انتقاد از بیلبورد های شهرداری تهران: چه شاهکاری زدید با این همه غلط املایی

«دست گل» به‌جای «دسته‌گل»، «عطر و گلاب و انبر» به‌جای «عطر و گلاب و عنبر»، «بیمۀ ۱۲ ملیون ایرانی» به‌جای «بیمۀ ۱۲ میلیون ایرانی»، تنها نمونه‌هایی از انبوه غلط‌های املایی است که ممکن است این روزها به چشمتان خورده باشد.

انتقاد از بیلبورد های شهرداری تهران: چه شاهکاری زدید با این همه غلط املایی

غلط‌های املایی این روزها جولان می‌دهد، از آگهی‌نماها (بیلبورد) در گوشه‌وکنار شهر گرفته تا زیرنویس‌های تلویزیون و نامه‌های رسمی و اطلاعیه‌ها و گاه تیتر روزنامه‌ها!

گرایش به گفتاری‌نویسی هم که در تبلیغات تجاری و غیرتجاری در حال افزایش است، به این غلط‌نویسی‌ها افزوده است. شاهکار اخیر شهرداری تهران را هم که اصطلاحات و تعابیر نسل z را بهانۀ آگهی‌نماهای خود قرار داده بود، می‌توان به این زنجیره افزود. همۀ این‌ غلط‌ها علاوه بر دلایل فراوان دیگر، کاملاً متأثر از فضای مجازی است.

نابسامانی در خط فارسی با ورود «نت»

از کودکی و همان کلاس اول دبستان، مهم‌ترین دغدغه برای دانش‌آموزان، پدر و مادرها و آموزگاران، پدیدۀ غلط املایی است. ازاین‌رو، درس املا، یکی از دروس پایه‌ای است تا این چالش مهم آموزشی در بستری از  تمرین و تکرار، دست‌کم تاحدودی سامان یابد.
این مشکل فقط به مدرسه و حتی دانشگاه خلاصه نمی‌شود، بلکه دغدغۀ اصلی هر نویسنده‌ای است؛ چه در رسانه، اداره و یا هر بستر و قالبی که نوشتن اتفاق می‌افتد.

یک نکته کاملاً روشن است و آن اینکه از طرفی غلط‌های املایی بیشتر در واژه‌های عربی رخ می‌دهد. از طرف دیگر تفاوت در نوشتن و خواندن برخی واژه‌ها مانند خواهر (خاهر) و لطفاً (لطفن) به این مشکل دامن زده است. نکتۀ دیگری هم وجود دارد و آن این است که در رسم‌الخط فارسی گاه بیش از یک علامت، نشانه یا نویسه برای یک آوا یا صدا وجود دارد؛ مانند صدای «س» که برای نویسه‌های ص، ث و س استفاده می‌شود. همچنین گاه برای چند آوا یا صدا، یک نویسه، نشانه یا علامت وجود دارد؛ مانند صدای«اُ، واو، او» که با نویسۀ «و» در واژه‌هایی مانند خوشرو، می‌روم، آبرو می‌آید.اما با این مشکلات ـ که البته در دیگر زبان‌ها هم کمابیش دیده می‌شود ـ، به‌نوعی کنار آمده‌ایم و با تمرین و کاربست مستمر آن در نوشته‌هایمان، سعی کرده‌ایم غلط‌های املایی را به حداقل برسانیم. آن را نسل‌به‌نسل به دوش کشیده و برای برطرف کردن آن هم تلاش کرده‌ایم.اما این دقت و حساسیت و وسواس به‌ یکباره با ورود فناوری «نت» و در پی آن «فضای مجازی» در هم ریخت و شالودۀ خط فارسی را نابسامان کرد. این نابسامانی البته تا جایی رو به گسترش و نفوذ است که اصل خط فارسی را با خطری جدی روبه‌رو کرده است. خوب می‌دانیم که «خط» صورت نوشتاری «زبان» است و همچنان که به «زبان ملی» نیاز داریم، به «خط ملی» هم نیاز داریم و نباید اجازه دهیم خط در معرض سلیقه‌ها و پسندهای شخصی از هم بپاشد. متأسفانه این موضوع به‌شدت به خط آسیب زده است (که البته در فرصتی دیگر باید به آن پرداخت.)

