معادل فارسی «فلاسک» مشخص شد

«دمابان» به‌عنوان معادل واژه «فلاسک» مصوب شده است؛ واژه‌ای که در میان گویشوران زبان فارسی چندان جا نیفتاده است.

معادل فارسی «فلاسک» مشخص شد

«دمابان» از واژه‌های مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که در برابر واژه «فلاسک» به تصویب رسیده است به‌عنوان ظرف‌ دوجداره‌ای که دمای محتویات درون خود را ثابت‌ نگه‌ دارد.

سمانه ملک‌خانی، پژوهشگر زبان فارسی در یادداشتی درباره این واژه نوشته است: «دمابان» (در برابر فلاسک: flask) سال‌هاست که زمینه‌ساز خنده‌های زورکی است. ببینیم آیا این برابرگذاری تنها در زبان ما مسخره است یا در زبان‌های دیگری هم ممکن است استعداد پیشرفت (!) داشته باشد.

فلاسک انگلیسی، از ریشه‌ای ‌نامشخص، احتمالاً لاتین، به‌معنی «بشکه» و «ظرف» است. برخی نیز آن را از ریشۀ ژرمنی (Germanic) دانسته‌اند که در آن صورت معنی «پوشش بطری بافته‌شده از کاه» را می‌دهد. در زبان عربی هم آن را «کظیمه» نامیده‌اند که از ریشۀ «کظم» به‌معنی «بروز ندادن» و «نگه‌داشتن» و «فروخوردن» است. حتی در مواردی برابر «قاروره» برای آن به‌کار رفته‌ است، به‌معنای «شیشه»، «ظرف» و «بطری». در زبان‌هایی مانند روسی، ایتالیایی، ترکی، و اردو نیز، با تلفظ‌ها و نگارش‌های مختلف، از وام‌واژۀ Thermos (در اصلْ نام ویژند) استفاده شده که معنی «گرما» و «حرارت» دارد (حال‌آن‌که «دمابان» گزینه‌ای دقیق‌تر است). پس، اگر بنا بر تمسخر باشد، این واژه‌ها هم می‌توانند زمینه‌ساز این منظور باشند و اگر آن‌ها مضحک نیستند دلیلی برای مسخره بودن واژۀ فارسی هم نیست.

پسوند «-بان» در «دمابان» نمایانگر معنای «حفاظت»، «نگاهبانی» و «پایش»، و «مهارکردن» است؛ مثل «بادبان» (که برای مهار باد استفاده می‌شود)، «گرمابان» (به دو معنای گرمابه و استاد حمامی، برای حفاظت از گرمای حمام و ادارۀ امور حمام)، و «سایه‌بان» (برای حفاظت در برابر آفتاب). کار «دمابان» نیز حفظ دمای مواد درون خود است.

تصور کنیم که اگر سال‌ها پیش، بدون این‌که نامی از فرهنگستان برده شود، این واژه را در تبلیغات تلویزیون یا بر روی تابلوهای تبلیغاتی سطح شهر می‌دیدیم، آیا بازهم به نظرمان خنده‌دار بود یا مشکل ما تنها عنوان «فرهنگستان» است؟

منبع: ايسنا
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 23
  • ناشناس

    دمابان واژه بسیار مناسبی برای فلاسک است و.از معادل‌های آن در زبان‌های دیگر بهتر معنی را می‌رساند.

    نظرات شما -
    • ناشناس

      چند میگیری لال شی؟!

  • ناشناس

    اینهمه بودجه میگیرید اینهم نتیجه کارتان !

  • ناشناس

    جدیدا قیمت دمابان هم رفته بالا

  • برادران دالتون

    چایی ازش دراد بهترین معادل فلاسک😁

    نظرات شما -
    • ن

      اگر حرف اولشان را برداریم میشود چاد پس به فلکس بگیم چاد!!!;

  • ناشناس

    ایا ساختن این واژه های مسخره ، بودجه کلان میخواد ایا این پول خوردن داره .

    نظرات شما -
    • ناشناس

      بله خوردن داره وچاق شدن هم داره،🤣🤣🤣

  • ناشناس

    شمارا به خدا قسم لااقل شما هم ارشاد کنید جامعه را .ابرومندانه تر از اینجور تلف کردن سرمایه مملکته !!!

  • ناشناس

    به فر هم زین پس بگویید دما دان !!

  • ناشناس

    مانند حجاب بان و مترو بان!

  • بنده خدا

    با هزینه ساخت این خزعبلات مشکل داریم

  • ناشناس

    من موافق فارسی سازی هستم ولی توسط متخصص زبان فارسی و زبان شناس و نه یک طالبانی....که نه تنها استفاده نمیشود که سبب تمسخر میگردد!!! مثل کراوات " دراز آویز " و یا "صفحه مالشی " برای نام دیگری و و کلی از این ها که سبب جک و خنده شده است.‌

    نظرات شما -
    • حاتم

      سلام؛ حرفت درسته واژه نباید مورد تمسخر قرار بگیره ولی بعضی از کلمات در زبان فارسی جا افتاده و دیگه نمیشه معادل سازی بشه

  • ناشناس

    اگه راست میگید بجای واژه روسی سماور یه چیزی بذارید!!!

  • ناشناس

    حیف آن حقوق و مزایایی که می گیرید تا این جفنگیات من درآوردی را ابداع کنید!

  • ناشناس

    تن بان= شلوار
    که خانوما دیگه توی خیابون نمی پوشن.
    معنی خوبی داره.نگهبان بدن.

  • ناشناس

    به حال کاری کنید که این حقوقهایی رو می گیرید حلال باشه!!!!!!!

  • ناشناس

    دمابان واژه خوبی است اما کار سختی برای جایگزینی فلاسک دارد زیرا یکی از شروط رایج شدن معادل های فارسی این است که علاوه بر زیاد تبلیغ شدن توسط شرکت های تولیدکننده، فروشندگان و رسانه های صوتی، تصویری و نوشتاری، خیلی سریع و قبل از تثبیت واژه انگلیسی در گویش جامعه، رایج شود. همچنین از کودکی در خانواده استفاده شود و در کتب درسی آورده شود تا کودک مغزش بیشتر با این کلمه برخورد داشته باشد تا کلمه فلاسک... هرچند که وجود اینترنت از یک سوی و کم کاری فرهنگستان و کمبود افراد دلسوز و فعال در زمینه معادل سازی فارسی، از سوی دیگر، کار را سخت تر کرده است. افزون بر این، اقبال مردم به زبان انگلیسی نیز موثر است

  • ناشناس

    بلاخره حدادعادل مفت خور باید نون حلالل ببره خونه

  • ناشناس

    میگم حداد عادل اینهمه واژه و معادل ابداع کرد ایا وقتش نیست جایگزین خود ایشان نیز انتخاب شود

    نظرات شما -
    • ناشناس

      خودش همش عربی است،،پس کی برای خودش معادل سازی می کند؟؟؟؟

  • ایرانی آباد و آزاد

    فرهنگستان خسته نباشه !!!!
    با کلی هزینه و حقوق بگیر و مفت خور