«ارابه مرگ» میلیاردی شد | داستان عجیب پرایدهای کلکسیونی چیست؟
خبرنگار: میثم اسماعیلیدر بازار خودروی ایران، گاهی یک آگهی کافی است تا مرزهای معمول قیمتگذاری را جابهجا کند؛ این بار نوبت به خودرویی رسیده که سالها نماد خودروهای اقتصادی و ارزانقیمت بود.
به گزارش خبرفوری، پراید صندوقدار صفرکیلومتر مدل ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ که حالا برخی نمونههای باقیمانده آن با عنوان «کلکسیونی» آگهی میشوند، به محدوده قیمت یک میلیارد و ۲۰۰ تا یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان رسیدهاند. البته باید توجه داشت که این ارقام، قیمتهای پیشنهادی در آگهیها هستند و الزاما به معنای انجام معامله با همین قیمت نیستند. یک نمونه پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۸ صفرکیلومتر نیز اخیرا با قیمت یک میلیارد و ۶۰ میلیون تومان خبرساز شده است.
ارابه مرگی که میلیاردی شد
روزگاری نهچندان دور، پراید نماد خودروی ارزانقیمت در ایران بود؛ خودرویی که بسیاری از خانوادهها با هدف کاهش هزینههای خرید و نگهداری به سراغش میرفتند. حالا اما شرایط بازار به جایی رسیده که برخی نمونههای صفرکیلومتر و قدیمی این خودرو، با قیمتهایی بالاتر از یک میلیارد تومان آگهی میشوند؛ اتفاقی که شاید اگر چند سال پیش مطرح میشد، بیشتر به یک شوخی شبیه بود تا واقعیت بازار.
بیشتر بخوانید:
کورس ایرانخودرو و سایپا در افزایش قیمت | گرفتار در انحصار، گرانی و سقوط کیفیت
قیمت خودروی محمدرضا گلزار چقدر است؟ | رژه میلیاردی از میان صفِ گوشت
قیمت خودرو ۵۳ سال پیش در چنین روزهایی!
عربستانیها ۶۵۷۴ خودروی بیاموی را پس دادند!
داستان از معدود پرایدهای صندوقداری آغاز میشود که مدلهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ هستند، اما به دلایل مختلف همچنان بدون کارکرد در پارکینگ باقی ماندهاند. توقف تولید پراید از سال ۱۳۹۸ آغاز شد و آخرین نسخههای سدان این خودرو در سال ۱۳۹۹ از خط تولید خارج شدند. همین توقف تولید باعث شده نمونههای واقعا صفرکیلومتر و دستنخورده این خودرو به کالایی کمیاب تبدیل شوند.
از «خودروی اقتصادی» تا «کالای کمیاب»
منطق قیمتگذاری این خودروها با پرایدهای کارکرده تفاوت دارد. وقتی تولید یک خودرو متوقف میشود و نمونههای صفر آن نیز بهتدریج از بازار ناپدید میشوند، موضوع «کمیابی» وارد معادله قیمت میشود.
در سالهای گذشته، پراید صفرکیلومتر مدلهای ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ با قیمتهایی در محدوده چند ده یا چند صد میلیون تومان خریدوفروش میشدند. برای نمونه، در آمارهای بازار مربوط به سالهای گذشته، پراید ۱۳۱ مدل ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹ در محدوده حدود ۱۰۰ تا ۱۱۰ میلیون تومان قیمتگذاری شده بود.
اما امروز همان خودرو، اگر واقعا صفر و بدون استفاده باقی مانده باشد، میتواند چندین برابر قیمت تاریخی خود آگهی شود.
«کلکسیونی»؛ واژهای که قیمت را بالا میبرد
عبارت «پراید کلکسیونی» شاید در نگاه اول عجیب به نظر برسد، اما در بازار خودرو مفهومی مشخص دارد. یک خودرو زمانی میتواند برای برخی خریداران ارزش کلکسیونی پیدا کند که تولید آن متوقف شده، نمونه سالم و دستنخورده آن کمیاب شده و شرایط نگهداری یا مشخصات آن برای علاقهمندان جذاب باشد.