بحرانی جدی درکمین خط فارسی

آنچه در این نوشتار مد نظر است این که همان پدیدۀ نامبارک غلط‌نویسی، امروزه در فضای مجازی میدانی فراخ و فراهم یافته است تا ترکتازی‌هایش را افزون‌تر کند و بر تن نحیف خط فارسی بیش‌ از پیش بتازد. این غلط‌نویسی‌های بی‌دروپیکر، چنان گسترده است که هم دامن کانال‌های رسانه‌ای را گرفته است و هم گروه‌ها و هم صفحه‌های شخصی!

برش واژه‌ها مانند: «ک» به‌جای «که»، «اگ» به‌جای «اگه» و «ماس» به‌جای «ماست»؛ تغییر در املا مانند: «باشع» به‌جای «باشه» و «اراعه» به‌جای «ارائه»؛ کاربرد پربسامد «هکسره» مانند: «پسره خوب» به‌جای «پسر خوب»، «کتابه من» به‌جای «کتاب من»، «این سخت» به‌جای «این سخته» نمونه‌هایی از این دست است.

بهانۀ این اتفاق نامبارک هم این است که زبان فضای مجازی به سمت زبان گفتار متمایل است، نه نوشتار! این سخن ناپخته آسیب‌های فراوانی به خط زده است و ادامۀ آن می‌تواند، خط فارسی را با بحرانی جدی روبه‌رو کند. زبان گفتار به اندازۀ زبان نوشتار قانون‎مند است و رها و یله نیست که هرکس به دلخواه خود، نوع و گونۀ خط خویش را انتخاب کند. در موارد فراوانی این غلط‌ها ناشی از کم‌سوادی است که توجیهات کاملاً غیرعلمی پشتوانۀ آن می‌شود. گواه روشن آن انبوه غلط‌های املایی در رسانه‌های مجازی است که جز کم‌سوادی هیچ دلیل دیگری نمی‌توان برای آن جست؛ چراکه خط این رسانه‌ها غیرگفتاری است و باید به زبان و خط رسمی نوشته شود. نمونه‌های فراوان این غلط‌های املایی موجب می‌شود، نگرانی‌ها دربارۀ خط فارسی جدی‌تر شود و مهم‌ترین راهکار این است که حساسیت‌زایی جامعه را مد نظر قرار داد تا این عادت نوشتاری، فرصت جولان بی‌ضابطه را نداشته باشد.

منبع: خراسان
شبکه‌های اجتماعی
دیدگاهتان را بنویسید

نظرات شما - 28
  • ناشناس

    از کوزه همان طراود که دراوست ، از زاکانی بهتر از این در نمیاد

    نظرات شما -
    • ناشناس

      هه هه ... تو هم که اشتباه نوشتی
      تراود درسته نه طراود

    • ناشناس

      تراود

    • بهنام

      تراود !!! خودت هم که سوتی دادی !!!! خخخخخخ خخخخخخ خخخخخخ 😂 😅 🤣 🤣 😂 😅 🤣
      از خودت و آنهایی که به تو مثبت داده‌اند هم بیش از بر نمی‌آید .

    • ناشناس


      شاید شما هم در مورد نوشتن طراوت یا تراوت دچار شک شوید که کدام املا درست می باشد، املای صحیح این واژه « طراوت » می‌باشد و نوشتن به صورت « تراوت » نادرست است

  • پویا

    به جای این همه بودجه الکی دوتا آب شیرین کن بخرید

    نظرات شما -
    • ناشناس

      اینا رو میذارن از ترس که مردم رو مشغول و اروم کنن. متاسفم برای این مردم.

  • ناشناس

    خودت اول درست کن املا تو بعد ایراد بگیر. از کوزه همان تراود ....

    نظرات شما -
    • مصطفی

      از کوزه همان برون تراود!

  • علی

    معمولا وقتی رییس و مدیر یک مجموعه سطح پایینی داشته باشه کارمندهای اون مجموعه هم سطح پایین انتخاب میشن

  • ناشناس

    این کار ساندیس خورها است که مملکت همین جوری اشتباهی می‌برند جلو
    برای همینه این مملکت ثروتمند را به فقر کشاندن

  • فاتی کارشناس ارشد ادبیات

    هر گردی گردو نیست

  • ناشناس

    کار به کجا داره کشیده میشه...

