این هیرکانی، تنفسگاه ایران است که ضجه می‌زند/همه چیز از ساخت و ساز غیرمجاز آغاز شد؟

خبرنگار:

به مدت 20 روز است که جنگل‌های هیرکانی در آتش می‌سوزد. میراثی 40 میلیون ساله که به جانش افتادیم و در 70 سال نیمی ‌از آن را نابود کردیم.

این هیرکانی، تنفسگاه ایران است که ضجه می‌زند/همه چیز از ساخت و ساز غیرمجاز آغاز شد؟

به گزارش خبر فوری، از 10 آبان ماه آتش در ارتفاعات صخره‌ای الیت زبانه می‌کشد. هر چه توان نیروهای امدادی بوده تا به امروز نتوانسته آتش را مهار کند. حتی مردم محلی پای کار آمدند. جنگل‌بانان اشک می‌ریزند و تجهیزات کفاف نمی‌کند. جهنمی از بی تدبیری جنگل‌های کهن را بلعیده. در بخش‌هایی که آتش مهار شده است به گفته امدادگران به دلیل پوشش جنگلی خشک دوباره شعله ور شده است.گفته می‌شود آتش تا حدود  زیادی مهار شده و حتی از کشورهای همسایه برای امدادرسانی آمده‌اند.

این بلا به واسطه سال‌ها دست درازی به بزرگترین میراث کره زمین  بر سرمان آوار شده  و کارشناسان بارها نسبت به تبعات آن هشدار داده‌اند.

جنگل‌های هیرکانی کجاست؟

جنگل‌های هیرکانی جنگل‌هایی است که عمرشان به بیش از ۴۰ میلیون سال پیش بازمی‌گردد، زمانی که دایناسورها بر زمین حکومت می‌کردند و هنوز خبری از تمدن‌های انسانی نبود.

جنگل های هیرکانی

این جنگل‌ها از دوره ژوراسیک جان سالم به در برده‌اند، یعنی از عصر دایناسورها تا عصر دیجیتال! درحالی‌که بیشتر جنگل‌های پهن‌برگ دنیا در اثر یخبندان‌های عصر یخ‌بندان نابود شدند، جنگل‌های هیرکانی ایران به دلیل موقعیت خاص جغرافیایی بین دریای خزر و رشته‌کوه‌های البرز، به‌عنوان یک پناهگاه طبیعی، پایدار ماندند.

این پایداری باعث شده هیرکان‌ها به «موزه زنده تاریخ طبیعی» معروف شوند. گونه‌هایی از درختان مانند انجیلی، راش، سرخدار و توسکا هنوز هم در این جنگل‌ها رشد می‌کنند؛ درختانی که بعضی‌شان به‌صورت مستقیم از دوران‌ ماقبل تاریخ باقی مانده‌اند. در واقع، قدمت جنگل‌های هیرکانی نه تنها یک ویژگی طبیعی، بلکه یک هویت فرهنگی برای ایران است که جهانیان را شگفت‌زده کرده و باعث ثبت آن‌ها به‌عنوان میراث جهانی در یونسکو شده است.این جنگل‌ها در نواحی شمالی ایران، از استان گلستان در غرب تا استان گیلان و مازندران در شرق، در امتداد رشته‌کوه‌های البرز قرار دارند. موقعیت جغرافیایی خاص این جنگل‌ها، که در نزدیکی سواحل دریای خزر و در دامنه‌های البرز قرار دارند، تأثیر زیادی بر تنوع زیستی و ویژگی‌های اکولوژیکی آن‌ها داشته است. این جنگل‌ها با تاریخچه طولانی خود، به‌عنوان یکی از ذخایر طبیعی باستانی و ارزشمند ایران شناخته می‌شوند.

جنگل های هیرکانی

زمانی مدیر کل سابق میراث فرهنگی اردبیل در تشریح جنگل فندقلو که تنها بخش کوچکی از هیرکانی است گفته بود در این جنگل نزدیک به ۹۰ گونه گیاهی رشد و نمو دارند که می‌توان به گونه احیاشده «سوسن چلچراغ» که از گونه‌های کم‌نظیر در دنیا بوده و در کل کشور فقط در دو منطقه نمونه‌های آن دیده شده است، اشاره کرد.

