کوره‌های خاموش، نیروگاه‌های ساخته‌نشده؛ خوزستان و قطعی برق صنایع

 کوره‌هایی که با همه دشواری‌های جنگ روشن ماندند، اکنون ناچار به خاموشی می‌شوند و خسارتی را متحمل می‌شوند که آثار آن فقط متوجه یک کارخانه نیست؛ بلکه در زنجیره تولید، صادرات، درآمدهای عمومی و اشتغال کشور بازتاب پیدا می‌کند. 

خوزستان بیش از هر استان دیگری با این واقعیت روبه‌روست. استانی که هم سهم قابل توجهی در تولید برق کشور دارد، هم یکی از بزرگ‌ترین قطب‌های فولاد، نفت و پتروشیمی ایران است و هم تا پیش از جنگ، صنایع بزرگ آن با اتکا به نیروگاه‌های اختصاصی، بخش مهمی از نیاز انرژی خود را تأمین می‌کردند و حتی بخشی از برق تولیدی خود را در اختیار شبکه سراسری قرار می‌دادند. 

برای درک آثار این سیاست، کافی است به فولاد خوزستان نگاه کنیم. این شرکت، یکی از ارکان زنجیره فولاد کشور است. تولید این شرکت، خوراک ده‌ها واحد پایین‌دستی را کاهش می‌دهد، صادرات را محدود می‌کند، درآمد ارزی را پایین می‌آورد و معیشت هزاران خانوار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. 

در سال‌های اخیر، بارها بر این سیاست تأکید شده که صنایع بزرگ باید برای کاهش فشار بر شبکه، نیروگاه اختصاصی احداث کنند و به سمت خودتأمینی برق بروند. این سیاست، در اصل، سیاست درستی است. اما پرسش اینجاست که سرمایه احداث نیروگاه از کجا باید تأمین شود؟ صنعتی که به دلیل محدودیت برق، بخشی از تولید، درآمد و سود خود را از دست می‌دهد، چگونه می‌تواند هزاران میلیارد تومان برای ساخت نیروگاه سرمایه‌گذاری کند؟ 

واقعیت این است که تولید، منبع تأمین مالی توسعه است. وقتی تولید آسیب می‌بیند، نخستین قربانی آن، سرمایه‌گذاری‌های آینده خواهد بود. به بیان دیگر، هرچه برق صنایع بیشتر محدود شود، توان آنها برای احداث نیروگاه نیز کمتر خواهد شد و این همان چرخه‌ای است که ناترازی برق را تداوم می‌بخشد، نه اینکه آن را حل کند. 

وزارت نیرو امروز با یک انتخاب روبه‌روست؛ یا صنایع بزرگ را شریک حل ناترازی برق بداند و شرایط حفظ تولید و سرمایه‌گذاری آنها را فراهم کند، یا با ادامه محدودیت‌های فعلی، هم تولید امروز را از دست بدهد و هم امکان سرمایه‌گذاری برای رفع ناترازی فردا را. واقعیت این است که با برقِ قطع‌شده، نیروگاه ساخته نمی‌شود و با کوره‌های خاموش، نمی‌توان آینده انرژی کشور را روشن کرد.