خبرفوری ابعاد روانی مصرف گرایی را بررسی می کند؛

لاکچری‌بازی در شرایط فشار اقتصادی / کشور در محاصره است، اما برخی عطش برند خارجی دارند!

خبرنگار:

قیمت یک دست مبل مینیمال در ابتدای سال 1403، 25 میلیون تومان بود. امسال قیمت آن به 150 میلیون تومان رسیده است. ما فقیرتر شدیم اما در کمال شگفتی تمایل به زندگی لوکس رو به افزایش است.

لاکچری‌بازی در شرایط فشار اقتصادی / کشور در محاصره است، اما برخی عطش برند خارجی دارند!

به گزارش خبر فوری، گرایش به مصرف کالاهای لوکس با وجود افزایش فشار‌های اقتصادی و کاهش قدرت خرید مردم کاهش نیافته است.

شاید در ظاهر مردم خرید برخی کالاها را کاهش داده یا از لیست خود خارج کرده‌اند اما تمنای خرید همچنان وجود دارد. این در حالی است که این کالاهای لوکس اغلب وارداتی است و زمانی که به سبک زندگی غربی‌ها نگاه می‌کنیم، مردم کشورهایی که داشتن کالاهای لوکسشان حسرتی بر دل ماست اغلب از آن‌ها استفاده نمی‌کنند.

ریشه اصلی وابستگی به برندهای خارجی، تبلیغات مافیای واردات است که عطشی سیری ناپذیر در دریافت دلارهای دولتی و‌واردات کالاهای لوکس دارد. آن هم در شرایطی که کشور در شرایط بحران اقتصادی است و محاصره دریایی و تحریم، گلوی اقتصاد ایران را می فشارد.

اما واقعا چرا درحالی که گاهی حتی دارو هم در دسترس نیست، هنوز برخی دمبال لاکچری بازی با لوازم خانگی خارجی هستند؟

به منظور بررسی چرایی این موضوع به سراغ یکی از جامعه شناسان رفتیم. دکتر محمدرضا رنجبر محمدی معتقد است این پدیده یک تناقض ظاهری است؛ هرچه فشار اقتصادی بیشتر می‌شود، الزاماً میل به نمایش مصرف کمتر نمی‌شود و حتی در برخی موارد می‌تواند بیشتر هم بشود. دلیلش این است که مصرف فقط برای رفع نیاز نیست، بلکه در جامعه امروز به ابزاری برای هویت‌سازی، کسب منزلت اجتماعی و دریافت تأیید دیگران تبدیل شده است.

مصرف فقط برای رفع نیاز نیست، بلکه در جامعه امروز به ابزاری برای هویت‌سازی، کسب منزلت اجتماعی و دریافت تأیید دیگران تبدیل شده است

 

نمایش موقعیت اجتماعی با برخی کالاها

وی افزود: از منظر جامعه‌شناسی، مفهوم مصرف نمایشی تورستین وبلن به خوبی این وضعیت را توضیح می‌دهد. یعنی فرد گاهی یک کالا یا سبک زندگی را نه فقط به دلیل نیاز واقعی، بلکه برای نشان دادن موقعیت اجتماعی خود مصرف می‌کند. امروز شبکه‌های اجتماعی نیز این مسئله را تشدید کرده‌اند. برای مثال، ممکن است خانواده‌ای از نظر اقتصادی تحت فشار باشد، اما همچنان برای خرید خودروی گران‌تر، تلفن همراه برند، لباس خاص یا سفر پرهزینه تلاش کند، چون احساس می‌کند نمایش این سبک زندگی بخشی از جایگاه اجتماعی اوست.

به گفته رنجبر محمدی از طرف دیگر، نظریه مقایسه اجتماعی توضیح می‌دهد که افراد خودشان را با دیگران مقایسه می‌کنند؛ در حالی که آنچه در شبکه‌های اجتماعی می‌بینند معمولاً بخش انتخاب‌شده و ویترینی زندگی دیگران است. در نتیجه، فرد ممکن است درآمد و هزینه‌های واقعی خودش را با تصویری از زندگی دیگران مقایسه کند که اساساً تمام واقعیت زندگی آنها را نشان نمی‌دهد. همین مسئله می‌تواند احساس عقب‌ماندن و فشار برای شبیه‌شدن به دیگران را افزایش دهد.

