اختلاف بر سر آتشبس؛ آمریکا به فرمانده ارتش سودان ویزا نداد
اختلاف بر سر پیشنهاد آتشبس ۹۰ روزه، حضور عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش سودان در نشست مجمع عمومی سازمان ملل را با ابهام مواجه کرده است.
ایالات متحده از اعطای ویزا به ژنرال عبدالفتاح البرهان، فرمانده ارتش سودان، پیش از حضور برنامهریزیشده وی در سازمان ملل متحد خودداری کرده است؛ اقدامی که به گفته سودانیها و برخی منابع، با پیشنهاد آتشبس مورد حمایت ایالات متحده و مخالفت خارطوم مرتبط است.
بر اساس نوشته روزنامه فرامنطقهای القدس العربی، این اختلاف میتواند در مقطعی حساس از جنگ داخلی سودان، تنش میان واشنگتن و ارتش سودان را تشدید کند؛ جنگی که سازمان ملل آن را بزرگترین بحران انسانی جهان توصیف کرده است.
یک منبع ارشد سودانی گفت البرهان سفر خود به نیویورک را به تعویق انداخته اما هنوز اطلاعیه رسمی درباره رد درخواست صدور ویزای او دریافت نکرده است.
این منبع افزود: «ما در دولت سودان تأسف عمیق خود را ابراز میکنیم، زیرا این اقدام نقض منشور سازمان ملل و قوانین بینالمللی است.»
وی ادامه داد: «دولت سودان بر موضع روشن و ثابت خود در مسیر صلح تأکید دارد.»
الحارث ادریس الحارث، سفیر سودان در سازمان ملل از آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، خواست در این خصوص مداخله کند. او در نامهای توضیح داد که جلوگیری از حضور البرهان در مجمع عمومی، نقض تعهدات سازمان ملل در قبال کشورهای عضو خواهد بود.
یک منبع دیپلماتیک سودانی و یک تحلیلگر غربی نزدیک به مقامهای آمریکایی و سودانی گفتند به نظر میرسد صدور ویزا به موافقت البرهان با امضای آتشبس ۹۰ روزهای مشروط شده که مسعد بولس، مشاور ارشد آمریکا در امور عربی و آفریقایی، پیشنهاد کرده است.
وزارت خارجه آمریکا هنوز به درخواستها برای اظهارنظر درباره این موضوع پاسخ نداده است.
این بنبست، پایینترین سطح روابط آمریکا و سودان از زمان آغاز جنگ میان ارتش سودان و نیروهای شبهنظامی پشتیبانی سریع در آوریل ۲۰۲۳ توصیف شده و همزمان با آن شکل گرفته است که قرار بود البرهان روز پنجشنبه در مجمع عمومی سخنرانی کند.
یک منبع سودانی دیگر گفت محیی الدین سالم، وزیر خارجه سودان به جای البرهان سخنرانی خواهد کرد.
ارتش سودان نسبت به آتشبس پیشنهادی بولس که در تابستان مطرح شد، ملاحظاتی داشته است. منابع دیپلماتیک گفتهاند در صورتی که ویزای البرهان صادر نشود، بعید است او بیش از این در تلاشهای بولس مشارکت کند.
یک منبع دیپلماتیک سودانی گفت: «البرهان پیشنهاد «یا بپذیر، یا رد کن» را نمیپذیرد؛ هر پیشنهادی قابل اصلاح و تغییر است.»
سفیر سودان در سازمان ملل در نامه خود به گوترش خواستار مداخله فوری سازمان ملل نزد مقامهای آمریکایی برای تضمین صدور ویزا شد.
در این نامه آمده است: «اگر این وضعیت ادامه یابد، عملاً از حضور شخصی "رئیس یک کشور" عضو سازمان ملل در نشستهای مجمع عمومی جلوگیری خواهد شد.»
نگرانی شدید سازمان ملل
استفان دوجاریک، سخنگوی سازمان ملل، در بیانیهای گفت: «دبیرکل از گزارشهای مربوط به صادر نشدن ویزای ورود برای رئیس شورای حاکمیت انتقالی سودان، بهشدت نگران است.»
دبیرخانه سازمان ملل نیز اعلام کرد که بلافاصله این موضوع را با مقامهای آمریکایی مطرح کرده و به تعامل با آنها ادامه میدهد.
البرهان از سال ۲۰۱۹ رهبر سودان بوده است، هرچند اتحادیه آفریقا و برخی کشورهای غربی پس از کودتای سال ۲۰۲۱ که او همراه با محمد حمدان دقلو، فرمانده نیروهای پشتیبانی سریع، علیه دولت غیرنظامی انجام داد، حمایت از او و به رسمیت شناختن او را پس گرفتند.
با این حال، البرهان از زمان کودتای ۲۰۲۱ همچنان در مجمع عمومی سازمان ملل به نمایندگی از سودان سخنرانی کرده است.
البرهان روز دوشنبه در مقالهای که در مجله آمریکایی «فارن پالیسی» منتشر کرد، گفت هرگونه دستورالعمل خارجی درباره جنگ را رد خواهد کرد و افزود آتشبسهای پیشین تنها به نیروهای پشتیبانی سریع و حامیان آنها فرصت داده است تا صفوف خود را سازماندهی مجدد کنند.
او در ادامه افزود: «توافقهای آتشبس در طول این جنگ شکست خوردند، زیرا برای سودان و بدون مشارکت سودان تدوین شدند.»
بر اساس توافقی که بر اساس آن ایالات متحده میزبان مقر سازمان ملل متحد است، واشنگتن حق ندارد از اعطای ویزا خودداری کند، اما این کار را با محمود عباس، رئیس تشکیلات خودگردان فلسطین انجام داد.
روابط آمریکا و ارتش سودان در هفتههای اخیر نیز بر سر پیشنهاد واشنگتن برای گسترش دامنه تحریم تسلیحاتی موجود در دارفور، پایگاه نیروهای پشتیبانی سریع، به دیگر مناطق سودان متشنج شده است.
دقلو در سخنرانی خود هنگام بدرقه سربازانی که عازم نبرد بودند، گفت: «اکنون، حرف، حرف تفنگ است.»
عبدالله حمدوک، نخستوزیر سابق سودان، نیز این هفته برای شرکت در نشستهای مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک حضور دارد.