  • فرهاد

    با احترام به نویسنده گرامی و تمامی همراهان عزیز
    بدوا" از نگارنده و منتشر کننده این متن سپاسگزارم ...
    کمتر پیش می آید متن و خبر و نظری در رسانه ها ببینیم که در قالب حب و بغض و تظاهر تنظیم و منتشر نشده باشد .
    حقیقتا این دغدغه اگرچه دغدغه ای تلخ و موجب آزردگی خاطر بسیاری است... اما کتمان حقیقت از زهر وقایع نمی کاهد...
    بدبختانه پس از یغمای اخلاق و پوشش به بهانه ی مد ... مدتی است رسم الخط و گویش هایمان هم اسیر هجوم بی تدبیری و بی هویتی است... درج واژه‌های زیبای فارسی بدین نحو و همسو با گویش های سقوط کرده رنجی ابدی است ... " خاهر. اتفاقن. بهمچنین.باشع و اگ و ... در مکاتبات از یکسو و اغلاط املائی غیرقابل تحمل مسئولین و هنرمندان در مجامع رسمی و بیلبوردها و ... به دیگرسو شرمساری ابدی است برای من ، ما و این اقلیم ...
    لطفا این کمترین دارائی مانده را از ایران نگیرید...

  • محمود معاونه

    وقتی معاونان شهرداری فقط به حقوق بیشتر میاندیشند

  • محمد

    به این شاهکارها بدخطی مفرط نوشته‌ها را هم باید اضافه کرد.
    حتی اگر یک پسرخاله بغایت خِنگ و بی‌استعداد را هم به سفارش استخدام کرده بودند با اینهمه نوشته در این چند سال، باید تا حالا یاد می‌گرفت و خط‌اش کمی قابل تحمل میشد.
    در شهری که هزاران خطاط ممتاز و خوش زندگی میکنند که همۀ شاگردان مدرسه‌ها می‌توانند (از روی پیش‌نویس سیاه‌مشق آنها)، به صورت حرفه‌ای، مشق خطاطی کنند، این نوشته‌های به غایت زشت و کریه، همچون فحش‌هایی رکیک است بر در و دیوار شهر مظلوم تهران نصب می‌شوند.
    شورای بی‌سلیقۀ تهران باید شهردار فاقد ذوق هنری را مجبور کند، از میرخانی‌ها و عمادالکتاب و اخوین و کاوه و .... همۀ هنرمندان، بابت این نوشته‌ها که همچنان بر روی در و دیوار تهران خودنمایی می‌کنند، عذرخواهی کند.

  • ناشناس

    فدرت کلا دست بسیچ و مسیج عرازشی بیسواده

  • عبید زاکانی

    این قدر مته به خشخاش نذارید مثلا اگه صابون رو با س بنویسیم کف نمیکنه ؟؟؟ادبیات فارسی کیلویی چنده؟؟؟

    نظرات شما -
    • ناشناس

      افغانی عربی اینها خوبه!؟!!!!!

  • ناشناس

    نماد سطح تحصیل و فکری آن اداره است

  • چای دبش باغ ازگل کیهان و زمین دماوند و ۶۱ تن شمش طلا کجا گم شده

    عربی بنویسید که بلدید

    نظرات شما -
    • ناشناس

      پروژه ها رو زیاد طول دادن برکت نداره داداش

  • ناشناس

    حیف بودجه بیت المال که صرف تهیه این جور بیلبوردها شهرداری میشه!!🫣🤔🙄😳☹️😡

  • ناشناس

    قلت املایی نشون میده، ثته طهثیلاط افراد محم نیصط، ولی کلاً محم اینه که جملاط مفحوم و منذور رو ‌رصونده.

  • ناشناس

    وقتی معیار ریاست میشه جای مهر همین میشه دیگه

  • ناشناس

    خودت هم غلط املایی داشتی از کوره همان تراود

  • شهروند

    سلام. شما تازه متوجه این موضوع شدید؟! ای بابا، از بدو ورود جناب شهردار و حامیانش ما متوجه بیسوادی این جمع شدیم و گفتیم
    لیکن وقتی نیست، نیست دیگه!!!

  • ناشناس

    به نظرم عمدا اشتباه نوشتن چون نسل زد و همچنین نوشتار فضای مجازی پراز غلط های املایی هستش