چرا فیلم «ابد و یک روز» به هیچ جشنواره خارجی نمیرود؟
«ابد و یکروز» اولین ساخته سعید روستایی را با توجه به موفقیتهایش در جشنواره فیلم فجر و جشن سینمای ایران میتوان تحسینشده ترین فیلم سال سینمای ایران دانست. اما وضعیت این فیلم در حوزه بینالمللی بسیا...
«ابد و یکروز» اولین ساخته سعید روستایی را با توجه به موفقیتهایش در جشنواره فیلم فجر و جشن سینمای ایران میتوان تحسینشده ترین فیلم سال سینمای ایران دانست. اما وضعیت این فیلم در حوزه بینالمللی بسیار عجیب است؛ در حالی که حتی مخالفان فیلم پیشبینی میکردند «ابد و یک روز» حضور موفقی در جشنوارههای جهانی داشته باشد، این فیلم اصلا در هیچ جشنوارهای شرکت نکرده و به نظر میرسد بی سروصدا از حضور بینالمللی منع شده است.
«ابد و یکروز» در جشنواره سی و چهارم فیلم فجر در 10 رشته نامزد دریافت سیمرغ شد و در نهایت توانست جوایز بهترین کارگردانی، بهترین فیلمنامه، بهترین بازیگر نقش اول زن، بهترین تدوین و بهترین نقش مکمل مرد را از آن خود کند. این فیلم در جشن سینمای ایران هم هفت جایزه گرفت که بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردان و بهترین نقش اول مرد از جمله آنها بودند. البته احتمال میرود «ابد و یکروز» در جشن انجمن منتقدان نیز با موفقیت مشابهی روبرو شود.
علاوه بر همه اینها فیلم در اکران مردمی جشنواره فجر توانست بالاتر از «بادیگارد» و «بارکد» بایستد و عنوان اولین فیلم از نگاه مردمی را به دست آورد و به همین دلیل پیش بینی میشد که در گیشه نیز حضور موفقی را تجربه کند، اما فروش فیلم در اکران عمومی حتی از پیشبینیهای اولیه نیز بهتر بود و رقم یازده و نیم میلیارد تومان به نام آن ثبت شد؛ این فروش نه تنها «ابد و یکروز» را جزو پرفروشهای امسال و یکی از اعضای باشگاه 10 میلیاردیها کرد، بلکه بیشترین فروش یک فیلم اجتماعی در پانزده سال گذشته را به رکوردهای دیگر آن اضافه کرد.
در مدتی که «ابد و یکروز» موفقیتهای پی در پی داخلیاش را تجربه میکرد دیگر فیلمهای برگزیده جشنواره فجر در جشنوارههای مختلف جهانی حضور یافتند و توانستند توجه منتقدان و داوران را نیز به خود جلب کنند.
برای نمونه جشنواره «مسکو» دو جایزه بهترین فیلم و بهترین نقش اول مرد را برای فیلم «دختر» به رضا میرکریمی و فرهاد اصلانی اعطا کرد. «وارونگی» در بخش نوعی نگاه جشنواره کن حضور یافت، «اژدها وارد میشود» و «لانتوری» به جشنواره برلین راه یافتند و «مالاریا» در بخش افقهای (جنبی) جشنواره ونیز شرکت کرد.
از سوی دیگر حضور موفق بین المللی «فروشنده» نیز در همین مدت اتفاق افتاد و فیلم آخر فرهادی در کنار دو جایزه اصلی کن توانست جایزه بهترین فیلم از نگاه تماشاگران در جشنواره فیلم مونیخ را نیز از آن خود کند و بالاخره بر اساس نظر هیات معرفی نماینده ایران به فرهنگستان علوم و هنرهای سینمایی مشخص شد قرار است آخرین ساخته فرهادی نماینده ایران برای شرکت در آکادمی اسکار باشد.
البته «ابد و یکروز» نیز در فهرست اولیه هشتتایی که برای معرفی به آکادمی اسکار مطرح شده بودند حضور داشت اما جالب است که جزو سه فیلم اولی بود که از این فهرست حذف شدند، آنهم در حالی که بیش از هر فیلم دیگری در یک سال گذشته در کسب عناوین و جوایز معتبر داخل موفق بوده است.