این جامعه شناس ادامه داد: بنابراین، مسئله را نباید صرفاً به ولخرجی یا تجمل‌گرایی مردم تقلیل داد. پشت بخشی از این رفتارها، نیاز به منزلت، دیده‌شدن، تعلق اجتماعی و حتی جبران نمادین فشارهای اقتصادی قرار دارد.

مردم باید سواد رسانه‌ای خود را ارتقا دهند

این پژوهشگر اجتماعی معتقد است راهکار هم صرفاً این نیست که به مردم بگوییم کمتر مصرف کنند. برای مثال، در حوزه سواد رسانه‌ای می‌توان به جوانان آموزش داد که چگونه یک صفحه اینستاگرامی‌ را از نظر تبلیغ پنهان، نمایش گزینشی زندگی و ایجاد مقایسه اجتماعی تحلیل کنند. وقتی فرد متوجه شود آنچه در فضای مجازی می‌بیند لزوماً واقعیت کامل زندگی دیگران نیست، فشار روانی برای شبیه‌شدن به آن سبک زندگی کاهش پیدا می‌کند.

وقتی فرد متوجه شود آنچه در فضای مجازی می‌بیند لزوماً واقعیت کامل زندگی دیگران نیست، فشار روانی برای شبیه‌شدن به آن سبک زندگی کاهش پیدا می‌کند

 

به گفته رنجبر محمدی راهکار دیگر این است که برای منزلت اجتماعی، مسیرهای غیرمادی بیشتری ایجاد کنیم. مثلاً در محله‌ها، دانشگاه‌ها و محیط‌های اجتماعی از افرادی که در فعالیت‌های داوطلبانه، فرهنگی، علمی‌ یا حل مسائل محله مشارکت می‌کنند، تقدیر شود. در این صورت، یک جوان می‌تواند از طریق دانش، مهارت، خلاقیت و مشارکت اجتماعی هم دیده و محترم شود و منزلت اجتماعی خود را فقط از طریق برند، خودرو یا کالاهای گران‌قیمت تعریف نکند.

از کجا لوازم خانگی قسطی بخریم؟

وی افزود: همچنین باید تفریح و تجربه اجتماعی را از انحصار مصرف گران خارج کنیم. توسعه فرهنگسراها، کتابخانه‌ها، فضاهای ورزشی، پارک‌های شهری و برنامه‌های هنری و اجتماعی کم‌هزینه می‌تواند به خانواده‌ها امکان دهد بدون پرداخت هزینه‌های سنگین، تجربه اجتماعی باکیفیتی داشته باشند. نتیجه این است که اوقات فراغت کمتر با خرید و مصرف گران‌قیمت گره می‌خورد.

این جامعه شناس با اشاره به نقش رسانه نیز گفت: در حوزه رسانه و تبلیغات نیز می‌توان الگوهای متنوع‌تری از موفقیت را به جامعه معرفی کرد. وقتی در کنار نمایش خودرو، خانه، سفر و کالاهای لوکس، داستان معلم، پژوهشگر، ورزشکار، کارآفرین یا فردی که برای حل مسئله محله خود فعالیت کرده نیز برجسته شود، تعریف موفقیت در جامعه از «بیشتر داشتن» به سمت «توانمندتر و مؤثرتر بودن» حرکت می‌کند.

وی تاکید کرد: حتی در سطح فردی نیز می‌توان از راهکارهای ساده‌ای استفاده کرد. مثلاً قبل از خرید یک کالای گران‌قیمت از خودمان بپرسیم: اگر قرار نبود کسی این کالا را ببیند، باز هم آن را می‌خریدم؟ این سؤال ساده کمک می‌کند تفاوت میان مصرف برای نیاز و مصرف برای نمایش را بهتر تشخیص دهیم.

 

قبل از خرید یک کالای گران‌قیمت از خودمان بپرسیم: اگر قرار نبود کسی این کالا را ببیند، باز هم آن را می‌خریدم؟ این سؤال ساده کمک می‌کند تفاوت میان مصرف برای نیاز و مصرف برای نمایش را بهتر تشخیص دهیم

 

برنامه فرهنگی نمی‌تواند فشار اقتصادی را بکاهد

این کارشناس همچنین به تفکیک برنامه‌های فرهنگی و اقتصادی نیز اشاره کرد و افزود: البته در کنار همه این اقدامات، نباید عامل اقتصادی را نادیده گرفت. هیچ برنامه فرهنگی نمی‌تواند جای کاهش ناامنی و فشار اقتصادی را بگیرد. هرچه آینده اقتصادی برای خانواده‌ها قابل پیش‌بینی‌تر باشد، امکان برنامه‌ریزی مالی و مصرف عقلانی نیز بیشتر می‌شود.

