تب کریمه کنگو در کمین دامداری‌های اردبیل

کشاورزی و دامداری یکی از محورهای اصلی چرخه اقتصاد استان اردبیل است و بخش مهمی از نیازهای ساکنان این استان و معیشت روستانشینان و عشایر اردبیل از همین بخش تامین می‌شود.

هرچند تولیدات زراعی و دامی استان اردبیل در سطح کشور زبانزد و مایه غبطه است، اما بی‌توجهی به هشدارهای کارشناسان و رعایت نکردن مسایل بهداشتی به ویژه در دامداری ها و کشتارگاه‌ها موجب می‌شود برخی مشکلات مانند شیوع برخی آفت‌ها و بیماری‌ها گریبانگیر بعضی از مردم شود.

به عنوان نمونه مشکلات مبتلابه در این بخش می‌توان به تب کریمه کنگو اشاره کرد که همزمان با آغاز فصل تابستان و گرمای هوا از طریق تماس با گوشت و ترشحات دام‌های آلوده در بین روستاییان و عشایر یا با گزش کنه آلوده می تواند افراد را به این بیماری مبتلا کند.

تب کریمه کنگو (CCHF) که جزو بیماری‌های خطرناک مشترک انسان و حیوان به شمار می‌رود، در صورت مراجعه نکردن به‌هنگام افراد مبتلا می‌تواند موجب تلفات انسانی شود؛ این در حالی است که افراد می‌توانند با توجه به مسایل بهداشتی به ویژه در هنگام کشتار دام‌ها از بروز آن پیشگیری کنند.

تب کریمه کنگو نشانه بالینی مشهودی در دام‌های آلوده ندارد ولی در انسان به ایجاد بیماری شدید و گاهی کشنده منجر می‌شود و اقدامات دامپزشکی صرفا به منظور تامین بهداشت و سلامت جامعه و پیشگیری از ابتلای جمعیت انسانی صورت می‌پذیرد.

اسهال، افت پلاکت، خونریزی ارگان‌های حیاتی و نارسایی ریه از جمله دلایل مرگ در افراد مبتلا به ویروس تب کریمه کنگو است.

کنه هیالوما عامل اصلی انتقال تب کنگو به انسان است

متخصص بیماری‌های عفونی و فلوشیب عفونت‌های بیمارستانی در این زمینه گفت: عامل بیماری تب کریمه کنگو نوعی ویروس می‌باشد که از طریق گزش کنه هیالوما انتقال می‌یابد و در نقاط مختلف کشور وجود دارد اما در برخی نقاط پررنگ‌تر است.

دکتر سمیرا اکبریه با اشاره به اینکه عامل بیماری تب کریمه کنگو در برخی نقاط حالت اندمیک (بومی) دارد، اظهار کرد: استان اردبیل نیز جزو این نقاط است که سالانه عده‌ای از مردم در پی این امر به مرکزهای درمانی مراجعه می‌کنند و مهم‌ترین راه پیشگیری از آن سم‌پاشی به منظور کنترل جمعیت کنه در نقاطی است که در آنها احتمال آلودگی وجود دارد.

وی با اشاره به اینکه گزش کنه آلوده می‌تواند ویروس عامل تب کنگو را به انسان منتقل کند، افزود: ویروس پس از گزش کنه تا ۱۰ روز می‌تواند وارد بدن و در آن فعال شود و از همین رو حتی در صورت منفی شدن نتیجه آزمایش‌ها در چند روز نخست، افراد مشکوک باید تحت کنترل قرار بگیرند.

این متخصص بیماری‌های عفونی بیان کرد: گاه ممکن است خون‌ریزی جلدی، خون‌ریزی گوارشی یا خون‌ریزی از بینی پنج تا ۱۳ روز پس از فعال شدن ویروس در بدن و ابتلا به تب کریمه کنگو اتفاق بیافتد و از همین رو تحت نظر قرار گرفتن موارد مشکوک از اهمیت برخوردار است.

وی عنوان کرد: برخی بیماران که با تب بالا به مرکز درمانی مراجعه می‌کنند، به طور حتم تحت معاینه کامل قرار می‌گیرند؛ چرا که ممکن است لنفنوت‌های گردنی و زیربغل به صورت واکنشی بزرگ شوند یا آنزیم‌های کبدی مختل گردد و از همین رو انجام آزمایش‌های مرتبط ضرورت دارد.

اکبریه ادامه داد: بیمار مبتلا به تب کریمه کنگو ممکن است دچار افت فاکتورهای خونی مانند پلاکت یا هموگلوبین شود و از همین رو باید آزمایش خون نیز در موارد مشکوک تجویز شود تا از مشکلات بعدی جلوگیری شود.

مردم از تماس با گوشت و ترشحات دام آلوده خودداری کنند

وی با تاکید بر اینکه یکی از راه‌های ابتلا به تب کنگو تماس با گوشت دام آلوده است، گفت: بر این اساس مردم و به ویژه روستاییان و عشایر باید مسایل بهداشتی را به ویژه هنگام کشتار دام‌ رعایت کنند و در صورت کشتار، محیط را با آب و وایتکس ضدعفونی کنند تا از سرایت بیماری احتمالی جلوگیری شود.

متخصص بیماری‌های عفونی با اشاره به لزوم پاکسازی و ضدعفونی محیط کشتار به مدت ۱۵ دقیقه برای جلوگیری از انتقال ویروس از طریق تماس با ترشحات دام آلوده، اظهار کرد: گاه حتی ممکن است افراد در حین حضور در طبیعت دچار گزش کنه شوند که توصیه می‌شود بلافاصله به مرکزهای درمانی مراجعه کنند.

وی افزود: پزشکان به صورت اصولی نسبت به جدا کردن کامل کنه از پوست انسان اقدام می‌کنند و اهمیت موضوع از این جنبه است که اگر در چنین مواردی شاهد له شدن کنه روی بدن باشیم، با تماس خون کنه با پوست در صورت آلوده بودن حشره احتمال ابتلا به تب کنگو در افراد افزایش می‌یابد.

اکبریه تصریح کرد: این بیماری خون‌ریزی دهنده و خطرناک است و فرد ممکن است دچار مرگ شود، از این رو تنها در صورتی که فرد در مناطق دور افتاده باشد، باید خود نسبت به برداشتن کامل کنه از روی اندام و شست‌وشوی پوست اقدام کنند و در عین حال مراقب باشند که اندام‌های کنه روی پوست باقی نماند.

وی تصریح کرد: اگر بیماری از مرحله کنترل خارج شود و به مرحله آغاز خون‌ریزی برسد، درمان فرد دشوار خواهد شد؛ هرچند درمان ویروسی با داروهایی مانند ریباویرین در ۱۰ روز به صورت تزریقی و خوراکی انجام می‌شود اما مراجعه و درمان به‌هنگام می‌تواند به نجات جان افراد منجر گردد.

همیشه پیشگیری بهتر از درمان است و در خصوص تب کریمه کنگو نیز می توانیم با رعایت دقیق نکات بهداشتی از گرفتار شدن به آن در امان باشیم و آلودگی و عفونت آن را به دیگران منتقل نکنیم.

 استان اردبیل با دارا بودن ۶ میلیون واحد دامی از مناطق مهم کشور در زمینه دامپروری محسوب می‌شود و بر اساس آمارهای رسمی سالانه ۵۰۰ هزار راس دام زنده از این استان خارج می‌شود.

این استان با ۱۲ شهرستان در شمال غرب ایران واقع شده است.