منابع اسلامی درباه محیط زیست نیاز به ترجمه دارد

حجت ‎ الاسلام حسینعلی سعدی، مدیر دانشکده الهیات معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام در همایش «اسلام، طبیعت و محیط زیست» که از سوی انجمن علمی دانشجویی الهیات دانشگاه امام صادق(ع) امروز سه‌شنبه در تالار آیت‌الله مهدوی کنی دانشگاه امام صادق علیه‌السلام و با حضور اساتید حوزوی و دانشگاهی کشور برگزار شد، با بیان اینکه امروز مساله محیط زیست تبدیل به مسأله اول حیات بشر شده است و با بحران زیست محیطی و آلودگی به نحو جدی مواجه هستیم، گفت: امروز با توجه به ظرفیت عظیم علمی و معرفتی کشورمان به نظرم می‌توانیم بحران محیط زیست را برطرف کنیم که در این بین ظرفیت الهیات در مسأله محیط زیست یک ظرفیت بزرگ است، اما متأسفانه آنچنان که بایسته است مورد توجه واقع نشده است.

وی با بیان اینکه منابع اسلامی ما در خصوص صیانت از محیط زیست و مبارزه با مسائلی که محیط زیست را به خطر می اندزاد، سخن گفته ‎ اند، افزود: این منابع اسلامی اکنون نیاز به ترجمه دارد. بنابراین راهکارهای حفاظت از محیط زیست را در آثار علمای اسلامی بسیار ارزشمند می‌بینیم تا جایی که آثار متعددی در زمینه فقه محیط زیست تألیف کرده ‎ اند.

سعدی با توجه به توجه قرآن به مقوله طبیعت و محیط زیست گفت: خداوند در آیات قرآن به مسأله محیط زیست بسیار پرداخته است و این را در تفسیر آیاتی که در خصوص باد وجود دارد، می ‎ بینیم. به عنوان نمونه خداوند در سوره ذاریات با قسم به باد شروع می‌کند. نگاه قرآن درباره کارکردهای باد و تقسیم های انواع باد در آیات قرآن زیباست. همچنین وقتی نظرات مفسران ذیل اینگونه آیات را را نگاه می‌کنیم، مجموعه زیادی در حوزه فرهنگ‌سازی و پیشگیری از آلودگی وجود دارد.

مدیر دانشکده الهیات معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با اشاره به اینکه به دستور مرحوم آیت ‎ الله مهدوی کنی، دانشکده الهیات وارد الهیات کاربردی شد، افزود: ما امروز فقه ‎ های مضاف را تأسیس و پیگیری می‌کنیم. اکنون کرسی فقه محیط زیست در مجموعه مطالعات فقه بین رشته ‎ ای در دانشگاه ایجاد شده است و به همت دکتر حسینی که سابقه طولانی در مسأله فقه محیط زیست دارد، این کرسی اداره می‌شود. ما با تأکید بر الهیات کاربردی امروز می‌توانیم به حل مسائل بشر بپردازیم که یکی از مسائل، همین بحرانهای محیط زیستی است.

سعدی با تأکید بر سخن مقام معظم رهبری مبنی بر اینکه «مسأله میحط زیست را به گفتمان عمومی تبدیل کنیم» گفت: ما در حوزه مطالعات محیط زیست کشور می‌توانیم سهم زیادی در دانشکده الهیات دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام) ایفا کنیم. از دوستانی که دارای مسئولیت در سازمان محیط زیست هستند، درخواست داریم از این ظرفیت عظیم استفاده کنند.

وی با بیان اینکه در حوزه عرفان و تصوف ورود واژه ریح و باد یک بار معنایی عظیمی به خود گرفته است، گفت: در کافی کلینی احادیث با عنوان «حدیث الریح» داریم که به باد صبا و دبّور تقسیم می‌شوند. همچنین باد ویژگی و نقش اساسی در ایجاد حیات طیبه و محیط پاک در حیات انسان دارد. با توجه به تأکیدات قرآن و سنت، چرا فرهنگ‌سازی مناسبی برای حل بحران زیست محیطی با توجه به الهیات اسلامی صورت نمی ‎ گیرد؟ ما بعد از تولید می‌توانیم این ادبیات را به دنیا صادر کنیم.

مدیر دانشکده الهیات معارف اسلامی و ارشاد دانشگاه امام صادق علیه‌السلام با تأکید بر اینکه مراجع تقلید حوزه علمیه ورود در مساله محیط زیست کرده ‎ اند و صاحب تالیف هستند، افزود: من از متولیان و مدیران محیط زیست درخواست دارم از این ظرفیت عظیم استفاده شود. دانشگاه امام صادق (علیه‌السلام) ظرفیت بسیار ارزشمندی در حوزه فقه میان رشته ‎ ای دارد. و این ظرفیت عظیم امروز قابل ارائه است.

سعدی با اشاره به اینکه از مسائل فقهی باید در مقوله محیط زیست استفاده کنیم، گفت: از این منابع دینی غیر از اینکه در حوزه پیشگیری می‌توانیم استفاده کنیم، در حوزه تدوین نظام جامعه حقوقی که می‌تواند مسائل کیفری و بازدارنده محیط زیست را حل کند نیز می‌توانیم بهره ببریم. بنابراین ما از الهیات کاربردی و فقه حکومتی می‌توانیم برای حل مسائل جدی بشریت در حوزه آلودگی و حفاظات از منابع طبیعی استفاده کنیم.

وی با اشاره به اینکه پیامبر اکرم (ص) نسبت محیط زیست حساسیت بالایی داشتند، افزود: به عنوان مثال پیامبر(ص) نسبت به قطع درخت حساسیت زیادی داشتند تا جایی که درباره عاملین آن لعنت کردند.

منبع: تسنیم

10