بحران آب ربطی به بدحجابی ندارد؛ مقصران اصلی سوء‌مدیریت آبی اند

گویا بحران کم‌آبی امروز ایران قطعا نتیجه قصور، بی‌تقوایی، فساد، ظلم و گناه مردم این سرزمین است. اما دقیقا چه گناهانی باعث این بحران هستند؟ و چه کسانی باید جوابگو باشند؟ یا لااقل چه اقداماتی نباید ادامه یابد؟

بحران آب ربطی به بدحجابی ندارد؛ مقصران اصلی سوء‌مدیریت آبی اند

برخی ادعا می‌کنند خشک‌سالی ایران نتیجه گناهانی همچون بدحجابی بانوان است. یک عضو مجلس خبرگان می‌گوید: «خشک‌سالی، بحران آب و کم‌بارشی نشانه تذکر الهی است، خیابان‌های ما جولانگاه تجاهر به فسق و بی‌حجابی است و این تبعات دارد». یک نماینده مجلس هم می‌گوید: «بی‌حجابی در نیامدنِ باران تأثیر گذاشته و قطعا گناه‌کردن انسان در کاهش نعمات الهی تأثیر قطعی و یقینی دارد...». یک امام جمعه محترم نیز مدعی است عکس‌گرفتن زنان با پوشش نامناسب کنار زاینده‌رود باعث «قطع برکت رودخانه» شده است.

اگر صرفا بدحجابی بانوان را علت خشک‌سالی و نابودی منابع آب زیرزمینی و روزمینی ایران بدانیم، به بیراهه رفته‌ایم و نقش عاملان اصلی بحران آب ایران را نادیده گرفته‌ایم. زیرا علوم آب، هواشناسی، اقلیم‌شناسی و مدیریت منابع آب به‌صراحت گناه واقعی را جای دیگری می‌داند و ده‌ها سال مدیریت غلط و سیاست‌گذاری نادرست را علت بحران می‌داند. در سطحی بالاتر، قطعا قرارگرفتن افراد غیرمتخصص با معیارهای غیرعلمی در رأس امور مربوط به آب، عامل بحران امروز هستند، ولی این نوشتار به دنبال گناهان است نه گناهکارانی که همچنان طلبکارانه در تریبون‌ها مشغول امر به معروف و نهی از منکر هستند.

گناه اول: سدسازی بی‌محابا بدون ارزیابی محیط‌زیستی

در چهار دهه گذشته صدها سد بدون مطالعه کافی ساخته شد، رودخانه‌ها را قطع کرد، تالاب‌ها را خشکاند و توازن طبیعی را بر هم زد. بسیاری از این سدها نه‌تنها اقتصادی نبودند، بلکه باعث تشدید تبخیر، خشک‌شدن دشت‌ها و افزایش برداشت از سفره‌های آب زیرزمینی شدند. گناه اصلی کم‌آبی را باید از مهندسانی پرسید که علم را کنار گذاشتند و با «افتخارِ سازندگی» طبیعت را زخمی کردند. نتیجه چه بود؟ قطع جریان طبیعی رودخانه‌ها، خشک‌شدن دریاچه ارومیه و تالاب‌هایی چون گاوخونی و پریشان، افزایش تبخیر به دلیل مخازن کم‌عمق، کاهش آب ورودی به سفره‌های زیرزمینی و تشدید فرونشست زمین در دشت‌ها.

گناه دوم: حفر میلیون‌ها چاه غیرمجاز

هیچ عامل مخربی مانند چاه‌های غیرمجاز- که تعدادشان از مرز یک میلیون گذشته- سفره‌های آب زیرزمینی را نابود نکرده است. این چاه‌ها اغلب متعلق به افراد و نهادهای قدرتمند هستند و سال‌هاست که بدون حساب و کتاب و در سکوت مسئولان آبخوان‌ها را تهی می‌کنند. سفره‌های آب زیرزمینی که هزاران سال طول کشیده‌اند تا شکل بگیرند، امروز در کمتر از چند دهه فرو می‌ریزند. در بسیاری از دشت‌های کشور، افت سطح آب زیرزمینی سالانه بیش از یک متر بوده است؛ یعنی طی ۵۰ سال گذشته سطح آب، ۵۰ متر یا معادل یک ساختمان ۱۷طبقه کاهش یافته. فرونشست زمین در برخی مناطق به مرز بحران‌های غیرقابل بازگشت رسیده است؛ بحرانی که برخی کارشناسان آن را «زلزله خاموش» می‌نامند.