کریم حاجی زاده  جنگل «فندقلو» را از قدیمی‌ترین جنگل‌های کره زمین برشمرد و تصریح کرد:  این جنگل ادامه جنگل‌های هیرکانی مرز اردبیل و گیلان است و به عبارتی جزو قدیمی‌ترین جنگل‌های روی کره زمین محسوب می‌شود.

اما امروز بعد از هزاره‌ها در مدت اندکی و کمتر از یک قرن نیمی ‌از جنگل نابود شده است.

آخرین آتش سوزی آن چنانکه که گفته می‌شود مربوط به ساخت و سازهای غیرمجاز است. در این خصوص فرارو نوشت: یکی از نزدیکان یک مقام سابق استانی، در جنگل‌های هیرکانی چند واحد دامسرا و بخش‌هایی مسکونی را روی اراضی ملی به شکل غیرمجاز بنا کرده. او در تازه‌ترین تخلف خود، بدون هیچ واکنشی از سوی اداره کل ساری، حدود ۶ کیلومتر جاده را در میان این جنگل‌های چندمیلیون ‌ساله ایجاد و عملاً بخشی از این میراث طبیعی را تخریب کرده.

جنگل های هیرکانی

این اتفاق درحالی است که به موازات ضجه‌های جنگل هیرکانی مسئولان به جای رسیدگی و برخورد با تخلفاتی که  جنگل ها را از بین می برد فعلاً اقدامی موثر  از پیش نبرده‌اند و هر چه  کارشناسان هشدار می‌دهند،  افاقه نمی‌کند.

پیش از این کارشناس ارشد محیط زیست در مورد این جنگل‌ها به رسانه‌ها  گفته بود: « در دهه ۱۳۳۰ وسعت رویشگاه جنگلی هیرکانی حدود ۳.۵ میلیون هکتار بود، اما آخرین برآورد واحد GIS در بخش تحقیقات نشان می‌دهد این رقم اکنون به کمتر از ۱.۶ میلیون هکتار کاهش یافته است. به عبارت دیگر، در ۶ دهه گذشته بیش از نیمی ‌از جنگل‌های هیرکانی، حتی با ارزش‌ترین نوع آن، از دست رفته است و این روند نتیجه ساده‌سازی‌های نابخردانه است.

محمد درویش تاکید کرد: هر درخت به اندازه یک انسان ارزش دارد و مقام معظم رهبری در سخنرانی مشهور خود در دی‌ماه ۱۳۹۳ صراحتاً  تاکید کردند که هیچ‌کس حق ندارد حتی یک درخت را به بهانه ساخت حوزه علمیه قطع کند. بنابراین، کسانی که ادعا می‌کنند قطع ۶ یا ۷ درخت ارزش این همه جنجال را ندارد، نه تنها ذوب در ولایت نیستند، بلکه عملا در برابر ولایت ایستاده‌اند.»

خانم انصاری با کسانی که از خط قرمزتان عبور کنند چه می‌کنید؟

این اظهارات در حالی است که درست دو هفته قبل از آتش سوزی و در 26 مهر ماه امسال رئیس سازمان محیط زیست گفت: جاده کشی در جنگل‌های هیرکانی خط قرمز ماست. بدون اخذ مجوز سازمان حفاظت محیط زیست نباید هیچگونه اقدام عمرانی در مناطق تحت مدیریت این سازمان انجام شود.

جنگل های هیرکانی

شینا انصاری افزود: سازمان حفاظت محیط زیست در مورد مناطق چهارگانه تحت مدیریتش با هیچ‌کس تعارفی ندارد. این مناطق تحت نظارت سازمان حفاظت محیط زیست است و هر اقدامی ‌در این محدوده نیازمند اخذ نظر ماست.

رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تاکید کرد: این خط قرمز ماست که هیچ پروژه‌ای نباید در این مناطق اجرا شود؛ مگر در زون‌هایی که در طرح مدیریت مناطق، برای فعالیت‌هایی مانند گردشگری تعریف شده باشند البته این مورد نیز تنها بعد از بررسی در کارگروه‌های مرتبط امکان‌پذیر است بنابراین با توجه به حساسیت این مناطق از منظر شرایط زیستگاهی و تنوع زیستی، هر اقدامی ‌بدون نظر اخذ سازمان با برخورد قانونی روبه‌رو خواهد شد.

