تیپ ویژه صابرین چیست و چرا فرمانده آن بعد از خبر عملیات تروریستی منافقین در پاستور، برکنار شد؟

در میانه انتشار اخبار رسمی و غیررسمی درباره عملیات تروریستی سازمان مجاهدین خلق در محدوده پاستور در تهران، خبر تغییر تیپ ویژه صابریون نیز منتشر شد.

خبرگزاری تسنیم پنجم اسفندماه گزارش داد که بنا به پیشنهاد فرمانده نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و طی حکمی از سوی فرمانده‌کل سپاه، سردار سید محمد حسینی به عنوان فرمانده تیپ نیرو‌های ویژه صابرین منصوب و جایگزین سردار احمدعلی فیض‌اللهی شد.

بر اساس گزارش تسنیم سردار حسینی پیش از این، فرماندهی تیپ نیرو مخصوص ۱۱۰ سلمان فارسی را بر عهده داشت و در سوابق خدمتی خود، مسئولیت‌های مختلف عملیاتی و فرماندهی را تجربه کرده است.

تسنیم درباره تیپ نیرو‌های ویژه صابرین نیز به صورت مختصر نوشته است که این نیرو از یگان‌های عملیاتی نیروی زمینی سپاه به‌شمار می‌رود که در مأموریت‌های تخصصی و ویژه ایفای نقش می‌کند. اما سابقه تشکیل این نیرو چیست و تا به امروز در چه عرصه‌هایی فعالیت داشته است.

تیپ ویژه صابرین؛ میراث دهه ۷۰ و عزیزجعفری

در سال ۱۳۷۹ یگان ویژه صابرین ذیل نیروی زمینی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی با هدف انجام ماموریت‌های ویژه سپاه تشکیل شد؛ نخستین فرمانده این یگان سردار محمدعلی (عزیز) جعفری بود که در آن زمان فرمانده کل نیروی زمینی سپاه بود.

نام «یگان ویژه صابرین» برگرفته از آیه ۶۵ سوره انفال است. در ترجمه فارسی این آیه قران آمده است که «ای پیامبر! مؤمنان را به جنگ برانگیز که اگر از شما بیست نفر صابر باشند بر دویست نفر چیره می‌شوند، و اگر از شما صد نفر [صابر]باشند بر هزار نفر از کافران چیره می‌شوند؛ زیرا آنان گروهی هستند [که حقایق توحید و قدرت خدا را]نمی‌فهمند».

خبرگزاری میزان وابسته به قوه قضاییه در تحلیلی از فلسفه نام گذاری این تیپ نیروی نظامی نوشته است: «خداوند در این آیه مقایسه‌ای کمّی کرده و توان رویارویی صابرین در برابر دشمن را یک به ۱۰ برشمرده است؛ البته خداوند توان مقابله یک نفر از صابرین با ۱۰ نفر را منوط به داشتن ایمان قوی می‌داند. در نیروی صابرین هم مهمترین مشخصه، ایمان و اعتقاد است».

این یگان در بدو تأسیس، بخشی از آموزش‌های تخصصی خود را با همکاری تیپ ۶۵ نوهد نیروی زمینی ارتش جمهوری اسلامی ایران گذراند.

فلسفه تشکیل تیپ صابریون؛ ماجرای پس گرفتن قله جاسوسی توسط یگان صابرین چیست؟

بر اساس گزارش خبرگزاری‌های نزدیک به سپاه، به دنبال گسترش فعالیت‌های گروه پژاک در غرب ایران، در اواخر دهه ۱۳۷۰ و اوایل دههٔ ۱۳۸۰ سپاه پاسداران انقلاب اسلامی تصمیم گرفت تا یگانی از نیرو‌های ویژه را برای انجام عملیات‌های ویژه و مقابله با تروریسم، تشکیل دهد. درگیری‌های این یگان با گروه پژاک نیز تا سال ۱۳۹۰ ادامه داشت.

۱۳ تکاور شهید معروف تیپ صابرین سپاه نیز در زمان مبارزه با پژاک بوده است. قله «جاسوسان» به منطقه‌ای در ارتفاعات مرزی بین ایران و عراق قرار دارد که که برای سال‌های طولانی محل استقرار و فعالیت پژاک بوده است. در سال ۹۰ جمهوری اسلامی ایران تصمیم بر آزادسازی این ارتفاعات گرفت که این مأموریت به‌عهده یگان ویژه صابرین نیروی زمین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که اکنون به تیپ ویژه صابرین تبدیل شده، گذاشته شد.

خبرگزاری بسیج در گزارشی در شهریور ماه سال ۱۴۰۳ نوشته است که «طی این عملیات که در شهریور سال ۹۰ انجام شد، دلاورمردان این یگان در اوج مجاهدت و گمنامی و تحمل سخت‌ترین شرایط اقلیمی و جوی، موفق به رسیدن به آخرین سنگر این عناصر تروریستی شده و در ۱۳ شهریور سال ۹۰، ۱۳ نفر از نیرو‌های این یگان طی درگیری با عناصر پژاک ضمن از بین بردن بقایای این گروهک تروریستی به درجه رفیع شهادت نائل شدند».

