فولاد مبارکه را دوباره نسازید؛ آن را به جنوب کشور منتقل کنید

جوامعی که گرفتار حوادثی همچون زلزله، سیل‌های گسترده، سونامی‌های ویرانگر یا جنگ‌های خانمان‌سوز می‌شوند، در زمان ترمیم و ساخت مجدد فضاهای تخریب‌شده، معمولا با پرسشی تعیین کننده روبه‌رو می‌شوند: آیا باید آنچه را پیش‌تر وجود داشته است، بازسازی کرد یا از این فرصت برای نوسازی و بهبود ساختار پیشین‌ استفاده کرد؟

فولاد مبارکه را دوباره نسازید؛ آن را به جنوب کشور منتقل کنید

این پرسش، ذهن کارشناسان و تصمیم‌گیران را مشغول کرده و گاه موجب اصطکاک دیدگاه‌ها در فرایند ساخت مجدد می‌شود.

بهسازی معمولا هزینه‌ بیشتری نسبت به بازسازی دارد، اما نتایج و آثاری به‌مراتب بهتر دارد. در بازسازی، فرض بر آن است که طرح، نقشه و توجیه‌های گذشته معتبر و قابل تکرار هستند. اما در نوسازی یا بهسازی، نگاه انتقادی نسبت به گذشته وجود دارد؛ چون می‌توان از تجربه‌های پیشین آموخت، از ظرفیت فکری جدید بهره جست و شرایط را بهبود بخشید.

برای مثال، در جریان جنگ تحمیلی اخیر (مشهور به «رمضان»)، برخی صنایع ازجمله کارخانه‌ فولاد مبارکه آسیب دیدند. مروری بر تاریخچه‌ این کارخانه نشان می‌دهد که در ابتدا قرار بود در استان هرمزگان و نزدیک به ساحل ساخته شود؛ جایی که دسترسی به آب امکان‌پذیر باشد و نزدیکی به بندر، هزینه‌های حمل‌ونقل داخلی و آلودگی‌های ناشی از آن را کاهش دهد. به این ترتیب آثار جانبی مثبت و منفی طرح نیز تعدیل می‌شد. بااین‌حال، به دلایلی و برخلاف اصول علمی، مکان کارخانه به حاشیه‌ کویر منتقل شد و به‌ تبع آن، مشکلاتی همچون کم‌آبی و پیامدهای جانبی نامطلوب گریبان‌گیر جامعه شد؛ به‌طوری‌ که انتقال آب از دیگر مناطق مطرح و سبب نابهنجاری‌های اجتماعی و چه‌بسا تغییر در سامانه زیست طبیعی شد.

از آنجا که این شرکت از نظر مالکیت در شرایطی خاص قرار داشت، توانست کنترل بهای ورق فولادی در کشور را در دست بگیرد. معمولا شرکت‌های با ساختار مشابه، چنین قدرتی می‌یابند؛ از همین رو، از آن زمان به بعد، قیمت ورق از میلگرد پیشی گرفت. بر پایه‌ اخبار، دولت به این شرکت اجازه داده است تا برای بازسازی خود اقدام به واردات ورق فولادی کند و از محل سود آن، سرمایه‌ لازم جهت ترمیم و بازسازی تأمین شود و به بودجه دولت فشار وارد نشود.

در ادامه، دو پیشنهاد که برای اهل فن و تصمیم‌گیران می‌تواند راهگشا باشد، ارائه می‌شود:

الف. در دوره‌ کنونی‌ باید از تکرار خطای گذشته پرهیز کرد. مکان‌یابی کارخانه بر مبنای مطالعات علمی صورت گیرد و در صورت صحت، یکی از مناطق ساحلی جنوب کشور ‌-با توجه به امکانات زیربنایی نظیر راه‌آهن و مناسب‌تر به مقاصد صادراتی، چون قرار است صادرات سنگ آهن و خام‌فروشی نشود-‌ به‌عنوان جایگزین برگزیده شود. در این‌ صورت، می‌توان برای محل فعلی نیز فعالیتی متناسب با ویژگی‌های آن منطقه تعریف و رضایت کارکنان آن منطقه را نیز جلب کرد.
 