با این حال، نباید هر پراید قدیمی را خودروی کلکسیونی دانست. تفاوت مهمی میان قیمت آگهی و قیمت واقعی معامله وجود دارد. فروشنده میتواند برای یک خودروی کمیاب عدد مورد نظر خود را روی آگهی قرار دهد، اما تنها زمانی میتوان از ارزش واقعی آن سخن گفت که خریداری حاضر باشد همان مبلغ را پرداخت کند.
همین نکته درباره قیمتهای میلیاردی پراید نیز اهمیت زیادی دارد؛ این ارقام بیشتر از آنکه نمایانگر قیمت عمومی پراید باشند، بازتاب شرایط خاص نمونههای صفرکیلومتر و کمیاب هستند.
پارکینگ هشتساله؛ واقعا صفر یا فقط کمکار؟
اما یک سؤال مهمتر وجود دارد: آیا خودرویی که چندین سال در پارکینگ متوقف بوده، واقعا از نظر فنی همان خودروی «نو» محسوب میشود؟ پاسخ لزوما مثبت نیست. خودرویی که سالها حرکت نکرده، ممکن است کیلومترشمار آن عدد بسیار پایینی نشان دهد، اما گذر زمان روی قطعات مختلف اثر میگذارد. لاستیکها، باتری، شیلنگها، واشرها و برخی قطعات لاستیکی و پلاستیکی میتوانند در اثر گذر زمان فرسوده شوند. همچنین روغنها و سایر سیالات خودرو نیز موضوعی هستند که در چنین خودروهایی باید مورد بررسی قرار گیرند.
بنابراین خریدار احتمالی یک پراید میلیاردی باید میان دو مفهوم «صفرکیلومتر» و «تازه تولیدشده» تفاوت بگذارد. این خودرو ممکن است هرگز در خیابان حرکت نکرده باشد، اما از نظر سن ساخت، خودرویی متعلق به حدود شش تا هفت سال قبل است.
سود روی کاغذ؛ میلیاردها تومان اختلاف
جذابترین بخش ماجرا اما اختلاف قیمت تاریخی این خودرو با رقمهای امروزی است. پراید در سالهای پایانی تولید، هنوز در دسته خودروهای اقتصادی قرار داشت. دادههای بازار در سال ۱۳۹۹ برای پراید ۱۳۱ صفرکیلومتر مدل ۱۳۹۸، قیمتهایی در حدود ۹۷ تا ۱۰۷ میلیون تومان و برای مدل ۱۳۹۹ حدود ۱۰۱ تا ۱۱۲ میلیون تومان نشان میداد.
حالا اگر همان خودرو با قیمت یک میلیارد و ۲۰۰ میلیون تومان آگهی شود، فاصله میان قیمت آن زمان و قیمت پیشنهادی امروز، تصویری روشن از جهش اسمی قیمت خودرو در ایران ارائه میکند.
البته این افزایش را نمیتوان صرفا «سود سرمایهگذاری» دانست؛ تورم، کاهش ارزش پول ملی، افزایش عمومی قیمت خودرو و مهمتر از همه کمیابشدن نمونههای صفرکیلومتر، همگی در شکلگیری این قیمت نقش دارند.
پراید؛ آینهای از اقتصاد خودرو
ماجرای پراید میلیاردی شاید در ظاهر یک خبر عجیب درباره یک خودروی قدیمی باشد، اما در لایه عمیقتر، تصویری از وضعیت بازار خودرو ایران ارائه میدهد؛ بازاری که در آن توقف تولید یک محصول میتواند به جای کاهش ارزش آن، در مواردی به افزایش قیمت نمونههای باقیمانده منجر شود.
پراید سالها «ارابه مرگ» لقب گرفته بود و منتقدان ایمنی آن را زیر سؤال میبردند؛ خودرویی که زمانی انتخاب ناگزیر بخش بزرگی از مصرفکنندگان برای خرید یک وسیله نقلیه ارزان بود. امروز اما همان خودرو برای برخی فروشندگان به یک «کالای کمیاب» تبدیل شده است.
با این حال، میلیاردی شدن پراید به معنای تبدیلشدن آن به خودرویی لوکس نیست. این قیمتها بیشتر از آنکه نشانه ارتقای ارزش فنی خودرو باشند، نتیجه ترکیبی از توقف تولید، کمیابی نمونه صفر، تورم و رفتار سفتهبازانه بازار هستند.