گناه سوم: کشاورزی ناکارآمد و الگوی کشت نامتناسب با اقلیم

ایران کشوری خشک و نیمه‌خشک است؛ اما بخش عمده‌ای از مصرف آب کشور توسط کشاورزی سنتی تأمین می‌شود. تحقیق‌ها نشان می‌دهند که نزدیک به ۹۰ درصد از مصرف آبی ایران به بخش کشاورزی اختصاص دارد، کشاورزی‌ای غالبا سنتی و با راندمان پایین. کشت محصولات آب‌بر مانند هندوانه، برنج، پیاز، یونجه و صیفی‌جات در مناطقی که بارش کافی ندارند، مؤید اسراف منابع عمومی است. همچنین، شیوه‌های آبیاری سنتی مثل سامانه‌های باز و کانال‌های بدون پوشش، راندمان بسیار پایینی دارند، به طوری که مقدار زیادی از آبی که منتقل می‌شود، هرگز به ریشه گیاه نمی‌رسد و به هدر می‌رود. این وضعیت وقتی بحرانی‌تر می‌شود که بدانیم کشاورزی سنتی غالبا با حمایت‌های دولتی همراه بوده، بدون همراهی گسترده با فناوری‌های مدرن آبیاری مانند قطره‌ای یا تحت فشار. نتیجه آن، مصرف نجومی آب، فشار بر سفره‌های زیرزمینی و تخلیه منابع آبی است، چیزی که هیچ امر به معروف و نهی از منکری نمی‌تواند آن را جبران کند.

گناه چهارم: توسعه بی‌برنامه شهرها و صنایع در مناطق خشک

انتقال صنایع بزرگ آب‌بر مانند فولاد، پتروشیمی و صنایع معدنی به شهرها و استان‌هایی که خود با تنش آبی شدید مواجه‌اند (همچون اصفهان، یزد، کرمان و خراسان جنوبی) یکی از بزرگ‌ترین بی‌تدبیری‌های توسعه‌ای کشور است. مصرف آب این صنایع بسیار بالاست؛ در بسیاری از تصمیم‌گیری‌های توسعه‌ای، معیار «توسعه پایدار» قربانی رشد اقتصادی سریع شده است، آن هم رشد اقتصادی‌ای که هزینه‌اش را محیط زیست، آبخوان‌ها و امنیت آبی ایران می‌پردازد.

گناه پنجم: رهاسازی محیط‌ زیست و نادیده‌گرفتن علم (بحران امنیتی)

وقتی دانشمندان کشور ده‌ها بار هشدار دادند که آبخوان‌ها در مرز فروپاشی‌اند و کسی گوش نکرد، این یعنی گناهی بزرگ‌تر از آنچه منبرها می‌گویند. بی‌توجهی سیستماتیک به علم آب، سیاست‌گذاری غلط و انتخاب مدیرانی که آمار و اقلیم را نمی‌شناسند، ایران را به اینجا رسانده است. سال‌هاست که محیط زیست و منابع طبیعی از اولویت کشور خارج شده‌اند. در حالی که منابع اقتصادی، بودجه مالی و استعدادهای انسانی مصروف جدال‌های ایدئولوژیک بود، توجه به محیط‌ زیست و منابع آبی کنار رفت. در چنین بستری، بی‌آبی تبدیل به بزرگ‌ترین تهدید امنیتی ایران شد، تهدیدی که امروز زنگ خطری ملی را به صدا درآورده است.

آب با نصیحت بانوان بازنمی‌گردد. امر به معروف و نهی از منکر باید شامل مسئولان قدرتمند و سیاست‌گذارانی شود که با تصمیمات اشتباه خویش، گناهان واقعی را مرتکب شده‌اند. با اصلاح الگوی کشت، کاهش چاه‌های غیرمجاز، توقف سدسازی‌های مخرب، احیای تالاب‌ها، شفافیت در حکمرانی و پذیرش سیاست‌های مبتنی بر علم و تجربه جهانی، شاید بتوان قطعه‌ای از مسیر نجات را آغاز کرد. اگر به‌جای مقصرسازی زنان، به گناهان و گناهکاران واقعی توجه می‌شد، امروز نه سفره‌های آب زیرزمینی خالی شده بود و نه کویر تا دل شهرها پیش آمده بود. باشد که بپذیریم بزرگ‌ترین بی‌تقوایی، اتلاف نعمت الهی آب است.

