فاجعه قدرت خرید خودرو | با حقوق ۲۴ میلیون، خرید ارزانترین خودرو چند سال طول میکشد؟
افزایش قیمت خودرو در ایران دیگر فقط به فاصله میان قیمت کارخانه و بازار محدود نمیشود. حتی اگر شکاف قیمتی و حاشیه سود واسطهها را کنار بگذاریم، بهای رسمی خودروهای صفرکیلومتر برای بخش قابلتوجهی از حقوقبگیران به اندازهای افزایش یافته که خرید نقدی آن، به سالها پسانداز تمام درآمد ماهانه نیاز دارد.
به گزارش خبرفوری، بررسی قیمت کارخانهای ۱۵ خودروی اقتصادی و پرتیراژ نشان میدهد یک کارگر متأهل دارای یک فرزند با درآمد ماهانه حدود ۲۴ میلیون تومان، حتی برای خرید ارزانترین خودروهای موجود نیز باید چند سال تمام درآمد خود را کنار بگذارد؛ آن هم در شرایطی که در محاسبات، هزینههای زندگی صفر در نظر گرفته شده است.
چند سال برای خرید یک خودرو؟
بر اساس این بررسی، قیمت کارخانهای کوییک RS حدود ۷۷۹ میلیون تومان است. بنابراین یک کارگر با حقوق ۲۴ میلیون تومانی، در صورت پسانداز کامل درآمد، به حدود ۳۲ ماه، معادل دو سال و شش ماه، زمان نیاز دارد تا بتواند این خودرو را خریداری کند.
بیشتر بخوانید:
فرمول قیمتگذاری خودرو عوض شد | موج جدید گرانی در راه است؟
بازار خودرو در ۶ ماه؛ ۳۷ درصد جهش، ۶ درصد سقوط | شوکهای پیاپی به بازار خودرو
واردات خودروهای کارکرده آزاد شد؛ آیا قیمت خودرو پایین میآید؟ | چه خودروهایی امکان ورود دارند؟
مجوز بنز و پورشه، وسط دعوای ارزی | پشت پرده دعوای واردات خودرو چیست؟
برای ساینا S با قیمت حدود ۹۹۲ میلیون تومان، این مدت به ۴۱ ماه یا سه سال و چهار ماه میرسد. فاصله در خودروهای گرانتر بیشتر میشود؛ بهعنوان نمونه، پژو ۲۰۷ اتوماتیک با قیمت حدود ۲ میلیارد و ۱۳۴ میلیون تومان، معادل نزدیک به ۸۸ ماه حقوق این کارگر است؛ یعنی بیش از هفت سال پسانداز کامل.
در بخش خودروهای مونتاژی نیز شرایط دشوارتر است. خرید فیدلیتی الیت با قیمت حدود ۵ میلیارد و ۱۷۶ میلیون تومان برای همین فرد به ۲۱۵ ماه، معادل حدود ۱۷ سال و ۹ ماه پسانداز نیاز دارد.
حتی درآمد ماهانه ۱۰۰ میلیون تومان نیز فاصله را بهطور کامل از بین نمیبرد. فردی با چنین درآمدی برای خرید کوییک حدود هفت ماه و برای فیدلیتی الیت بیش از چهار سال زمان نیاز دارد. برای پژو ۲۰۷ نیز این زمان حدود ۱۵ ماه و برای هایما S8 حدود ۳۴ ماه برآورد شده است.
مسئله فقط قیمت نیست
این ارقام نشان میدهد مسئله خودرو از یک اختلاف قیمت میان کارخانه و بازار فراتر رفته است. در سالهای گذشته، بخش مهمی از انتقادات متوجه شکاف قیمت کارخانه و بازار و نقش واسطهها بود؛ اما اکنون حتی قیمت رسمی کارخانه نیز برای بسیاری از خانوارها خارج از توان درآمدی قرار گرفته است.
از سوی دیگر، مقایسه با برخی بازارهای نوظهور نشان میدهد دسترسی به خودرو فقط به نسبت قیمت خودرو و دستمزد وابسته نیست. در کشورهایی مانند ترکیه و مکزیک، در کنار خرید نقدی، ابزارهایی مانند وام، اعتبار خرید و لیزینگ نیز در دسترس مصرفکننده قرار دارد. در نتیجه، خانوار الزاماً مجبور نیست تمام قیمت خودرو را از محل پسانداز چندساله تأمین کند.
در ایران اما محدود بودن ابزارهای اعتباری، افت قدرت خرید و افزایش هزینههای ضروری زندگی، امکان خرید کالاهای بادوام را برای بسیاری از خانوارها کاهش داده است. به این ترتیب خودرو بهتدریج از یک کالای مصرفی به داراییای تبدیل شده که خرید آن برای بخشی از جامعه به یک هدف چندساله یا حتی چنددهساله تبدیل میشود.
چرا دسترسی به خودرو دشوارتر شده است؟
مرتضی افقه، اقتصاددان، معتقد است سطح فعلی دستمزدها عمدتاً صرف هزینههای جاری و معیشت میشود و افزایش قیمت کالاهای اساسی، درمان و آموزش باعث شده خرید کالاهای بادوام برای خانوارها دشوارتر شود. به گفته او، خودروسازان نیز به دلیل مشکلات مالی توان کافی برای ارائه طرحهای گسترده اقساطی و لیزینگ ندارند.
وحید محمودیاصل، کارشناس اقتصادی، نیز ریشه مشکلات بازار خودرو را در مجموعهای از مسائل اقتصادی، مدیریتی، تحریمها، هزینه بالای تولید و افت بهرهوری میداند. از نگاه او، راهکارهای کوتاهمدت نمیتوانند مشکل اصلی را حل کنند و کاهش فشارهای اقتصادی و فراهم شدن امکان فعالیت عادیتر صنعت، پیششرط بهبود شرایط است.
خودرو؛ کالایی خارج از توان خانوار
برآیند این ارقام نشان میدهد حتی حذف کامل فاصله قیمت کارخانه و بازار نیز الزاماً خودرو را به سبد خرید طبقه متوسط و پایین بازنمیگرداند. وقتی قیمت رسمی خودرو چندین برابر درآمد سالانه یک حقوقبگیر است، مشکل اصلی دیگر فقط سازوکار بازار نیست؛ بلکه شکاف میان درآمد خانوار و قیمت کالاهای بادوام است.
در چنین شرایطی، سیاستگذار با پرسشی جدی روبهروست: چگونه میتوان قدرت خرید خانوار را به سطحی رساند که خودرو دوباره از یک هدف دور از دسترس به بخشی از سبد دارایی و مصرف خانوار تبدیل شود؟
دیگه هر کاری دوست دارین بکنین. آب که از سر گذشت چه یه وجب چه صد وجب.
همون بهتر که نشه خرید این آشغال ها رو
انشالله به خاک سیاه بشینند