آیا فوتبال میتواند «سکوت سیاسی» را پوشش دهد؟ | فوتبال؛ فرصتی برای «پنهانسازی» بحران
در حالی که مراکش در دسامبر ۲۰۲۵ میزبان رقابتهای بزرگ جام ملتهای آفریقا بود، شور و هیجان ملی به اوج خود رسید. خیابانها مملو از پرچم و سرودهای ملی بود و رسانههای بینالمللی نیز توجه زیادی به این رویداد ورزشی نشان دادند.
به گزارش خبر فوری، اما همزمان، در همان کشور، موجی از اعتراضات جوانان که با نام نسل زد (GenZ 212) شناخته میشد، بهصورت گسترده سرکوب میشد؛ اعتراضاتی که بسیاری از مسائل اجتماعی و اقتصادی را هدف قرار داده بود و اکنون در سایه فوتبال عملاً ناپدید شد.
از اعتراض به خواستههای معیشتی تا موج سرکوب
جنبش GenZ 212 از اواخر سپتامبر تا اکتبر ۲۰۲۵ شکل گرفت و در شهرهای مختلف مراکش، جوانان به خیابان آمدند تا علیه فساد، فقر، بیکاری و خدمات عمومی ضعیف اعتراض کنند. معترضان همچنین نسبت به هزینههای سنگین دولت برای پروژههای ورزشی بزرگ، از جمله آمادهسازی برای میزبانی جام جهانی ۲۰۳۰، انتقاد داشتند و آن را نمونهای از اولویتبندی نادرست منابع عمومی میدانستند.
بیشتر بخوانید:
آسیبدیدگی شدید فوتبالیست برای شادی بعد از گل
این اعتراضات در ابتدا مسالمتآمیز بود، اما بهسرعت با واکنش شدید نیروهای امنیتی روبهرو شد. گزارشها از دستگیریهای گسترده، ضربوشتم معترضان و شرایط سخت زندانیان حکایت داشت. بسیاری از معترضان هنوز در بازداشت به سر میبرند و فعالان حقوق بشر از «فضای خفقانآمیز» در کشور سخن گفتهاند.
فرصتی برای «پنهانسازی» بحران
با آغاز مسابقات، توجه عمومی و رسانهای بهطور قابل توجهی از اعتراضات منحرف شد. تصاویر جشن و شادی، گزارشهای ورزشی و تمرکز بر موفقیت تیم ملی مراکش، فضای رسانهای را پر کرد و در نتیجه، موضوع سرکوب و بازداشتهای گسترده جوانان از دید افکار عمومی خارج شد. برخی فعالان و ناظران این وضعیت را «استفاده از فوتبال بهعنوان ابزار انحراف افکار عمومی» توصیف کردهاند.
همزمان، دولت مراکش با افزایش حضور امنیتی در اماکن عمومی و کنترل شدیدتر فضاهای شهری، تلاش کرد هرگونه تجمع یا اعتراض را بهطور مؤثر محدود کند. به گفته برخی ناظران، این اقدامات باعث شد که صدای معترضان حتی کمتر از گذشته شنیده شود.
آیا فوتبال میتواند «سکوت سیاسی» را پوشش دهد؟
در حالی که میزبانی جام ملتهای آفریقا برای مراکش فرصتی برای نمایش تصویر قدرتمند و متحدانه به جهان بود، اما همزمان، این رویداد بزرگ ورزشی به نوعی پوششی برای سرکوب سیاسی و نارضایتی اجتماعی تبدیل شد. کارشناسان میگویند این تجربه نمونهای از چگونگی استفاده از رویدادهای بزرگ برای تغییر تمرکز رسانهها و کاهش فشارهای داخلی است.
اگرچه فوتبال همیشه نماد اتحاد و شادی ملی بوده، اما تجربه مراکش نشان میدهد که در برخی شرایط، حتی بزرگترین جشنهای ورزشی هم میتوانند سکوتی تلخ بر صدای معترضان بگذارند.