رنجبر محمدی متذکر شد: بنابراین هدف جامعه‌شناختی، مبارزه با مصرف نیست؛ مسئله این است که ارزش انسان را از قیمت کالاهایی که مصرف می‌کند جدا کنیم. اگر این اتفاق بیفتد، فشار اجتماعی برای زندگی نمایشی کاهش پیدا می‌کند و منابع خانوار می‌تواند بیشتر به سمت رفاه واقعی، آموزش، تجربه، روابط اجتماعی و کیفیت زندگی هدایت شود.

 

منبع: خبر فوری
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 44
  • ناشناس

    لاکچری بازی کجا بود؟!!!
    همه دیگه کم آوردن.

  • ناشناس

    ازبس کالاهای ایرانی آشغاله جارو برقی پاکشوما خریدم باید یکی بغلش کنه که رو زمین غلت نخوره بشه جارو کرد

    نظرات شما -
    • ناشناس

      😂😂😂

    • ناشناس

      پاکشوما آشغاله

  • علی

    علتش کاملا معلومه چون قوه قضاییه خوابه و از از فساد سیستماتیک جلوگیری نمیشه

    نظرات شما -
    • ناشناس

      شاه دزد که نمیتونه دزدارو بگیره!!

  • ناشناس

    مردم ایران، مردم کره شمالی، غزه، یمن، حزب الله و... نیستند
    نفهمید و هیچ وقت هم نخواهید فهمید

  • ناشناس

    مردم هر طور دوست دارن خرید میکنن به هیچ کس هم ربط نداره ، اونی که جنگ را راه انداخته باید فکر این مسئله باشه

  • ناشناس

    همونجور که سیگار کشیدن به بعضیا نمیاد، بنز هم نمیاد ... ایزی تامام تامام🚬

  • کارشناس

    این مطلب خیلی درست و واقعی و در عین حال بسیار مفید بود مرسی🌺🙏

  • ناشناس

    سقوط اخلاقیات و ارزش‌های انساني

  • علی

    راز موفقیت انقلاب در تقلید از نوع زندگانی یمنی هاست
    مجاهد
    با حداقل امکانات و غذا و دست کشیده از تجملات دنیوی
    و همواره در حال مبارزه با استکبار

    نظرات شما -
    • وحید

      پس منتظر چی هستی پاشو برو پیش پدرانت از نزدیک تقلید کن و ازشون فیض ببر

    • ناشناس

      ایشالا روزی بشه همتون برین پیش الگوهاتون توی یمن و افغانستان

    • ناشناس

      همون کوتوله های دزد دریایی رو میگی؟

    • ناشناس

      دست مادرت رو بگیر برو یمن

    • ناشناس

      با گندم جو که میکاریم اقتصاد میکنیم و ....ای لعنت به این تفکر

  • چای دبش باغ ازگل ک

    دو درصدی های وطن فروش پایداریچی دنبال برند های معروف هستند ما ملت شریف ایران با درد و رنج‌های فراوان یک لقمه نان خالی هم برای شام شب نداریم

    نظرات شما -
    • ناشناس

      معمولا اینجور آدمها مشکلات فراوان در زندگی شخصی شون دارند گول ظاهرشون نخورید

  • ناشناس

    از بازاری های خرپول تاحالا کسی یک پست و استوری ندیده

  • ناشناس

    امروز رفتم سبد کالام مرغ بخرم مرغ فروش گفت با سبد کالا نمیدیم . الان من چه گلی بزارم سرم ؟

  • ناشناس

    به مقام حیوانیت رسیدیم

  • ناشناس

    اره همش تقصیر مردمه که توقعشون زیاده
    چرا مزخرف مینویسین

  • ناشناس

    بجای فضای چرت اینستاگرامی فرهنگ سازی بکنید مردم اینستا ندارند تا جامعه سالم باشه

  • لیلا

    حقمون خیلی بیشتر ازاین عطشه عطشهای زیادی ملت دارن اما نمیزارن

  • ناشناس

    لاکچری بازی؟؟؟
    اولا محصواات ساخت داخل هم قیمتشون کم نیست دوما مردم می بینند اگر یک کالای با کیفیت بخرند بسیار به نفعشونه تا اینکه یک وسیله با نصف قیمت ولی بی کیفیت و با عمر کوتاه بخرند.

