انفجار نفتکش‌ها، نفت را به بالاترین سطح ۶ ماهه رساند/ نفت برنت بشکه‌ای ۱۱۷ دلار شد

بازار جهانی نفت در پایان ماه اکتبر(امروز ۳۱ اکتبر) شاهد جهشی چشمگیر بود؛ جایی که بالا گرفتن ناامنی‌ها در پیرامون تنگه هرمز و افزایش نگرانی‌ها درباره ازسرگیری درگیری میان ایران و آمریکا، بهای نفت را به بالاترین سطح خود در شش ماه گذشته رساند.

در پایان معاملات دیروز جمعه، بهای نفت برنت با رشد ۲.۴ درصدی به ۱۱۷ دلار و ۶۴ سنت در هر بشکه رسید. بهای این نفت شاخص در جریان دادوستدها حتی از مرز ۱۱۸ دلار هم گذشت. نفت وست‌تگزاس آمریکا نیز ۲.۰۸ درصد بالا رفت و در سطح ۱۰۴ دلار و ۱۲ سنت ایستاد. به این ترتیب، برنت در ماه اکتبر ۱۳.۶ درصد و نفت آمریکا ۱۵.۲ درصد گران‌تر شد؛ رشدی که نشان می‌دهد بازار نفت بیش از هر چیز چشم به رخدادهای امنیتی خلیج فارس و آینده صادرات نفت منطقه دوخته است.

به گزارش رویترز، ‌در روزهای پایانی ماه اکتبر، خبرهای پیاپی از رخدادهای دریایی در تنگه هرمز بار دیگر این آبراه راهبردی را در کانون توجه بازار انرژی جهان قرار داد. بر پایه گزارش‌هایی که منتشر شده، سپاه پاسداران از آتش گرفتن چهار نفتکش در پی رخدادهایی در تنگه هرمز و پیرامون آن خبر داده است.

در میان این گزارش‌ها، سخن از برخورد برخی شناورها با مین‌های دریایی نیز به میان آمده است. همزمان، سازمان عملیات تجارت دریایی انگلیس از برخورد یک نفتکش با یک پرتابه هنگام خروج از تنگه هرمز خبر داد. همچنین در جنوب جزیره لاوان، آتش‌سوزی در یک کشتی گزارش شد؛ رخدادی که بدون آسیب به خدمه پایان یافت. برآوردها نشان می‌دهد تنها در ماه اکتبر دست‌کم ۳۵ رخداد و حمله علیه کشتی‌ها در آب‌های خلیج فارس و تنگه هرمز روی داده است.

رفت‌وآمد کشتی‌ها نیز همچنان نزدیک به ۷۰ درصد پایین‌تر از اندازه پیش از جنگ بوده، هرچند در هفته‌های گذشته نشانه‌هایی از بهبود رفت‌وآمد دیده شده است. به گزارش رویترز، همین شرایط برای بازار نفت یک پیام روشن دارد. هر اندازه رفت‌وآمد نفتکش‌ها در هرمز دشوارتر شود، نگرانی درباره رسیدن نفت خاورمیانه به بازارهای جهانی بیشتر خواهد شد و همین نگرانی می‌تواند بهای نفت را بالا نگه دارد

دیپلماسی زیر سایه تهدیدهای واشنگتن

افزایش قیمت نفت در حالی رخ داده که همزمان تلاش‌های سیاسی برای پایان دادن به درگیری‌ها ادامه دارد. بر پایه گزارش رویترز، میانجی‌های قطری روز جمعه بار دیگر راهی تهران شدند تا برای رسیدن به یک توافق میان ایران و آمریکا تلاش کنند. رسانه‌های ایرانی نیز از دریافت پیامی از سوی جی‌دی ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، درباره ازسرگیری گفت‌وگوها خبر داده‌اند؛ هرچند هنوز پاسخی رسمی از سوی تهران منتشر نشده است. با این حال، بازار همچنان با احتیاط به این روند نگاه می‌کند. نگرانی از آنکه دولت ترامپ پس از انتخابات میان‌دوره‌ای کنگره آمریکا در سوم نوامبر بار دیگر به گزینه نظامی روی بیاورد، سبب شده چشم‌انداز آرام شدن بازار انرژی همچنان شکننده باشد.

در واقع، سیاست فشار و تهدید نظامی واشنگتن نه‌تنها نتوانسته نگرانی‌ها درباره آینده منطقه را از میان ببرد، بلکه هر بار با بالا گرفتن احتمال درگیری، یک موج تازه از نگرانی را به بازار نفت جهانی وارد کرده است. موج ناامنی به تأسیسات نفتی منطقه رسیدبه گزارش رویترز دامنه تنش‌ها تنها به تنگه هرمز محدود نمانده است. در عربستان نیز گروه انصارالله از حمله به شماری از تأسیسات نفتی، از جمله مراکز وابسته به آرامکو، خبر داده است؛ هرچند درباره میزان خسارت واردشده به این مراکز هنوز بررسی مستقلی منتشر نشده است. گسترش چنین تهدیدهایی در کنار ناامنی مسیرهای کشتیرانی، نگرانی بازار را نسبت به پایداری عرضه نفت منطقه بیشتر کرده است؛ منطقه‌ای که بخش بزرگی از نفت مورد نیاز اقتصاد جهان از آن عبور می‌کند.

اروپا هم هزینه جنگ را می‌پردازد

پیامدهای جنگ تنها گریبان بازار نفت را نگرفته و اروپا نیز هزینه سنگینی برای بحران انرژی پرداخته است. فریدریش مرتس، صدراعظم آلمان، گفته است جنگ بیش از ۱۰۰ میلیارد یورو، برابر با نزدیک به ۱۱۲ میلیارد دلار، به هزینه‌های انرژی اروپا افزوده است. هرمز، برگ برنده بازار نفتافزایش بیش از ۱۳ درصدی بهای برنت در یک ماه، بیش از آنکه تنها یک رشد قیمتی باشد، بازتاب نگرانی عمیق بازار از آینده امنیت انرژی است. تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انرژی جهان به شمار می‌رود و هر رخداد در این آبراه می‌تواند بهای نفت را در بازارهای جهانی جابه‌جا کند.

در چنین شرایطی، توان ایران برای اثرگذاری بر امنیت و رفت‌وآمد در این گذرگاه راهبردی، به یکی از مهم‌ترین متغیرهای پیش روی بازار تبدیل شده است. در سوی دیگر، آمریکا با ادامه سیاست تهدید و فشار نظامی، خود را در برابر یک دوراهی دشوار قرار داده است: ادامه جنگ می‌تواند هزینه انرژی را در سراسر جهان بالا ببرد و پایان دادن به تنش‌ها نیز نیازمند پذیرش این واقعیت است که نمی‌توان امنیت منطقه را تنها با فشار و قدرت نظامی مدیریت کرد. اکنون بازار نفت در انتظار روشن شدن همین معادله است؛ معادله‌ای که یک سوی آن دیپلماسی و سوی دیگر آن تهدیدهای نظامی واشنگتن قرار دارد و در میانه آن، تنگه هرمز همچنان یکی از مهم‌ترین اهرم‌های اثرگذار بر بهای نفت جهان است.