ب. از سال‌های پس از دفاع مقدس، همراه با آغاز دوره سازندگی، سیاست «تعدیل اقتصادی» و «رقابتی‌سازی اقتصاد» مطرح شد و نهادهایی مانند شورای رقابت نیز در همین راستا شکل گرفتند. در چنین فضای برنامه‌ای، نه‌تنها در تولید، بلکه در واردات ورق نیز نباید انحصار شکل گیرد و بهره‌وری ملی آسیب ببیند. ایجاد انحصار اقدامی خلاف اصول رشد و توسعه مبتنی بر رقابت سالم است.

البته باید پذیرفت که در برخی صنایع مانند فولاد یا خودروسازی، رقابت کامل به معنای علمی ممکن نیست؛ اما می‌توان با اجرای سیاست و راهبردهایی، از شکل‌گیری انحصار جلوگیری کرد و در این دست صنایع، بازار چندجانبه را ایجاد کرد. البته دولت نیز باید با نظارت مؤثر خود، مانع از تبانی و سوء‌استفاده‌هایی شود که ممکن است منجر به زیان توسعه‌ ملی شود. می‌دانیم که ایجاد فضای کسب‌وکار مطلوب از وظایف قطعی دولت‌هاست.

بدون تردید نیت حاکمیت در فرایند سازندگی‌ها، خدمت به مردم و کشور بوده است؛ اما نیت نیک همواره معادل تصمیم‌سازی و سیاست‌گذاری درست و اجرای مطلوب نیست. ازاین‌رو لازم است همواره دلسوزانه از امر به معروفِ و نقد غفلت نشود. متأسفانه مشاهده می‌شد که دو خودروساز مشهور کشور، یعنی ایران‌خودرو و سایپا، از یک‌ سو در تعیین تعرفه‌ واردات محصولات رقبای خارجی خود، بدون ضابطه مورد حمایت قرار می‌گرفتند؛ رویکردی که نه‌تنها موجب نارضایتی گسترده‌ مردم از کیفیت محصولات آن دو شده، بلکه بهره‌وری را در این کارخانه‌ها کاهش داده بود و انگیزه‌ لازم برای بهبود و ارتقای کیفیت را تضعیف کرده بود.

تاسف‌بارتر آنکه‌ در کنار این حمایت‌ها، مجوز واردات خودرو نیز به همین شرکت‌ها داده می‌شد. در چنین شرایطی، مفهوم «رقابت» عملا بی‌معنا می‌شود و کارکرد «شورای رقابت» نیز تضعیف شده است. شاهد بودیم که مقام معظم رهبری شهید نیز نسبت به این وضعیت اعتراض داشتند و تصریح کردند که مردم حق دارند از این‌گونه محصولات داخلی ناراضی باشند. این در حالی است که ایشان پیش‌تر، در چارچوب حمایت از صنایع ملی، با سیاست تعرفه‌گذاری برای حفاظت از تولید داخلی موافق بودند و در بازدید از خطوط تولید ایران‌خودرو نیز بر حمایت از تولید ملی تأکید داشتند، اما بعدها به‌روشنی یادآور شدند که بهبود کیفیت و جلب رضایت مردم‌ مهم است و باید مدنظر سیاست‌گذاران باشد.

اکنون این رویه حمایت ناصحیح، در حال سرایت به سایر فعالیت‌های اقتصادی، ازجمله صنعت فولاد است. وقتی تولیدکننده‌ داخلی، هم تولید را در اختیار دارد و هم واردات همان کالا را در مراحل بعدی، بروز تعارض منافع تقریبا اجتناب‌ناپذیر می‌شود؛ تعارضی که می‌تواند به کارآیی و سلامت سازوکار اقتصادی کشور آسیب جدی وارد کند. از این‌رو، باید از امروز برای پیشگیری و حل این مسئله چاره‌اندیشی کرد و آینده را از پیش  بهتر معماری کرد.

ارجحیت «بهسازی» به جای «بازسازی»، محدود به صنعت خودرو یا فولاد نیست، بلکه در حوزه‌های دیگر ازجمله منازل مسکونی و اداری، پادگان‌های نظامی و مانند آن نیز صادق است و باید مورد توجه کارشناسان قرار گیرد. در مقطعی از زمان تأکید می‌شد که بهتر است پادگان‌ها و مراکز نظامی‌ تا حد امکان‌ به خارج از محدوده‌ شهری منتقل شوند و با فروش اراضی درون‌شهری این مراکز به قیمت روز، امکان تأمین هزینه‌ ساخت مجموعه‌هایی بهتر و کارآمدتر در خارج از شهر فراهم ‌شود. از سوی دیگر، زمین‌های آزادشده می‌توانند برای توسعه‌ فضاهای سبز، آموزشی، درمانی و مذهبی -که در بسیاری از شهرها متناسب با جمعیت موجود، با کمبود مواجه‌اند-‌ اختصاص یابند و از این طریق به هر دو حوزه شهری و نظامی کمک شود و شرایط بهبود یابد.