  • ناشناس

    فضولی تو زندگی مردم به شماها نیومده. به شما چه که مردم با پولشون دوست دارن چی بخرن ؟

  • ناشناس

    جنس ایرانی خریدن یعنی پول دور ریختن

  • ناشناس

    کالای ایرانی به درد نمی خوره

  • ناشناس

    لاکچری‌بازی نیست! پولمون رو با زحمت به دست آوردیم، نمی‌خوایم با خرید جنس چینی با برند ایرانی بریزیمش تو چاه!

  • ناشناس

    سرتونو از تنتون جدا کنن بازم دلم خنک نمیشه.

  • وطن

    اگه ما و اطرافیانمون مردمیم خبری از لاکچری بازی نیست /مردم به زور شکم خود رو سیر میکنند

  • ناشناس

    یک جشن عروسی رفتیم و آمدیم ، به اندازه سه ماه از مخارج زندگی عقب افتادم. لاکچری چه صيغه ایه

  • 😤

    بگو قسطی بازی،
    خرید ساده ترین اقلام ممکن شده با اعتبار اسنپ پی، دیجی پی، اعتبار تارا، مارا، آوانو... و انواع برنامه های وامی. دیگه اعتباری برای شخصیت مون باقی نگذاشتید... خرید اینترنتی و آنلاینم که خرید ریسکی و چشم بسته س

    نظرات شما -
    • 🪴

      دقیقا ً😐 اتفاقا ‌ً بخر قسطی بعمد که بدونن چقد بیچاره هستن مردم تا میتونید قسطی بخرید بعمد
      شورت هم قسطی بخرید

  • ناشناس

    از کدوم مردم حرف می‌زنید چند درصد مفت خور شدن همه‌ مردم !

  • ناشناس

    فکر کردی کارمند و کاسب کارگر معمولی میتونه لاکچری بازی دراره نه
    فقط ویژه خوارا و آغازاده ها و نوکرهای آنها که وصلند میتونند

  • ناشناس

    دوست دارن بخرن به تو چه و به ما چه. مگه پول ننه و بابلی ما یا شما رو خرج میکنن؟؟

  • ناشناس

    خریدن جنس ایرانی به زور زننده است. تولید کننده ایرانی باید بتونه کیفیت خوب ارائه بده تا ازش حمایت بشه. نمیشه هر آشغالی خرید صرفا برای حمایت که.

  • سعید

    وقتی قیمت یه تلویزیون مثلا ۶۵ اینچ ایرانی مث ایکس ویزن ۲۵۰ میلیون تومنه ولی قیمت برند خارجی مث ال جی ۱۵۰ تومنه مگه کسی مغز خر خورده بیاد ایرانی بخره؟
    چرت و پرت نگید لطفا.

  • محمد

    مشکل عدم اعتماد مردم است. چرا باید اعتماد کنند. تو کشوری که حتی تولید کننده نمونه و کالای نمونه با رشوه انتخاب میشود. در کشوری که تولید کنندگان در کمال نامردی و بدعهدی جنس بی کیفیت و با شرایط گارانتی چپاول مشتری فعالیت میکنند چرا باید مردم به تولید داخلی اعتماد کنند. یخچال دست دوم ال جی به یخچال نو ایرانی ارجحیت دارد.

  • ناشناس

    کی رو میگی دروغ نگو
    اونا که برند خارجی می خرند در این ایام بی پولی یک عده اندک هستند که میلیاردی پول دارند و دستشون توی کاره یا وصلند به رانت و احتکار و غیره و والا ما مردم عادی توی خرج معمولی موندیم آره قربونش آره جوجه

  • ناشناس

    تحلیل کاردست و عالی مرسی از آقای دکتر و مرسی از خبر فوری.....

  • ناشناس

    واقعا درسته که وضعیت اقتصادی به همه فشار اورده ولی بنظرم هنوز خیلی ها چشم به هم چشمی و مقایسه حسادت از تین حرفا باعث میشه حتی با قرض کردن بروند کالای لوکس بخرند