ کس فکرش را نمی‌کرد؛ پوشیدن شلواری با طرح باب اسفنجی!

ماجرای محرومیت به واسطه پوشیدن البسه نامتعارف چه بود؟!

کمتر از یک سال بعد از ماجرای انتشار عکس‌های خصوصی سوشا مکانی با دردسر تازه‌ای رو به رو شد و آن محرومیت شش ماهه توسط کمیته اخلاق به واسطه تاثر بر فرهنگ عمومی و پوشیدن البسه نامتعارف بود. منظور از لباس نامتعارف پوشیدن شلواری با طرح باب اسفنجی بود. شلوار زرد رنگی که برای مکانی محرومیت شش ماهه به دنبال داشت. یکی از اعضای کمیته اخلاق در همان زمان هم درباره این محرومیت گفت: «ما بار‌ها مکانی را به کمیته اخلاق دعوت کردیم تا توضیحاتش را بشنویم، اما او حاضر به حضور در فدراسیون فوتبال و توضیح در این باره نشد. البته رای صادر شده ما ربطی به موضوع قبلی سوشا که به خاطرش به زندان هم رفت، ندارد. ما به دلیل نحوه پوشش این بازیکن ملی پوش و تاثیری که البسه شخصی او روی جامعه می‌گذارد، چنین تصمیمی گرفتیم.».

اما نکته جالب توجه درباره این حاشیه از سوشا مکانی بازتاب آن در رسانه‌های خارجی بود. رسانه‌های خارجی از جمله نیوزویک، بی بی سی، آسوشیتدپرس، دیلی میل، گاردین و عرب نیوز به این خبر پرداخته‌اند. حتی بخش خبری‌ای‌ام دی بی هم خبر محرومیت سوشا مکانی را منتشر کرده است. تمام این رسانه‌ها به جزئیات محرومیت سوشا مکانی پرداخته و تیتر‌های خود را به محرومیت دروازه بان ملی پوش ایرانی از حضور در فوتبال ایران به واسطه پوشیدن شلوار باب اسفنجی اختصاص دادند. این حواشی تازه باعث شد که سوشا مکانی به طور کامل از فوتبال ایران جدا شود و فعالیت ورزشی خود را در نروژ ادامه دهد. هر چند در مقاطعی کوتاه به فوتبال ایران بازگشت و به صورت قرضی برای بعضی از تیم‌های باشگاهی ایران هم بازی کرد.

ورود سوشا مکانی به دنیای سیاست

اولین اظهار نظر سیاسی سوشا مکانی به اسفند سال ۱۳۹۸ برمی‌گردد. او بعد از حوادث تلخ و خونبار آبان ۱۳۹۸ عکسی از خاندان چهلوی منتشر کرد و نوشت: «من نه از سیاست سر در می‌آورم و نه اظهارنظر می‌کنم. اما دلم می‌خواهد این عکس را قاب کنم و روزی هزار بار نگاهش کنم و به ایرانی بودن خودم افتخار کنم.» اظهار نظری که باعث شد سوشا مکانی کاملاً در شرایط متفاوتی قرار بگیرد. با این اظهار نظر بود که سوشا مکانی تصمیم گرفت کاملاً خودش را از ایران جدا کند و شانس بازگشت مجدد به ایران و فوتبال ایران را از خود سلب نماید. در واقع این پست زمینه ساز اظهار نظر‌های بعدی مکانی شد. اظهار نظر‌هایی که او را به طور کامل در قامت اپوزوسیون قرار دهد.

واکنش‌های سیاسی سوشا مکانی بعد از سال ۱۴۰۱

بعد از وقوع حوادث سال ۱۴۰۱ سوشا مکانی به شکلی علنی و بدون پرده پوشی وارد میدان شد و به اظهارنظر‌های سیاسی پرداخت. در ۲ آذر ۱۴۰۱ و بعد از این که مهدی طارمی در مصاحبه‌ای اعلام کرد که سیاسی نیست و درباره حوادث سال ۱۴۰۱ اظهار نظر نمی‌کند در توئیتی نوشت: «ما هم سیاسی نیستیم! اما وقتی هموطنم گرسنه بود شکم سیر من هم درد می‌کرد، وقتی هموطنم تیرخورد! جای تیر روی بدن من ماند! وقتی هموطنم برای آزادی مُرد! من هر روز و هر لحظه می‌میرم! نیازی نیست سیاسی باشی، فقط کافیست با شرف باشی!»

او بعد‌ها مصاحبه مفصلی هم با مسیح علی نژاد انجام داد و گفت: «مردم نباید به بازیکنان تیم ملی فوتبال امیدی برای حمایت داشته باشند؛ چون برخی از آنها حاضرند عبا و عمامه هم بپوشند.»

سوشا مکانی در همان مصاحبه هم اعلام کرد که خودش هم مجوز واردات خودرو گرفته، اما حالا وضعیت جامعه فرق می‌کند. او در ۲۹ دی ماه ۱۴۰۱ به کارزار «من وکالت می‌دهم» پیوست و به رضا پهلوی وکالت داد. مکانی بعد‌ها در یک مصاحبه با «صدای آمریکا» و بعد از دستگیری خدادا افشاریان به واسطه پرونده فساد در فوتبال ایران دست به افشاگری علیه چهره‌های مطرحی مانند پژمان راهبر زد و حتی عادل فردوسی پور را متهم کرد که برادرش مدیر برنامه دانیال داوری دروازه بان سابق تیم ملی بوده و با تلاش‌های او بوده که داوری به جای خودش به جام جهانی رفته است. او بعد‌ها در ادعا‌های دیگری به دخالت نهاد‌های نظامی در فوتبال ایران اشاره کرد و گفت این نهاد‌های نظامی هستند که برای فوتبال ایران تصمیم می‌گیرند.

سوشا مکانی در سال ۱۴۰۵ هم به دفاع از رضا پهلوی ادامه داد و در مصاحبه‌ای عنوان کرد: «در خیزش انقلابی پس از کشته شدن مهسا امینی خیلی‌ها ساز خودشان را زدند و به دنبال رهبرتراشی بودند و می‌دیدید که در سال ۱۴۰۱ در تجمعات حتی آوردن عکس شاهزاده رضا پهلوی خیلی کار مشکلی بود، اما حالا دیدید میلیون‌ها نفر با فراخوان شاهزاده رضا پهلوی به خیابان‌ها آمدند. این همبستگی یک رهبر دارد و کسی که همه ما را زیر پرچم شیروخورشید جمع کرد، شاهزاده رضا پهلوی بود.» اظهار نظری که در نهایت باعث شد تا قوه قضائیه با ورود به پرونده او اموال مکانی را در کنار چند ورزشکار دیگر ایرانی توقیف کند.

حالا، اما سوشا مکانی هم به صف طویل چهره‌هایی پیوسته که خواهان بازگشت به ایران هستند. به نظر می‌رسد خود مکانی هم متوجه شده میدان سیاست، میدان بازی او نیست و این را می‌شود از آخرین ویدیویی که منتشر کرده متوجه شد. مکانی هم درست مانند علی کریمی اسیر احساسات و فضاسازی رسانه‌هایی شد که اعتبار او را بلعیدند و برای او چیزی غیر از ناامیدی باقی نگذاشت.