بدیهی است که در هرگونه نوسازی و بهسازی، نخست باید شناخت دقیقی از وضع موجود به دست آورد، نقاط قوت و ضعف را استخراج کرد، وضعیت مطلوب را در قالب اهداف تعریف کرد و سپس‌ با توجه به فرصت‌ها و تهدیدهای درونی و محیطی‌ و نیز با در نظر گرفتن نقاط قوت و ضعف، راهبردها و سیاست‌های اجرائی مناسب را تدوین کرد تا از این طریق عقلایی، دستیابی به اهداف و شرایط مطلوب‌ ممکن شود.

منبع: شرق
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 39
  • ناشناش

    اینجاایرانه یه اشتباه بارها و بارها تکرار میکنن و اخرشم به همون نتیجه اول میرسن و در این مورد هم فکر میکنن هنوز جا برای اشتباهاتشون هست و همچنان با قدرت پیش میرن

    نظرات شما -
    • ناشناس

      👏👏👏

  • ناشناس

    اصلا مناطق نطامی و کارخانجات و پالایشگاه و فرودگاه باید خارج از مناطق شهری ساخته بشه

  • کاربر

    یه حرف درست و حسابی

  • ناشناس

    باید دید کدوم زودتر به نتیجه وشروع به کار کارخونه ختم میشه انتقال بدون اینکه زیر ساخت ومطالعه وزمین و....پیش بینی شده باشه واقعا سالها طول میکشه بهتر نیست اینجا بازسازی بشه اونجا زمینه انتقال فراهم بشه بعد انتقال داده بشه

  • ناشناس

    ی نماینده تندور مجلس در اصفهان باند بازی کرد و کارخانه فولادو برد تو اصفهان و ی ایرانو بدبخت ورد

  • ناشناس

    یادتون رفت به این موضوع توجه کنید که این‌جا منافع شخصی و حزبی در نظر گرفته می‌شود نه منافع ملی و زیست محیطی

  • علی

    عدو شود سبب خیر اگه خدا خواهد یعنی همین
    فرصت ایجاد شده این صنعت به هرمزگان یا استان دیگه جنوبی انتقال داده بشه

  • ناشناس

    باز تز جدید دادین؟

  • ناشناس

    فولاد و صنایع آببر نباید تو کویر ساخته بشه اصفهان نباید کشاورزی و صادرات کشاورزی داشته باشه پر حد خود اصفهان باید داشته باشه اصفهان باید هنرهای صنتیشداحیا بشه باید به اون سمت بره نه صنایع فولاد

  • ناشناس

    تا هفته پیش که میگفتیم اسیب چندانی ندیده! حالا چی شده که از نو میخواهند بسازند!؟

  • علی

    پیشنهاد بسیار خوب و مفیدی است ولی یک مانع اجرایی خطرناک در مسیر آن وجود دارد و آن هم بلاتکلیفی هزاران کارمند و کارگر بومی است هم اکنون نیز بیکار شده اند و نیاز به حمایت قوی دارند

  • علی

    اینترنت رو وصل کنید‌.

  • ناشناس

    ادم عاقل از ی سوراخ دو بار گزیده نمیشه. خدا به این مسولین ما عقل درست وحسابی،ببخشید عقل معمولی عطا بفرما

  • ناشناس

    پس تکذیب میکردن و میگفتن چیزی نشده اشتباه بود.
    شده ...

  • ایرانی

    مهمتر ذوب آهن که با لاترین آلودگی رادارد
    البته مافیا ها در کشور جان مردم برایشان مهم نیست

  • ناشناس

    اومد زد، دوباره بسازیم، خو دوباره میاد می زنه.

  • حکیمی

    حرف حساب
    بهتره که به بنادر استان بوشهر مثل دیلم و گناوه منتقل و آنجا ساخته شود.