با آنچه امروز بر سر هیرکانی آوردیم جنگل بانانی که با ایثار جان خود، به آتش زدند تا بزرگترین تنفسگاه ایران را نجات دهند حق دارند اشک بریزند. اما خط کشی‌های محیط زیست که گویی دست تنهاست و یاریگری ندارد تا به امروز نتوانسته از تخریب هیرکانی ممانعت کند. نه تنها مدیون خودمان بلکه نسل‌های آینده نیز هستیم.

بیشتر بخوانید: از روسیه و ترکیه برای اطفاء حریق جنگل های هیرکانی درخواست کمک کردیم اما فعلا فقط ترکیه اعلام آمادگی کرد/ علت حادثه هنوز مشخص نیست/ در روزهای آینده خبرهای خوبی می رسد

مناطق شاخص جنگل‌های هیرکانی به شرح زیر است:

جنگل ابر (شاهرود، سمنان): جنگلی مه‌آلود و افسانه‌ای در مرز کویر و شمال، با چشم‌اندازهای بی‌نظیر از اقیانوس ابر، درختان راش و مسیرهای کوه‌نوردی.

ماسال و سوباتان (گیلان): ارتفاعات سرسبز، خانه‌های چوبی روستایی و جنگل‌هایی مه‌آلود که در فصل بهار و تابستان میزبان تورهای طبیعت‌گردی هستند.

پارک جنگلی النگدره (گرگان، گلستان): جنگلی پرآب و سرسبز در دل شهر گرگان که در کنار پارک‌های ناهارخوران و زیارت از محبوب‌ترین تفرجگاه‌های گلستان به شمار می‌رود.

جنگل جهان‌نما (کردکوی، گلستان): منطقه‌ای کوهستانی و جنگلی با چشم‌اندازهای کم‌نظیر از قله‌های پوشیده از ابر و مراتع ییلاقی.

جنگل‌های رامسر (مازندران): از جنگل دالخانی گرفته تا جنگل‌های جواهرده و مسیرهای مه‌آلود ییلاقات رامسر، همه از تماشایی‌ترین نقاط هیرکانی هستند.

جنگل کجور و کندلوس (نوشهر، مازندران): منطقه‌ای بکر و کوهستانی با جنگل‌های انبوه، خانه‌های ییلاقی سنتی و مسیرهای فوق‌العاده برای کوهنوردی و کمپ.

جنگل سی‌سنگان و جنگل نور (نوشهر – نور، مازندران): جنگل‌هایی جلگه‌ای و دسترسی‌پذیر که در فاصله‌ای کوتاه از دریا قرار دارند و برای گردش‌های خانوادگی و سفرهای کوتاه فوق‌العاده‌اند.

جنگل لیسار و مناطق اطراف تالش (گیلان): جنگل‌هایی مرتفع و مه‌آلود با طبیعتی بکر و خیره‌کننده که از دامنه‌های البرز غربی تا نزدیکی سواحل خزر گسترده‌اند.

جنگل الیمستان (آمل، مازندران): مسیری رؤیایی برای طبیعت‌گردی و پیاده‌روی در میان درختان راش، با نمایی جذاب به قله دماوند.

جنگل بولا و واز (ساری و نور، مازندران): دو منطقه کم‌تر شناخته‌شده اما فوق‌العاده بکر در دل کوه‌های البرز مرکزی، مناسب برای سفرهای خاص و عکاسی حرفه‌ای.

جنگل چهارباغ (چالوس، مازندران): جنگلی خلوت و سرسبز در مسیر چالوس به طالقان، مقصدی عالی برای طبیعت‌گردان عاشق سکوت و آرامش.

جنگل خشکه‌داران (تنکابن، مازندران): تنها جنگل جلگه‌ای هیرکانی ثبت‌شده در ایران که در نزدیکی ساحل قرار دارد و با گونه‌های گیاهی و جانوری متنوع شناخته می‌شود.

منبع: خبر فوری
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 44
  • امین

    برای ویلاسازی دارن جنگل های هزاران ساله شمال ازبین میبرن کسی دلسوزایران نیست

    نظرات شما -
    • ناشناس

      همه چیز از آنجا آغاز شد که الویت لبنان و غزه و یمن شد.

