پول گاز ایران در ترکیه | درآمدی که بهسادگی در اختیار تهران قرار نمیگیرد | ماجرا چیست؟
ترکیه اعلام کرده است که پرداخت پول گاز وارداتی از ایران، برخلاف یک معامله عادی تجاری، بهصورت مستقیم و آزادانه به تهران انجام نمیشود و درآمد حاصل از این صادرات تحت سازوکاری با محدودیتهای مالی قرار دارد.
به گزارش خبرفوری، مهمت شیمشک، وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه، با اشاره به سازوکار موجود میان آنکارا و واشنگتن توضیح داده است که ترکیه پول گاز خریداریشده از ایران را مستقیما به جمهوری اسلامی منتقل نمیکند. این منابع در حسابی نگهداری میشوند که مشمول مقررات و محدودیتهای سختگیرانه است و امکان برداشت و انتقال آزادانه آن وجود ندارد.
بر اساس این سازوکار، ایران تنها میتواند از موجودی این حساب برای خرید کالاهایی استفاده کند که در چارچوب تعیینشده مجاز شناخته شدهاند. مواد غذایی و دارو از جمله کالاهایی هستند که میتوان هزینه آنها را از این منابع پرداخت کرد. به این ترتیب، درآمد حاصل از صادرات گاز ایران به ترکیه عملا به پولی با قابلیت استفاده محدود تبدیل میشود؛ منابعی که در حساب وجود دارند اما دسترسی تهران به آنها تابع مقررات مشخص است.
بیشتر بخوانید:
بعد از جنگ چه بر سر اقتصاد میآید؟ | آتشبس کافی نیست؛ اقتصاد اعتماد میخواهد
از جیب فقرا تا باک ثروتمندان؛ بنزین به کدام خانهها میرسد؟
وقتی نفت دیگر قدرت سابق را ندارد | چرا افزایش قیمت نفت به سود ایران نیست؟
گرانی بنزین؛ تاکسیهای اینترنتی به آخر خط میرسند؟ | مسافران چه چیزهایی را حذف میکنند؟
این وضعیت نشان میدهد که تحریمهای آمریکا تنها بر صادرات نفت و گاز ایران اثر نمیگذارد، بلکه نحوه دریافت و استفاده از درآمد حاصل از صادرات انرژی را نیز تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، حتی اگر یک کشور همچنان مشتری انرژی ایران باشد، امکان انتقال مستقیم درآمد حاصل از این تجارت میتواند با محدودیت مواجه شود.
شیمشک همچنین با اشاره به وضعیت بازار انرژی ترکیه، سهم ایران در تأمین گاز این کشور را نسبتا محدود توصیف کرده است. این مسئله از نگاه آنکارا اهمیت ویژهای دارد، زیرا ترکیه در سالهای اخیر تلاش کرده است منابع تأمین انرژی خود را متنوع کند و وابستگی به یک یا چند تأمینکننده خاص را کاهش دهد.
وزیر خزانهداری و دارایی ترکیه همچنین تأکید کرده که آمریکا در حال حاضر به یکی از تأمینکنندگان اصلی گاز طبیعی مایعشده ترکیه تبدیل شده است. افزایش واردات LNG از آمریکا، در کنار سایر منابع انرژی، به آنکارا امکان میدهد گزینههای بیشتری برای تأمین نیازهای گازی خود داشته باشد.
برای ایران، اما مسئله تنها از دست رفتن بخشی از آزادی عمل در استفاده از درآمد صادرات گاز نیست. محدودشدن دسترسی به منابع ارزی میتواند بر توانایی کشور برای تأمین کالاهای مورد نیاز، مدیریت تجارت خارجی و انتقال منابع مالی نیز اثر بگذارد.
ماجرای پول گاز ایران در ترکیه نمونهای از پیچیدگی تجارت انرژی در شرایط تحریم است؛ بازاری که در آن فروش یک محموله گاز الزاما به معنای دسترسی آزادانه فروشنده به پول آن نیست. ایران ممکن است همچنان بتواند انرژی خود را به بازارهای منطقهای صادر کند، اما مسیر بازگشت درآمد و نحوه هزینهکرد آن، به اندازه خود صادرات اهمیت پیدا کرده است.
شیر گاز ببندم. الان نه وسط سرمای زمستان. تا عر دوغان پولشو دو دستی تقدیم کنه