با این اتفاق به نظر میرسد به دلایلی این فیلم از ابتدا قرار بوده است حضوری در جشنوارههای خارجی نداشته باشد، همان اتفاقی که مسعود فراستی و عزتالله ضرغامی پس از نمایش فیلم در جشنواره فجر و اکران عمومی، در لابلای حرفهایشان به آن اشاره کرده بودند.
فراستی پس از نمایش «ابد و یکروز» در جشنواره فجر جریانی را علیه این فیلم کلید زد و دلیل اصلیاش هم این بود خانه در این فیلم نماد ایران است، از نظر او این فیلم قابلیت این را دارد که به خاطر ویژگیهایش و حضور بازیگری بینالمللی چون پیمان معادی مورد توجه جشنوارههای خارجی قرار گیرد، اما نباید این اتفاق بیافتد؛ او در اینباره گفته بود: «فیلم از نگاه بیرون است نه از درون. نقطه دید ندارد. از نگاه فیلمساز است که خانه و اهالیاش را مینگرد، پز میدهد و میفروشد تا جایزه بگیرد، جایزه داخلی و حتی خارجی. فیلم لقمه چرب و نرمی است برای جشنوارههای فرنگی با آن فقرزدگی و تباهی محتومش. اگر فیلمساز ذرهای غیرت ملی و دلسوزیای برای این خانه دارد و اهالیاش، نمیبایستی فیلم را به جشنوارههای خارجی بفرستد که جز خانهفروشی و فقرفروشی نیست. ای کاش فیلمساز - و فیلمش - در این خانه بماند حتی نمایشی.»
و چند روز پس از این اظهارات نیز در برنامه «هفت» درباره حضور بینالمللی این فیلم اینطور اظهار نظر کرد: «اگر این فیلم به جشنواره های خارجی راه یابد قطعا جوایزی را دریافت خواهد کرد چرا که نگاه سیاه نمایی و وطن فروشی در آن به وفور دیده می شود و دنیای غرب نیز با آثار ما نگاه هنری ندارد.»
از سوی دیگر عزتالله ضرغامی نیز پس از اکران عمومی «ابد و یکروز» در نوروز امسال، نظر جالبی درباره این فیلم داد، او در کنار تحسین فیلم به طور ضمنی از تحریم بینالمللی آن در صفحه اینستاگرامش سخن به میان آورد: « فیلم توانسته اوج فقر، بدبختی و آسیب های اجتماعی جامعه را به خوبی روایت کند. به گونهای که افرادی مثل من با آن رابطه برقرار کرده و آن را به درستی درک کنند. دیالوگها و پیامهای چند وجهی فیلم! و یا حقانیت جوایز اعطایی موضوع بحث من نیست. از نظر من، مخاطبان فیلم اهمیت دارند، «ابد و یک روز» یک فیلم کاملا درون خانوادگی است که حداقل میتواند برای نخبگان ، مدیران و دلسوزان جامعه هشدار دهنده باشد.» و در ادامه تعریفهایش بازی نوید محمدزاده را قابل مقایسه با فیلمی مثل «گوزنها» دانسته بود.
اما بخش جالب نظر او درباره این فیلم به احتمال حضور فیلم در جشنوارههای خارجی باز میگردد: «در صورتی که این فیلم، به عنوان فیلم برگزیده به جشنوارههای خارجی ارسال و از آن طریق چهرهای زشت و تحقیرشده از جامعه امروز ایران تصویر شود، اقدامی ضد ملی تلقی خواهد شد و شبهه سفارشی بودن آن از فراسوی آبها را تقویت میکند.»
نکته جالب توجه اینجاست که حتی فراستی و ضرغامی نیز به عنوان منتقدان سرسخت حضور این فیلم در جشنوارههای جهانی احتمال دیده شدن فیلم در سطح بینالمللی را میدادند و غیر منطقی است اگر فرض کنیم این فیلم خواستار حضور در جشنوارههای جهانی بوده اما نتوانسته تا کنون حتی در بخش جنبی یک جشنواره خارجی هم حضور داشته باشد!
تنها حضور جهانی این فیلم به نمایش در استرالیا، آن هم در جشنواره فیلمهای ایرانی بر میگردد که در واقع میتوان آن را نادیده گرفت و به طور قطع به این موضوع فکر کرد که «ابد و یکروز» از حضور در جشنوارههای بینالمللی منع شده است؛ اتفاقی بی سروصدا که حتی سازندگان فیلم نیز به آن اعتراضی نکردهاند./ منبع: آخرین خبر
000