    • ناشناس

      شی بگووم والا مو که از تورم جیگرمون سوخته بید اینم روش چاشنی بید

    • ناشناس

      همه چی از ۵۷ شروع شد و سیاست زمین سوخته

  • م ا

    ایران جان جنگل های شمالش نابودشدآب پشت سدهاخشک شدآب دریاچه ارومیه زایندرودخشک شدهوای کثیف دیگه چیزی ازش نمونده

  • تربتی

    واقعا آدم از سوختن جنگل ها گریه اش می‌گیره، شما که برای قمپز در کردن در آتش سوزی امریکا شعار می دادید که ما آماده همکاری هستیم ،چرا بعد از ۲۰ روز قادر نیستید آتش را مهار کنید،از اینهمه شعارهای تو خالی خسته نشدید؟؟?؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      درود به شرفت.

    • بهرام

      این درست که دولتی ها توان عمل ندارند ولی این ملت هم شعور ندارند، اگر ولشون کنی کل دنیا رو می گیرند نابود می کنند و آتیش می زنند و در انتها هم از کمبود اکسیژن می میرند و انتظار دارند دولت اکسیژن بسازد. مثلا دولت اکسیژن سازه.

    • علی

      شما چی از شنیدنش خسته نشدید؟؟؟!!!

    • ناشناس

      جالب اینجاست که صدا و سیما به این مورد اتش‌سوزی کمتر اشاره میکند ولی اگر این اتش‌سوزی در دیگر کشور دنیا‌ بود صدا و سیما این خبر را هزار بار تکرار میکرد

    • ناشناس

      تا زمانی که خود تحقیر هایی مثل شما تو این مملکت هست نباید از خارجی ها انتظار داشت.

  • تربتی

    مسولان محترم ،مملکت داری فقط انبار کردن موشک نیست،باید همه بخش ها در کنار هم به پیشرفت و توسعه برسند،این جنگل هایی که دارد میسوزد و خاکستر میشود میراث چندین میلیون ساله ماست،چرا در حفظ و نگهداری از ثروت ملی بی تفاوت هستید؟؟؟؟

    نظرات شما -
    • بهنام

      بهترکه سوخت اینهامیراث شاهان پالانی است

    • غربگرا

      ما حاضریم جنگلها بسوزد اما کمک روسیه کثیف و
      وین کمونیست بی خدا را نمی‌خواهیم.

    • مپچ مخت هب

      و انبار کردن دلار در کاندا

    • ناشناس

      ببینید بهنام چقدر احمقه 🤣🤣🤣🤣🤣

  • ناشناس

    آنهای که ۹۰ درصد تالاب‌ها ودریاچه ارومیه وجنگلهای این سرزمین کهن خشک نمودن با ناکارآمدی وسوء مدیریت وزدن هزاران چاه غیر مجاز وسد سازی بی رویه وغیر کارشناسی و کشاورزی غیر علمی باعث شدن رطوبت لازم برای بارندگی در کشور نابود بشه و سرزمین کویر لوت ایجاد کنند ،وحالا برای لاپوشانی این خسارت بزرگ آن را به بی حجابی یا تغییر اقلیم نسبت میدهند ،درسته تغییر اقلیم هست ولی نه به این صورت که در ایران تبدیل به فاجعه شده که حتی در شمال کشور هم باران نمیبارد

  • ناشناس

    بهترین راه پیگیری از آتش سوزی جنگل ها اجازه دادن به ورای دام و افزایش حیوانات است .
    ممنوعیت ورای دام عامل اصلی آتش سوزی جنگل هاست چون از قدیم الایام مردمان روستا ها و چوپانان حافظان جنگل ها بودند . دام ها علفهای هرز را می خوردند و مردم روستا و چوپانان شاخ و برگ و درختان خوشکیده را برای استفاده می بردند .
    در کل عوامل ایجاد آتش در جنگل را از بین می بردند .
    حالا باز هم قوانین غیر کارشناسی را اجرا کنید

  • ساندیس گندیده

    مردم یک کمپین تشکیل بدن برای برکناری رییس کل اداره محافظت از محیط زیست یا هر کوفت دیگه ای که مسئوله… داریم از بی آبی و بارونی و آلودگی هوا میمیریم بعد جنگلارم میسوزونید؟؟؟
    خبر فوری پیامم رو چاپ نکنی یعنی تو هم همینی
    لعنت