تیپ صابریون و نحوه جذب متمایز نیرو‌ها

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در خبرگزاری میزان و پایگاه خبری مشرق نیوز، از آنجاییکه نوع نیرویی که به یگان صابرین می‌آید با دیگر یگان‌ها تفاوت دارد؛ نحوه عضو گیری نیز متفاوت است.

میزان در اینباره نوشته است که «داوطلب‌ترین، شجاع‌ترین و با سابقه‌ترین نیرو‌های رزمی برای یگان ویژه صابرین انتخاب می‌شوند و اولین نکته‌ای که صابرین را از دیگر یگان‌های نظامی متمایز می‌کند همین جذب داوطلبانه است».

مشرق نیوز نیز درباره نحوه جذب نیرو تاکید کرده است که «قوای جسمی و روحی نیرو‌های یگان صابرین برای اجرای مأموریت‌های خطرناک و سخت داخلی و برون مرزی بسیار بالاست؛ این نیرو‌ها در همه عرصه‌ها چه کوهستان، چه چتربازی، چه دریایی، چه پیاده و... دوره‌های آموزشی سختی را می‌گذرانند».

مشرق نیوز همچنین در گزارش دیگری درباره اموزش‌های تخصصی این نیرو‌ها نوشته است که «نیرو‌های این تیپ دوره‌های پیشرفته‌ای را در حوزه‌های عملیات کوهستان، جنگ نامنظم و چریکی، چتربازی نظامی، عملیات ضدتروریسم و نفوذ و شناسایی ویژه اموزش می‌بینند».

تیرماه سال ۱۴۰۳ ویدئو‌هایی از نحوه تمرین و امادگی این نیرو‌ها در رسانه‌های اصولگرا با عنوان «تمرینات حرفه‌ای و منحصر‌به‌فرد نیرو‌های ویژه صابرین سپاه» منتشر شد.

در دی ماه سال ۱۳۹۳ سردار «امان‌الله گشتاسبی» فرمانده وقت یگان ویژه صابرین در گفت‌وگوی با «دفاع پرس» درباره این تیپ نظامی گفته است: «نیرو‌های صابرین فقط یک مأموریت خاص دریایی، پیاده یا هوایی ندارند که در یک سطحی آموزش ببینند. بلکه باید در همه عرصه‌ها چه کوهستان، چه چتربازی، چه دریایی، چه پیاده و... دوره‌های آموزشی سختی را می‌گذرانند».

تیپ ویژه صابرین چیست و چرا فرمانده آن بعد از خبر عملیات تروریستی سازمان مجاهدین در پاستور تغییر کرد؟

او درباره ماموریت متمایز و ویژه تیپ صابرین که به دیگر نیرو‌های نظامی واگذار نشده است، نیز می‌گوید: «مقابله با معاندین که دنبال دهن‌کجی به ارزش‌ها و اساس انقلاب اسلامی هستند، تنها وظیفه ماست و به دیگر یگان‌های ویژه محول نشده است»

گشتاسبی در همین گفت‌و‌گو، با اشاره به مطالعه بر روی تجربیات ارتش کشور‌های دیگر در تاسیس این تیپ نظامی تاکید و البته تصریح کرده است که «ما خیلی متکی به تجارب گذشته نبودیم. چون نوع جنگ‌ها و مأموریت‌های امروز با گذشته کاملاً تفاوت دارد؛ لذا ضمن بهره‌برداری محدود از تجربیات سنوات گذشته، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این استعداد را دارد که خودش را با پدیده‌های نو، سازگار و آماده سازد».

مأموریت‌های عملیاتی تیپ صابرین؛ از پژاک تا داعش

مقابله با پژاک در غرب کشور به روایت فرماندهان تیپ صابریون نخستین و از موفق‌ترین عملیات‌های این نیروی نظامی است. بعد از آن در سال ۱۳۹۲ و پس از حادثه ربوده شدن پنج مرزبان ایرانی در سال ۱۳۹۲ در منطقه سراوان، سپاه مأموریت تأمین امنیت مرز‌های جنوب شرق را تشدید کرد و یگان صابرین برای مقابله با تحرکات «جیش‌العدل» به استان سیستان و بلوچستان اعزام شد.

بعد از آن با شکل‌گیری داعش در عراق و سوریه، نیرو‌های ویژه صابرین به عنوان بخشی از مأموریت‌های عملیاتی سپاه در این مناطق حضور یافتند و در عملیات‌های ویژه علیه هسته‌های داعش نقش‌آفرینی کردند.

تغییر فرمانده بعد از انتشار خبر حملات تروریستی در پاستور

اگرچه مشخصا سازمان مجاهدین خلق درباره عملیاتی که در منطقه پاستور تهران انجام شده غلو زیادی کرده است، اما رسانه‌های رسمی مثل مهر و تسنیم اصل این خبر را تایید کردند. همزمانی تغییر فرمانده تیپ صابریون با فاصله کمی بعد این رخداد قابل تحلیل است.