۴ تفاوت مهم ناآرامی‌های این‌ روزها با سال‌های ۹۸،۹۶ و ۱۴۰۱ چیست؟

روزنامه هم‌میهن نوشت: اعتراضات پنجشنبه شب در بسیاری از نقاط کشور، که به قطع کامل اینترنت داخلی و بین‌المللی منجر شد، عصر جدیدی را در فضای سیاسی ایران گشوده است؛ اعتراضاتی که چند ویژگی مشخص دارد:

اول؛ آتش تهیه بین‌المللی آن که در دیدار ترامپ و نتانیاهو در فلوریدا آغاز شد و در پی آن، تهدیدات ترامپ بر منع کشتن معترضان بود.

دوم؛ زمینه‌های روانی افزایش قیمت ارز و تورم و اختلال در بازار موجب شد که زمینه مردمی اعتراض نیز شکل بگیرد.

سوم؛ تقارن این اتفاقات با اقدامات ایالات متحده در ونزوئلا که فضای سیاست جهانی در جهت این نوع مداخلات همراه کرد.

 و بالاخره چهارم؛ این اولین اعتراضاتی است که در کنار سلب و نفی وضعیت موجود، یک ایده ایجابی در قالب بازگشت پهلوی به عنوان شعار محوری مطرح کرده است.  در میان این چهار ویژگی، مورد اخیر آن را متمایز از اعتراضات قبلی می‌کند.

در ۱۴۰۱ هم برخلاف ۹۶ و ۹۸ که کلاً سلبی بود، چنین ایده ایجابی و مطالبه‌محوری وجود داشت که همان بحث حقوق و پوشش زنان بود. ولی آن ایده در هر صورت در چارچوب کلیت نظام مطرح بود و نه فراتر از آن.  از این نظر، این اعتراضات را واجد اهمیت و تفاوت مهمی با موارد پیشین نموده است. گرچه هنوز ارزیابی دقیقی از ابعاد اعتراضات نداریم، ولی دو نکته بسیار مهم وجود دارد که باید مورد توجه قرار گیرد: 

۱-اعتراضات همراه با تخریب‌های گسترده و حتی حملات مسلحانه و آتش زدن همراه بوده است که نهادهای مسئول حتماً برخوردهای قانونی لازم را با آن خواهند کرد. این در حالی است که براساس اطلاعات موجود، هیچ نوع تقابل فیزیکی و خشن جز زدن گاز اشک‌آور علیه تظاهرکنندگان عادی مشاهده نشده است.   

اکنون پرسش این است که چه کسانی این کار را کرده‌اند.

 این وظیفه دست‌اندرکاران امنیتی و اطلاعاتی است که پاسخ این پرسش را به طور دقیق بدهند، و الا مردم براساس میزان اعتماد و بی‌اعتمادی خود نسبت به حکومت، تفسیرهای خاص خود را می‌کنند. این پذیرفتنی نیست که دستگاه‌های امنیتی و اطلاعاتی، به‌ویژه پس از جنگ ۱۲روزه خود را برای چنین اتفاقی آماده نکرده باشند و سوار بر تشکیلات احتمالی چنین جریانی نشده باشند و یا حتی از وجود آن بی‌اطلاع باشند. باید در این‌باره اطلاع‌رسانی مستند و شفاف را سرلوحه کار قرار داد. 

۲-اکنون که این سرمقاله نوشته می‌شود، تصویری از آنچه که جمعه‌شب رخ خواهد داد، نداریم. ولی هر چه شود، در این نتیجه‌گیری ما بی‌اثر است. این نتیجه که تا کی می‌خواهیم به این وضع، ادامه دهیم. از چند ماه پیش، تذکر داده شده بود که با این روند نمی‌توان ادامه داد. باید تغییرات و اصلاحات جدی‌تر را در دستور کار قرار داد. مسئله اصلی همه‌ی ما ایران است. قصدمان ورود به این تغییرات پیشنهادی نیست، ابعاد آن را باید از خلال گفت‌وگو و به رسمیت شناختن همه مردم تعیین کرد. اینکه بگوییم، برای مقابله با دشمنان این ملت آماده جنگ هستیم، بسیار خوب است؛ ولی مطلقاً کافی نیست، چون همه کشورها چنین هستند و باید خود را آماده نگه دارند. اضافه بر آمادگی برای جنگ، باید دنبال ایجاد شرایط پایدار، ثبات و آرامش هم بود. امید دادن مردم به آینده، مشکل اساسی است که فعلاً کمتر وجود دارد؛ خود دانید.