    نظرات شما -
    • اشنا

      چاپ کردن صدای من و تو دردی دوا نمیکنه باید همه رسانه ها یکروز یکصدا تیتر بزنن و پاسخگو و محاکمه کنند پزشکیان را. او فقط به رهبری گویا پاسخ میده به مردم بها نمیده و این کار باید رسانه ها یک وز همه مشترک تیتر بزنند تا صدایی شنیده شود. برای ویلا ساختن فلان پدرسوخته. مملکت را دارن به نیستی میکشانند و هنوز رسانه ها دنبال فالوور و خواننده . بخدا رسانه ها خیلی تقصیر و گناهکارند که یکصدا فریاد نمیزنند. فلان زن بازیگر همسر فلان هنرپیشه نمیدونم مشتی خزعبلات و فوتبالیستهای میلیاردی و حوادث تکراری. بابا بک کاری بکنید اهالی رسانه

  • ناشناس

    سلام. شروع آتش عمدی و انسانی توسط افراد سودجو بوده. هدف تغییر کاربری و ساخت و ساز ویلا و شهرک بوده است.

  • ناشناس

    مگه آمازون است 😂😂😂😂

    نظرات شما -
    • ناشناس

      قدمت جنگل شمال از امازون بیشتره

    • ناشناس

      احمق قدمتش از آمازون بیشتره ؛ مطالعه کن

  • ناشناس

    در چند دهه آب خاک مکلا منابع طبیعی معدن و جنگل و تالاب و دریاچه و...رو با خاک یکسان و نابود کردن اقتصاد و به فنا دادن‌نخبه هارو کامل از مملکت دور انداختن و به حاشیه بردن فسهد و چاپلوسی و رانتخواری و بیکفایتی و بی اعتمادی و بی اعتقادی رو قشنگ نهادینه کردن این همه هنر از کجا میاد؟؟

  • علی

    وقتی سران مملکت مثل صدیقی هستند و همفکرو حامی او بیش ازی انتظاری نبایدباشد امیرکبیر یا دکتر مصدق که نیست دلسوزانه و قلبا برای وطن بمیرند.

    نظرات شما -
    • معین

      صدیقی 1000 اصله درخت ثمر ده باغ ازگل را برای حوزه و آپارتمان سازی پسرش قطع کرد

  • طاهره گ ک

    قرار بشه لواسان دیگر برای پولدارها و اقازاده ها شروعش از سوختن ثروت ملت و طبیعت تا به ثروت مافیاهای مختلف اضافه بشه😡

  • ناشناس

    برای خاموش کردن جنگل باید سریع یک کمر بند حداقل به ۱۲ متر درست کرد وتمام درخت های این کمربند که حداقل دویست متر از آتش سوزی فاصله دارد تمام درخت ان قطع و جمع آوری شود و روی درخت های کنار کمربند که هنوز آتش نگرفت را آب پاشید تا وقت کافی برای ایجاد کمربند باشد و این کمر بند از پیش روی آتش جلو گیری کند

  • ناشناس

    چرا کشور امکانات اطفا حریق مناسب ندارد؟ کسی هست که بخواهد پاسخ بدهد؟

  • یک شهروند

    نسوز این چنین گرم در خود مسوز
    نپیچ این چنین تلخ در خود مپیچ

  • ناشناس

    فندقلو مال ماست فندقاشم واس ماست کلش ماس ماس

  • ناشناس

    مقصراصلی تهرانیهای طمع کاروجاه طلب ومردم شمال که فکرمیکنند صاحب ومالک جنگلها هستند. حکومت هیچ تقصیری ندارد. تلخ است ولی واقعیت

    نظرات شما -
    • ناشناس

      بچه نشو، اونایی که مجوز ساخت و ساز و آب و برق و گاز و حمل مصالح و ... میدن، تهرونی شمالی نداره، تهرونی ها که عرضه داشتن شهر خودشون رو حفظ میکردن