  • رضا قیومی

    بهترین کار واقعا کاش یه کارزار ایجاد می شد که فولاد مبارکه به فولاد میناب تغییر پیدا کنه و حرمت اون عزیزان جاودانه بشه.

  • ناشناس

    یعنی اوضاعش آنقدر خرابه
    اونم وسط ایران😕😕
    خب جنوب هم بود همین می‌شد ک

  • ناشناس

    مگر اینجا به منافع ملی کسی اهمیت می دهد؟

  • J

    مشکل اینه که کشور جزیره ای اداره میشه . به جای داشتن برنامه جامع برای صنایع و حفظ محیط زیست ، هر مسئولی حتی رییس جمهور و معاونین و نمایندگان مجلس برای خوب نشان دادن خود در چشم مردم شهر و استانشان ، بدون برنامه اقدام به توسعه و ساخت و ساز صنایع میکنند . بهترین نمونه توسعه بی رویه در صنایع شهرهای کویری کرمان و سیرجان و رفسنجان و یزد و اردکان و سمنان است .

  • ناشناس

    درعسلویه کارگران درتابستان با پاشیدن آب با شیلنگ نمی تونستن کار کنن
    بعد ابله میگه کارخونه فولاد به محیط گرم ومرطوب بره
    مشکل فقط آبه که اونم میشه با انتقال آب حلش کرد

  • ناشناس

    چی میگی آقا روبروی ما ساختمون میسازه این چند وقت بسرعت دیوارها رو چید سیمان هم کرد چیزی که متعجبم کرد آهن ضربدری برای مقاوم سازی بود که اصلا فاکتور گرفته شد .حالا دنبال وجدان میگردی؟چیزی که حاکمیت از مردم گرفت

  • ناشناس

    حرف حساب

  • مش رجب

    بخدا که اصفهان سالیان سال هست که این هوا را بچشم ندیده بود
    خیییلی هوا عالی شده
    همیشه این موقع کولر ها روشن بود ، ولی الان شبها بخاری روشنه

  • ایرانی

    اگر چنین کنند حداقل یک کار درست از آنها به یادگار خواهد ماند

  • ناشناس

    خب اگه این درسته چرا از همون اول فولاد رو جای مناسبش نساختید که الان این مشکلات رو نداشته باشید؟ همون اول جای درست اینو می‌ساختید...

  • ناشناس

    فولاد مبارکه فقط یکی از خط تولیداش تخریب شده کلش که خراب نشده میگید یه جای دیگه بسازنش.

  • ناشناس

    بیارین بلوچستان چابهار

  • ناشناس

    اگه اینجوری باشه خیلی از زیرساخت‌های تهران که از بین رفته اند هم نباید ساخته شود و انتقال پایتخت هم
    باید مورد توجه قرار گیرد.

  • ناشناس

    تاثیر گذار بود

  • ناشناس

    با کدوم پول؟ اون موقع که تحریم بودیم 800 همت کسری بودجه داشتیم حالا هم که این همه خسارت و زیرساخت دادیم بعدشم محاصره دریایی هستیم فعلا فقط باید کالای ضروری تامین بشه و اگرم قرار به بازسازیه فقط خونه های مردم باید ساخته شه

  • ناشناس

    حرف بسیار درست. همون اول که فولاد مبارکه رو پوکوندن یه جایی نوشتم : ناله های کارون را خدا شنید

  • ناشناس

    یعنی تا این حد فولاد مبارکه ویران شده است ؟
    که باید از نو ساخته شود ؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      میگن صددرصد

  • حامد

    بخشی از زیر ساخت ها طبیعتا قابل انتقال نیست ولی میشه ظرفیت تولید فولاد مبارکه به فولاد هرمزگان انتقال پیدا کنه و فولاد مبارکه بجای بلعیدن آب زاینده رود و نابود کردن اصفهان یک کارخانه فولاد کوچک تر باشد و فولاد هرمزگان از اب دریا استفاده کنه و از همونجا برای صادرات به بندر رجایی انتقال داده بشه

  • ناشناس

    کو گوش شنوا

  • کوراوغلو

    اینها قبلا بهانه شون این بود شهر مرزی راحتر با بمب و موشک میزنن الان اثبات شد موقعیت جغرافیایی تاثیری نداشت و نداره براساس قوانین پدافند غیرعامل باید همچین صنایعی کنار دریا باشه البته اگر...