چرا واکسن HPV هنوز به برنامه ملی واکسیناسیون راه نیافته است؟
یک وکیل دادگستری گنجاندن واکسیناسیون HPV در برنامه واکسیناسیون کشوری را از وظایف دولت و وزارت بهداشت و اقدامی عملی در راستای به رسمیت شناختن حق بر سلامت و احترام به حقوق شهروندان میداند و میگوید: اینکه صرفاً بگوییم شهروندان حق بر سلامت دارند کافی نیست.
متخصصان تاکید میکنند که بیماری HPV با سرعت بسیار در جامعه ما در حال گردش بوده و روندی صعودی را طی میکند. شدت خطر به حدی بود که در آخرین روزهای سال گذشته وزارت بهداشت در تصمیمی کارشناسی و عقلانی از بررسی قرار دادن واکسن این بیماری در برنامه واکسیناسیون کشوری خبر داد. با شروع جنگ اما این موضوع مسکوت ماند. در حالی که متخصصان از لزوم تسریع در واکسیناسیون HPV تاکید میکنند و جمالیان عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس بر ضروری بودن گنجاندن این واکسن در برنامه واکسیناسیون ملی تاکید کرده است اما وزارت بهداشت راه سکوت در پیش گرفته و تنها پاسخ این وزارتخانه به پیگیریهای خبرنگار ایلنا این بوده است که زمان برای گفتگو در این باره مناسب نیست.
حقیقت آن است که عقب انداختن این موضوع مهم و رها کردن بیماران نیازمند به واکسن آنهم در وضعیت گرانی شدید واکسن گارداسیل نه به نفع جامعه است و نه به نفع نظام سلامت کشور. از سوی دیگر دولت برای اعمال حق بر سلامت شهروندان وظایفی قانونی بر عهده دارد که خودداری از اعمال آن به هیچعنوان پذیرفته نیست. حداقل وظیفه دولت و وزارت بهداشت در این زمینه شفافسازی در خصوص دلایل اجرایی نشدن این واکسیناسیون است.
«مینا جعفری» وکیل دادگستری و حقوقدان درباره وظایف قانونی دولت در قبال سلامت شهروندان ایران میگوید: حق بر سلامت یکی از اصول بنیادین حقوق بشر است که برای اعمال آن ابتدا در قوانین عادی و حقوق شهروندی کشورها به رسمیت شناخته میشود. حق بر سلامت در اساسنامه سازمان بهداشت جهانی و در میثاق بینالمللی حقوق اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی سازمان ملل مورد تاکید قرار گرفته است و ایران نیز اتفاقا به هر دو این اسناد پیوسته است و در جرگه متعاهدین به هر دو سند بینالمللی قرار دارد. بنابراین ایران هم حق بر سلامت شهروندان را به رسمیت شناخته است.
او تاکید میکند که به عنوان متعاهدین به این اسناد بینالمللی، تصمیمگیریها در حوزه سلامت باید بر اساس مفاد اسناسنامه سازمان بهداشت جهانی و میثاق حقوق اقتصادی اجتماعی و فرهنگی باشد و در راستای اجرای این دو سند قانونگذاریهای لازم را انجام دهیم. بخش عمده اجرای حق بر سلامت بر عهده وزارت بهداشت است. این وزارتخانه مکلف است بر اساس وظایف خود، سلامت افراد را در اشکال مختلف تأمین کند تا شهروندان زندگی سالم را داشته باشند. دسترسی آسان به خدمات پزشکی، منابع درمانی، درمانگاهها، داروها، واکسیسناسیون به موقع و سایر امکانات درمانی از جمله امکاناتی هستند که وزارت بهداشت برای پیشگیری از بیماریها و همچنین درمان آنها باید در اختیار شهروندان قرار دهد.
این وکیل دادگستری درباره عملیاتی نشدن واکسیناسیون HPV اضافه میکند: دلیل این موضوع هر چه که باشد اما حائز اهمیت آن است که در حال حاضر سلامت شهروندان به دلیل گسترش بیماری HPV در معرض خطر قرار گرفته و دولت و مدیران اجرایی کشور، باید تمهیداتی برای متوقف کردن، کاهش و جلوگیری از گسترش این بیماری فراهم کنند که عملیاتیترین شکل این تمهیدات همین موضوع قرار دادن واکسن HPV در برنامه کشوری واکسیناسیون است. اقدامی که در همه دنیا انجام میشود و اتفاقا از سنین دانشآموزی هم شروع میشود.
جعفری عملیاتی کردن این واکسیناسیون را از وظایف دولت و وزارت بهداشت و اقدامی عملی در راستای به رسمیت شناختن حق بر سلامت و احترام به حقوق شهروندان میداند: اینکه صرفاً بگوییم شهروندان حق بر سلامت دارند کافی نیست، در حالی که آنها از نبود هوای پاک رنج میبرند و بیماریهای مقاربتی نیز تبدیل به یکی از معضلات جامعه شده است. بدون اینکه آمار رسمی درباره آنها وجود داشته باشد. بنابراین باید برای اجرای حق بر سلامت مردم هم یک برنامه جامع عملیاتی وجود داشته باشد تا مردم بدانند که دولت به این حق پایبند بوده و آن را به رسمیت شناخته است.
این حقوقدان به این موضوع هم اشاره میکند که وزارت بهداشت به عنوان زیرمجموعه دولت باید به مردم توضیح دهد که علت صورت نگرفتن اقدامات عملی برای واکسیناسیون HPV چه بوده است.
او تاکید میکند که مردم برای بیان مطالبات خود در این زمینه میتوانند نسبت به راهاندازی کارزارهایی خطاب به رئیسجمهور یا وزیر بهداشت اقدام کنند. متاسفانه تا کنون اقدامات مدنی منجر به پاسخهای جدی نشده است اما امیدوارم که راهاندازی یک کارزار بتواند به این مطالبه کمک کند و زمینه اجرای آن را فراهم آورد بهویژه آنکه موضوع واکسیناسیون HPV هم با سلامت جسمی و هم با امنیت روانی و امنیت نزدیکترین روابط افراد که یکی از مهمترین ابعاد زندگی انسان است ارتباط دارد.