    • ناشناس

      منطق ساندیسی ببینید

    • ناشناس

      ظاهرا که دیگه گفتن این حرفها فایده نداره، گروه های قدرت با پول فراوان هر جای کشور که کشش داشته باشه یا خوش آب و هوا باشه میخرن و میسازن، هیچ دلسوزی برای محیط زیست و آینده ایران ندارن و هر چی لازم باشه میخرن، پول هاشون هم میفرستن کانادا، برین مقالات آقای کمال اطهاری در ۲۰ سال بیش در خصوص مافیای ساخت و ساز در کشور رو بخونید که پول نقد دست مافیای ساخت و ساز میتونه یکجا کل زمین های کشاورزی ایران رو یکجا بخره، یادتون رفته شورای شهر ۶ ماهه آقای ملک مدنی رو کنار گذاشت؟ چرا؟ چون گفت جلوی تراکم فروشی رو میگیرم، مگه الان نمی گن برج سازی رو در مازندران مجاز میکنیم (یعنی بیشتر از این که هست میکنیم)، کار تمومه، جنگل، تالاب، دریاجه، حقوق شهرندی، هوای نسبتا سالم، ایمنی شهری ... همه تمومه، فقط یک راه هست، تصمیم قاطع حاکمیت از بالا برای برخورد با تراکم فروشی، حفظ جنگل ها و محیط زیست، برخورد جدی با شوراهای شهر و روستا و دهیاری ها برای رعایت جدی ضوابط شهرسازی و حفظ ایران، وگرنه کارمون تمومه.

  • ناشناس

    انگار مملکت داره تموم میشه
    دریاچه ها خشک شدن سدها بی اب و اب های زیر زمینی هم تموم شدن
    جنگلهای بلوط زاگرس برای زغال میسوزن و جنگلهای شمال برای ویلا سازی
    زباله‌های شمال در جنگلها دفن میشن و شیرابه ها ی زباله میرن که کل طبیعت رو از بین ببرن ....
    اسمون هم که خبری نیست و مازوت سوزی و گرد و غبار از شرق و غرب به جون آب و هوا افتاده ....تورم هم که عین بختک داره سفره های خونواده ها رو جم میکنه ....ماشینای بدرد نخور هم که شدن دستیار اجل ......

  • ناشناس

    در کشوری زندگی می کنیم که سو مدیریت درهمه چیز و همه جا بی داد می کنه درنتیجه چوب شو مردم می خورن اینقدر بی کفایتی وبی تدبیر در مسئولین بی سواد که تشنه قدرت و ثروتی که هرگز سیرایی ندارند وجود دارد کشوری که در ثروت خوابیده ولی از نظر امکانات هر چند جزئی در آن وجود ندارد تا کی باید تاوان مسئولین را مردم پس بدهند بجای سخنان سخیف و خرافات به دنبال راه حل نیستند کوه ،جنگل ،دریا وخشکی نابود شده ولی هنوز مسئولین خفه اند ومردم را سر کار گذاشتند

  • ناشناس

    هیچ اشکالی نداره. مگه در صدر اسلام جنگل داشتن ؟

  • تربتی

    دوستان اگر در حد دو کلاس سواد داشته باشید متوجه خواهید شد که جنگلها میراث پادشاهان نیست که بهنام نامی چنین نوشته است.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      بهنام خره دیگه 🤣🤣🤣🤣

  • اشنا

    همه میدونن از ما کامنت گذاران که کاری بعمل نمیاد لااقل رسانه ها و روزنامه ها و مجلات نمیشه همه یکصدا در یک وز فریاد بزنند که بابا مسئوا این جنگلها و محیط زیست را دولت به یک اداره یا سازمان محول کنه تا پاسخگو باشه و همه او را مسئول اینهمه خسارت بدانند؟ واقعا رسانه ها با اینهمه تبلیغ مطلب به این مهمی را در یک روز معین داد بزنند و دولت را مسئول بدانند و محاکمه رسانه ای کنند. با نوشتن چند تا مثل ما که کاری انجام نمیشه. باید رسانه ها یکصدا باشند. ای وای که رسانه ها فقط تبلیغ موی سر میکنند ویا کلیپهایی که نصف اینترنت باید هزینه کنیم که یک مطلبی را بخوانیم با اینهمه مشکلات فراگیر که چون همصدایی نیست کسی هم بها نمیده خواهشا التماسانه یکصدا شوید

  • ناشناس

    همه چیز مربوط به فساد سیستماتیک در سیستم‌است،،،،

  • ناشناس

    برادران سپاه و بسیج کجا هستند