منبع: شرق
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 22
  • مجتبی

    لعنت بر مدرک سهمیه ای و مدیریت رانتی

  • ناشناس

    کم سوادی وبی سوادی مسئولان راگردن خدانندازید هیچکس جای خودش نیست مسئول 80سال به بالا مغزش کجا بود که بخواد تصمیم درست بگیره شده حکایت علفی که میریزیم جلوی سگ واستخوانی که میریزیم جلوی خر

    نظرات شما -
    • ناشناس

      نه بحث سن نیس
      تو بگو اینهایی که درمیارن بقولی همون بدحجاب بشاری هستن و مکار
      وگرنه اصل کاریهای عاقل اونها خارج هستن
      الان درهم بیارن که همونه که

  • یک نفر

    افراد کم خرد وافراد منافع طلب و افراد ساده لوح آن را به بی حجابی مربوط کرده بودنند وبه گردن این افراد انداخته بود ند تا از زیر مسولیت فرار کنند واگر نگرفت به گردن خدا می اندازند اما غافل از اینکه این مردم دهه ۶۰ نيستند هرچیزی را باور کنند دیگه حنایتان رنگی ندارد!؟

  • ناشناس

    به فول عمروعاص بینداز گردن خدا

  • ناشناس

    اصلی ترین عامل نداشتن تخصص در زمینه اب وهوا بین مدیران وزارت نیرو است همه جور مدرک غیرمرتبط دراین زمینه فعالیت میکنند وصرفا این امر شامل بقیه وزارتخانه ها هم میشود

  • ناشناس

    ربط که داره ! چند سال پیش حجاب را سفت و سخت گرفتن یهو سیل امد!!! پس ربط داره فقط تنظیم میزان ان خیلی مهمه!!!!!!

  • م

    عاقبت کارمند گرفتن به روش رانت و پارتی بازی وقوم گرایی میشه این مملکتی که الان میبینید

  • ناشناس

    گناه اصلی: سپردن کشور دست غبر متخصصان به بهانه دین و مذهب

  • ناشناس

    اونا که میگن خسکسالی ازبی حجابی است اونا عقل شان همینقدر است نمیفهمند پس چرا در کشورهای خارجی باران میبارد امام رضا گفته که مسئولین چون دروغ میگویند باران نمبیبارد فهمیدین حالا

  • ناشناس

    تغیرات اب وهوا وکمبود اب تنها به ایران محصور نمیشه وکل دنیا را
    گرفته فقط خدا منتظره پزشکیان از تهران خارج بشه

  • ناشناس

    بر عقل و دانش او خندند مرغ و‌ماهی

    دیگه گه دین را در آوردند

  • کیوان

    اوسکلا جدی باورتون شده

  • ناشناس

    ولی قطعا به بیسوادی و فساد و رانت و ظلم و ستم به مردم و غارت اموال مردم و بخشش اونها به غیر،ربط داره خیلی هم ربط داره

  • مافیا

    همه میدونیم مافیای آب پشت اینکار هست

  • ناشناس

    البته ظلم و ستم بی حد و حصر مسولان به مردم هم از علل اصلی قهر الهی است.

  • مقصودی

    علت خشکی فلات ایران بحرین است . دادن بحرین به عنوان پایگاه نیروهای نظامی کشورهای فرا منطقه ای و جنگ افروز ؛ ریسک سرمایه‌گذاری صنعتی در کنار سواحل را افزایش داد و صنایع با فاصله گرفتن از آب خلیج فارس و فرار گرفتن در مناطق کویری؛ آب های زیرزمینی و رودخانه ها و تالاب ها و دریاچه ها را از بخش کشاورزی گرفتند و بخش کشاورزی هم به چاه های عمیق و بیشمار روی آورد و نتیجه آن در بلند مدت ؛ خشک شدن قنات ها و چشمه ها و تالاب ها و فرونشست زمین و آلودگی هوا و خاک شد.این موضوع نه فقط در ایران بلکه در کشورهای منطقه هم خشکسالی ایجاد کرده است . خلیج فارس باید از نیروهای فرامنطقه ای تخلیه بشود منطقه ای ایمن برای سرمایه‌گذاری صنعتی شود.

  • نورالله گرشاسبی

    امام صادق فساد حاکمان و حق فروشی قضات را در قهر آسمان با زمین دخیل میداند

  • غلامرضا

    سلام
    چرا ربط داره دنیا دار مکافات هست . آنقدر دقیق و موشکافانه هست و معادلات پیچیده داره که فکرش هم را نمی کنیم . ولی این سخت گیری مربوط به آدم های سخت گیر است .
    ولی فقط حجاب نیست چه حجاب مخاطب مومنان می باشند .من به بی عفتی تعبیر می کنم که زن و مرد نداره . ظلم ،خوردن حق مردم بی عدالتی ، رشوه و کلآ تمام مظاهر فساد .خداوند در قرآن می فرماید مردم اگر تقوای الهی پیشه کنند برکات را از زمین و آسمان بر آنها فرو می فرستم.

  • ناشناس

    بی حجاب گناه علنی است
    موجب نابودی نعمت ها می شود وخدا لعنتشان بکند که موجب آزار مردم می شود

  • ایرانی

    چه عجب یک نفر پیدا شد به عوامل بحران آب ا‌شاره کرد بدون اینکه زنان کشور را متهم کند

  • ناشناس

    خوبه بی حجاب رابفرستیم اروپا تست کنیم